VII SA/Wa 499/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2009r. w sprawie ze skargi S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki postanawia: odmówić S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 24 marca 2009r. do Sądu wpłynął na formularzu PPPr wniosek S. o przyznanie prawa pomocy w którym wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 maja 2009r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił S. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 czerwca 2009r. wpłynął sprzeciw wnioskodawcy na ww. postanowienie. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy wniosek dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, w związku z czym niniejszy sprzeciw powinien zostać uwzględniony w całości. W sprzeciwie podniesiono, że S. jest szkołą wyższą mającą na celu kształcenie studentów i działalność naukowo-badawczą. Zaznaczono, że fakt pozostawania pewnych środków finansowych na koncie obrotowym uczelni nie oznacza, że są one wolne i mogą bez szkody dla działalności statutowych przeznaczyć na proces sądowy. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Podkreślić należy, iż zwolnienia od ponoszenia kosztów sadowych są rodzajem danin publicznych i stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z ustawy zasadniczej. ( postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r. sygn. akt FZ 478/04 , niepublik.) Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznano, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie wykazał, aby nie był ich w stanie ponieść. W złożonym sprzeciwie nie przedstawiono, żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W formularzu wniosku S. podała, że jest państwową osobą prawną prowadzącą działalność w zakresie szkolnictwa wyższego w której obowiązują zasady budżetowania. Wnioskodawca podkreślił, że z uwagi na trudną sytuację finansową zmuszony jest do pokrywania swojej bieżącej działalności z kredytu bankowego, według stanu konta na dzień 15 stycznia 2009r., stan zadłużenia wynosił 76.727.126,52 złote. Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych S. wynosi według bilansu za rok 2007r. 1.532.700.404,49 złotych zaś wartość środków trwałych wnioskodawcy 1.627.216.732,13 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że strata w 2007r. wyniosła 5.098.323,27 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na koniec lutego 2009r. na koncie posiadał zadłużenie w kwocie o 82 365162 ,93 złote oraz środki finansowe w kwocie 11.386,27 złote. Podkreślić należy, że w świetle art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, zadłużenie, ale brak jakichkolwiek środków, które strona mogłaby przeznaczyć na opłaty sądowe. Oceniając zasadność wniosku Sąd winien zatem ocenić, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością kosztów, jakie strona winna ponieść na tym etapie postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005r. sygn. akt II FZ 620/05 niepublikowane). Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100, 00 złotych, co wynika, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dalsze koszty postępowania mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się na dalszym jego etapie. Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim posiadane środki finansowe w wysokości 11.386,27 złotych oraz przychody netto uzyskiwane przez S. w wysokości 250.160.898,31 złotych z czego 161.462.110,60 złotych stanowią celowe dotacje Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zaś 8.474.687,15 stanowią inne dotacje celowe instytucji państwowych i unii europejskiej Sąd stwierdził, że wnioskujący o przyznanie prawa pomocy jest w stanie samodzielnie ponieść pełne koszty postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.