VII SA/Wa 496/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., nr [...], na podstawie art. 61a § 1, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie nawierzchni betonowej w budynku położonym przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że wniosek o przeprowadzenie postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie nawierzchni betonowej w budynku położonym przy ul. [...] w [...] wniosła [...]. Organ ustalił, że pod tarasem od strony południowej budynku [...] wykonał roboty budowlane polegające na naprawie izolacji pionowej budynku, naprawie i udrożnieniu kanalizacji deszczowej, wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej pod posadzką betonową ww. tarasu. Roboty te wg oświadczenia inwestora były niezbędne dla zabezpieczenia zawilgoconych pomieszczeń budynku. Inwestor wykonanie tych robót zgłosił w dniu [...] maja 2011 r. oraz [...] czerwca 2011 r., a Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]/2010 wniósł sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia ww. robót. Ponadto podczas oględzin stwierdzono, iż roboty zostały wykonane prawidłowo, nie naruszają konstrukcji budynku, nie stwierdzono widocznych zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że wykonane roboty polegały na bieżącym remoncie i konserwacji budynku i nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, nadto zostały wykonane prawidłowo. Tym samym organ nie doszukał się podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2011 r. wniosła [...]. Wskazała, że [...] dokonał prac na terenie nieruchomości przy ul. [...] od strony północnej jak i południowej, które nie wymagały żadnych napraw, a wręcz przyczyniły się do szkód. Stwierdziła, iż organ nie zainteresował się budową dokonaną od strony północnej, skupiając się jedynie na robotach wykonanych od strony południowej, a ponadto pominął decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Zaznaczyła, że dokonane prace zagrażają bezpieczeństwu, choćby przy poruszaniu się po terenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wymieniony zakres robót należy zakwalifikować jako bieżącą konserwację budynku, która nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Brak jest podstaw do traktowania przedmiotowych robót jako remontu, bowiem ich zakres i charakter za taka kwalifikacją nie przemawia. Zaznaczył, iż w tym kontekście za zasadne należało uznać starania [...] dotyczące zgłoszenia robót budowlanych organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto organ stwierdził, iż wykonane roboty należy również zakwalifikować jako nie przekraczające zwykłego zarządu nad nieruchomością, co za tym idzie nie wymagające zgody współwłaściciela nieruchomości. Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącej organ podniósł, iż załączona do "odwołania" kserokopia ekspertyzy technicznej dotycząca usterek elementów budynku mieszkalnego przy ul. [...] sporządzona została w roku 1994r. i przedstawia stan faktyczny na ten rok. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może ona stanowić podstawy do oceny czy roboty przeprowadzone w roku [...] r. były konieczne czy nie, albowiem przez blisko 17 lat eksploatacji budynku mógł on wymagać wykonania bieżących napraw jakie zostały wykonane w [...] r. Jednocześnie wyjaśnił, iż sprawy dotyczące prowadzenia prac budowlanych czy remontowych na terenie stanowiącym współwłasność, jak i roszczenia dotyczące naprawienia szkód powstałych podczas procesu budowanego podlegają przepisom prawa cywilnego i jako takie mogą być dochodzone wyłącznie w trybie postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi. Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] wnosząc o jego uchylenie.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że [...] nie poinformował jej o zamiarze prowadzenia robót remontowych, czyli dokonał tych prac bez porozumienia ze skarżącą i bez jej zgody. Podkreśliła, iż roboty te nie stanowiły konserwacji, lecz wymagały pozwolenia i zgłoszenia. Organ odwoławczy zaś, w jej ocenie, nierzetelnie skontrolował, czy postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane zgodnie z przepisami prawa. Podniosła, że postępowanie w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Wskazała, że wykonane prace zagrażają bezpieczeństwu np. przy poruszaniu się po terenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Zauważyć należy, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 K.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 K.p.a. mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Natomiast zgodnie z art. 8 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Lu 694/92 Wspólnota 1993/44, str. 18). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga powinna zostać uwzględniona, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., jak i poprzedzające go postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2011 r., zapadły z naruszeniem wyżej wskazanych zasad postępowania administracyjnego, a więc z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zainicjowane zostało pismem [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., w którym to zwróciła się do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego i wyjaśnienie, czy dokonane przez [...] prace nie naruszają konstrukcji budynku przy ul. [...] w [...] oraz wskazała, iż roboty budowlane polegające na remoncie nawierzchni betonowej pod tarasem w budynku zostały dokonane. W dniu [...] października 2011 r. zostały przeprowadzone oględziny na nieruchomości przy ul. [...] w [...], podczas których stwierdzono, iż [...]i pod tarasem od strony południowej budynku wykonał roboty polegające na: 1) naprawie izolacji pionowej budynku, 2) naprawie istniejącej kanalizacji deszczowej, 3) wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej pod posadzką ww. tarasu. Organy nadzoru budowlanego na podstawie ww. ustaleń stwierdziły, iż wykonane roboty budowlane stanowią bieżącą konserwację budynku, a nadto, na co zwrócił uwagę organ pierwszej instancji, zostały wykonane prawidłowo. Tymczasem, zauważyć należy, co podniosła skarżąca w zażaleniu od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] roboty budowlane zostały wykonane nie tylko od strony południowej, lecz także od strony północnej. Kwestia robót budowlanych wykonanych od strony północnej nie była przedmiotem ustaleń ani organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, ani organu odwoławczego. Należy więc uznać, iż sprawa nie została wyjaśniona w sposób dostateczny, w jej całokształcie. Ponadto organ odwoławczy, mając na względzie, oświadczenie skarżącej zawarte w zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji, iż dokonane prace zagrażają bezpieczeństwu, choćby przy poruszaniu się po terenie, powinien je skonfrontować z ustaleniami poczynionymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie prawidłowości wykonania robót budowlanych. Nie jest też wykluczone, iż ww. prace, które stwarzają zagrożenie, zostały wykonane po stronie północnej nieruchomości. Zaznaczyć także należy, iż [...] nie brała udziału w oględzinach przeprowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...], nie mogła więc złożyć dodatkowych wyjaśnień i zastrzeżeń. Skarżącej zostało wprawdzie wysłane zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2011 r., jednakże wątpliwości Sądu budzi prawidłowość jego doręczenia, w trybie doręczenia zastępczego, w zakresie prawidłowej awizacji przesyłki. Powyższe zaś oznacza, że rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego zapadły przedwcześnie. Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę wskazane okoliczności i ponownie rozpoznać sprawę w jej całokształcie W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.