VII SA/Wa 498/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, jako osoba prawna, wykazało brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie wykazało, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Uzyskane przez stowarzyszenie dochody ze składek członkowskich, mimo ich niskiej wysokości, w połączeniu z posiadanymi środkami na koncie bankowym oraz możliwością pozyskiwania funduszy z innych źródeł wskazanych w statucie, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Brak wykazania spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 PPSA skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "W." złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wezwał Stowarzyszenie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej. Stowarzyszenie przedstawiło dane dotyczące liczby członków, wysokości składek, kosztów bieżącej działalności oraz stanu finansów na koncie bankowym. Sąd ocenił, że przedstawione dane nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu "W." przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "W." o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "W." na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego postanawia : odmówić Stowarzyszeniu "W." przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 11 czerwca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku Stowarzyszenia "W.", w którym wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2008r. wezwano Stowarzyszenie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie ilu członków liczy Stowarzyszenie, w jakiej wysokości są ustalone składki członkowskie na działalność Stowarzyszenia i jak często są pobierane (co miesiąc, kwartał) oraz jakie miesięczne koszty związane z działalnością ponosi Stowarzyszenie i co się na te koszty składa. Przy piśmie z dnia 5 lipca 2008r. Stowarzyszenie nadesłało dodatkowe wyjaśnienia dotyczące złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Stowarzyszenie utrzymuje się ze składek członkowskich, które przeznaczane są na bieżące wydatki organizacyjne. Według bilansu za ostatni rok obrotowy Stowarzyszenie osiągnęło zysk w wysokości 16,37 złotych, a na koncie bankowym posiada środki finansowe w wysokości 91,24 złotych. Z nadesłanych dodatkowych informacji wynika, że Stowarzyszenie liczy 70 członków, z których znaczna część to osoby w wieku emerytalnym. Zdaniem wnioskodawcy, z tego względu składki członkowskie ustalone zostały w wysokości 10,00 złotych i pobierane są raz w roku. Jak wskazano w piśmie z dnia 5 lipca 2008r., miesięczne koszty związane z działalnością Stowarzyszenia są różne, gdyż wynikają one z aktualnie występujących potrzeb. Stałym miesięcznym kosztem jakie wskazało Stowarzyszenie jest koszt obsługi konta bankowego w wysokości 96,24 złotych. Stowarzyszenie podało, że stan finansów na dzień 30 czerwca 2008r. na które składa się przychód ze składek w wysokości 420,00 złotych pomniejszony o koszt obsługi konta bankowego 96,24 złote i koszt opłat pocztowych w wysokości 10,90 złotych oraz koszt doręczenia korespondencji w wysokości 48,00 złotych (420,00 zł – 96,24 zł - 10,90 zł - 48,00 zł) wynosi 264,86 złotych. W miesiącu lipcu planowany jest jednak zakup 2 tonerów i 2 ryz papieru na łączną kwotę około 120,00 złotych. Stowarzyszenie dodało, że ponoszone przez nie koszty są dlatego tak bardzo niskie, gdyż członkowie z własnej woli dokonują zakupu papieru do ksera, tonerów i przekazują je nieodpłatnie na jego rzecz. Biorąc pod uwagę wysokość środków finansowych uzyskiwanych rocznie przez Stowarzyszenie ze składek członkowskich tj. 700,00 złotych (70 osób x 10 złotych) oraz wysokość ponoszonych wydatków, a zwłaszcza stałego kosztu miesięcznego za obsługę konta bankowego w wysokości 96,24 złotych stwierdzić należy, że suma dochodów wnioskodawcy znacznie przewyższa sumę ponoszonych przez niego wydatków związanych z obsługą konta bankowego (12 miesięcy x 96,24 stanowi kwotę w wysokości 1.154,88 złotych). Oceniono, że mało wiarygodnym jest, że Stowarzyszenie wydaje więcej środków niż uzyskuje z jedynego źródła dochodu jakie wskazało tj. składek członkowskich w wysokości 10,00 złotych od każdego członka Stowarzyszenia pobieranych raz w roku. Zaznaczyć należy, że wykazana suma ponoszonych wydatków (1.154,88 złotych) dotyczy wyłącznie kosztów związanych z miesięczną obsługa konta bankowego a nie jest to jedyny wydatek wskazany przez Stowarzyszenie. Ponosi ono bowiem także koszty związane ze swoją działalnością (tj. opłaty pocztowe, doręczanie korespondencji, zakup tonerów, papieru do ksera) oraz koszty związane z realizacją celów statutowych. Zgodnie z § 12 pkt 2 i pkt 3 statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele statutowe poprzez organizowanie spotkań informacyjnych, wydawanie komunikatów i materiałów informacyjnych o swoich działaniach, w tym o działaniach stron zaangażowanych w powstałych konfliktach, jak również organizuje spotkania i konsultacje prawne z posłami i radnymi, ze specjalistami, w tym prawnikami i biegłymi w sprawie, z przedstawicielami władz wykonawczych, w tym władz samorządowych w zakresie działania Stowarzyszenia. Powyższe oznacza, że na tak określoną formę realizacji celów statutowych poprzez organizowanie różnego rodzaju spotkań i konsultacji oraz wydawanie komunikatów i materiałów informacyjnych o działaniach Stowarzyszenia, niezbędne jest posiadanie środków finansowych. Określając w § 12 pkt 4 statutu realizację celów Stowarzyszenia poprzez obronę interesów jego członków, w tym występowanie w ich imieniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sądami powszechnymi, prokuraturą i policją, wnioskodawca powinien także liczyć się z ewentualnymi sprawami sądowymi i koniecznością ponoszenia w związku z tym kosztów sądowych. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z § 26 statutu majątek Stowarzyszenia, powstaje nie tylko ze składek członkowskich, ale również z darowizn, spadków, zapisów oraz ofiarności publicznej. Mając na uwadze powyższe dane stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stowarzyszenie nie wykazało bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z nadesłanych danych wynika, że Stowarzyszenie posiada środki finansowe na koncie, jak również stan finansów na dzień 30 czerwca 2008r. pomniejszony o poniesione i planowane koszty jest dodatni i wynosi 144,86 złotych (264,86 zł – 120 zł). Uznano, że mało wiarygodnym jest, że Stowarzyszenie utrzymuje się ze składek członkowskich w wysokości 700,00 złotych rocznie i ponosi wykazane miesięczne koszty stałe oraz inne niezbędne do prowadzenia własnej działalności i realizacji celów statutowych. Oceniono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie uprawdopodobniła ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło