VII SA/Wa 499/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi C.R. na uchwałę Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego i odmowy wpisu na listę diagnostów laboratoryjnych. I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych uchwałą z dnia [...] września 2011 r. nr [...] – na podstawie art. 10 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 144 poz. 1529 ze zm.) - odmówiła C. R. stwierdzenia prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego i dokonania wpisu na listę diagnostów laboratoryjnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że C.R. złożyła wniosek o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych, opatrzony datą [...] marca 2009 r., który wpłynął do organu w dniu [...]marca 2009 r. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że wnioskodawczyni uzyskała tytuł magistra inżyniera technologii żywności w dniu [...] kwietnia 1981 r. na Akademii Rolniczej [...], następnie [...] listopada 2003 r. uzyskała pierwszy stopień specjalizacji (mikrobiologia). W toku postępowania wnioskodawczyni oświadczyła, że jej staż pracy w diagnostyce laboratoryjnej wynosi 9 lat i wskazała, że w dacie wejścia w życie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej pracowała w Pracowni Bakteriologicznej przy ZOZ [...] na stanowisku młodszego asystenta oraz miała rozpoczętą specjalizację z mikrobiologii lekarskiej (październik 2000). Organ podniósł, że wobec wnioskodawczyni należy zastosować przepisy obowiązujące w chwili złożenia wniosku, w tym art. 7 ust. 1, zgodnie z którym "diagnostą laboratoryjnym jest osoba, która: 1) ukończyła studia wyższe na kierunku analityka medyczna i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub 2) ukończyła studia wyższe na kierunkach: a) biologia lub farmacja i uzyskała tytuł zawodowy magistra, b) chemia lub biotechnologia i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub magistra inżyniera, c) weterynaria i uzyskała tytuł zawodowy lekarza weterynarii - oraz odbyła kształcenie podyplomowe, o którym mowa w art. 7a, potwierdzone egzaminem, albo uzyskała specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie analityki klinicznej, diagnostyki laboratoryjnej, mikrobiologii lub toksykologii, lub (...) 6) posiada pełną zdolność do czynności prawnych, 7) posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego". Organ stwierdził, że na mocy obowiązującej ustawy tytuł magistra inżyniera technologii żywności nie uprawnia do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego. Podkreślił, że ani doświadczenie zawodowe, ani studia podyplomowe z mikrobiologii, nie mogą obecnie przesądzić o stwierdzeniu prawa do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego. Jednocześnie Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych zaznaczyła, że w dniu wejścia w życie pierwotnej ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. Nr 100, poz. 1083), tj. w dniu 2 października 2001 r., wnioskodawczyni wprawdzie spełniała łączne warunki w niej wymienione, dotyczące nabycia uprawnień do uzyskania wpisu na listę diagnostów laboratoryjnych, jednak w odpowiednim czasie nie złożyła wniosku o wpis na listę. Organ podkreślił też, że wnioskodawczyni spełniała wymagania przewidziane ustawą o diagnostyce laboratoryjnej w jej wersji wprowadzonej ustawą z dnia 28 sierpnia 2003 r. o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U., nr 171, poz. 1663), zawarte w art. 7 ustawy. Jednak przepis art. 7 pkt 2 i 3 został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją w wyroku z dnia 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt K 17/04) i na podstawie tego wyroku utracił moc obowiązującą z dniem 29 czerwca 2006 r. Organ wskazał, iż aktualnie nie ma możliwości zastosowania wobec wnioskodawczyni ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 17 października 2003 r. do dnia 29 czerwca 2006 r. Skargę na uchwałę Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] złożyła C. R. Wskazała, że spełnia wszystkie ustawowe kryteria, pozwalające na stwierdzenie prawa wykonywania zawodu diagnosty i wpis na listę diagnostów laboratoryjnych. Podniosła, że czynności diagnosty laboratoryjnego faktycznie wykonywała w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej, zgodnie z art. 73 tej ustawy stała się więc diagnostą laboratoryjnym z mocy prawa. W ocenie skarżącej, skoro nabyła uprawnienia diagnosty laboratoryjnego już w momencie wejścia w życie ustawy, to odmowa wpisu na listę diagnostów była błędna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych z dnia .. września 2011 r. nr [...], którą – na podstawie art. 10 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 144 poz. 1529 ze zm.) - organ odmówił C. R. stwierdzenia prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego i dokonania wpisu na listę diagnostów laboratoryjnych. Uchwała ta wydana została po rozpoznaniu wniosku C. R. o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych, złożonego w dniu [...] marca 2009 r. W myśl art. 7 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącą, "diagnostą laboratoryjnym jest osoba, która: 1) ukończyła studia wyższe na kierunku analityka medyczna i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub 2) ukończyła studia wyższe na kierunkach: a) biologia lub farmacja i uzyskała tytuł zawodowy magistra, b) chemia lub biotechnologia i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub magistra inżyniera, c) weterynaria i uzyskała tytuł zawodowy lekarza weterynarii - oraz odbyła kształcenie podyplomowe, o którym mowa w art. 7a, potwierdzone egzaminem, albo uzyskała specjalizację I lub II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie analityki klinicznej, diagnostyki laboratoryjnej, mikrobiologii lub toksykologii, lub 3) ukończyła studia wyższe na kierunku lekarskim i uzyskała tytuł zawodowy lekarza oraz odbyła kształcenie podyplomowe, o którym mowa w art. 7a, lub (...) 6) posiada pełną zdolność do czynności prawnych; 7) posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego; 8) została wpisana na listę diagnostów laboratoryjnych". Ustawa zawiera zamknięty katalog studiów wyższych, po ukończeniu których można ubiegać się o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego oraz o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych, a należą do nich jedynie: analityka medyczna, biologia, farmacja, chemia, biotechnologia, weterynaria. Z akt sprawy wynika natomiast, że C. R. ukończyła studia wyższe na Wydziale Technologii Żywności na Akademii Rolniczej [...] i uzyskała tytuł magistra inżyniera technologii żywności. Nie budzi wątpliwości, że na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku przez skarżącą tytuł taki nie uprawniał do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, uchwale Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych nie można zatem zarzucić naruszenia prawa. Za niezasadny uznać należy zarzut wskazujący, że zaskarżona uchwała jest błędna, bowiem skarżąca nabyła z mocy prawa uprawnienia diagnosty laboratoryjnego w dniu wejścia w życie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy w jej pierwotnym brzmieniu "na listę diagnostów laboratoryjnych wpisuje się osobę fizyczną, która: 1) ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra na kierunkach analityki medycznej, biologii, biotechnologii, chemii, farmacji, mikrobiologii lub tytuł lekarza, 2) jest obywatelem polskim, 3) korzysta z pełni praw publicznych, 4) posiada pełną zdolność do czynności prawnych, 5) wykazuje nienaganną postawę etyczną, 6) posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego, 7) złożyła egzamin na diagnostę laboratoryjnego". Ustawa w jej pierwotnym brzmieniu umożliwiała uzyskanie prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego również osobom, które ukończyły studia wyższe na innych kierunkach aniżeli wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1, a które wykonywały czynności diagnosty laboratoryjnego. W myśl przepisu przejściowego zawartego w art. 73 tej ustawy "osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniają łącznie następujące warunki: 1) ukończyły studia wyższe, 2) spełniają wymogi, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2-6, 3) udzielają lub udzielały świadczeń zdrowotnych związanych z badaniem diagnostycznym, w tym z analityką medyczną, w rozumieniu ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, 4) wykonują lub wykonywały świadczenia zdrowotne, o których mowa w pkt 3, w wyodrębnionych organizacyjnie jednostkach utworzonych i utrzymywanych w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia - stają się diagnostami laboratoryjnymi w rozumieniu tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2". Zgodzić się należy ze skarżącą, że w dacie wejścia w życie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej spełniała przesłanki określone w powołanym art. 73. Jednakże należy zwrócić uwagę, że, jak stanowił art. 74, osoby, które do dnia wejścia w życie ustawy spełniły warunki, o których mowa w art. 73, mogły ubiegać się o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych, ale jedynie w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. C. R. takiego wniosku o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych we wskazanym okresie jednak nie złożyła. Jak słusznie zauważył organ, C. R. spełniała również przesłanki określone w art. 7 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 sierpnia 2003 r. o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 171, poz. 1663), który stanowił wówczas, iż "diagnostą laboratoryjnym jest osoba wpisana na listę diagnostów laboratoryjnych, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego, wykonuje zawód w laboratorium oraz spełnia jeden z warunków: 1) ukończyła studia wyższe na kierunku analityka medyczna i uzyskała tytuł zawodowy magistra, 2) ukończyła studia wyższe na kierunku innym niż określony w pkt 1, przydatnym do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, i uzyskała tytuł zawodowy magistra oraz w ramach kształcenia podyplomowego uzyskała kwalifikacje zawodowe w zakresie analityki medycznej potwierdzone egzaminem, 3) ukończyła studia wyższe na kierunku innym niż określony w pkt 1 i uzyskała na dotychczasowych zasadach specjalizację I lub II stopnia w dziedzinie mającej zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej (...)". Jednak przepisy art. 7 pkt 2 i 3 wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt K 17/04 zostały uznane za niezgodne z Konstytucją i na mocy tego wyroku utraciły moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprowadzona została kolejna zmiana art. 7 ustawy. Na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. nr 117 poz. 790) przepis ten uzyskał takie brzmienie, jakie obowiązywało również w dacie złożenia wniosku przez skarżącą i miało zastosowanie w niniejszej sprawie. Jak już wskazano na wstępie, C. R. nie spełnia wymogów określonym w powołanym przepisie, bowiem ukończenie studiów wyższych na kierunku technologii żywności nie uprawnia do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego. Zasadnie zatem Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych uchwałą z dnia [...] września 2001 r. odmówiła stwierdzenia prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego oraz odmówiła dokonania wpisu na listę diagnostów laboratoryjnych. Warto też zauważyć, że w ustawie z 23 czerwca 2006 r. w art. 3 ustawodawca wprawdzie przewidział, iż osoby posiadające prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego w dniu jej wejścia w życie zachowują to prawo, jednakże skarżąca takiego prawa nie posiadała, bowiem nie złożyła wniosku o wpis na listę diagnostów laboratoryjnych ani w terminie określonym w art. 74 ustawy w jej pierwotnym brzmieniu, ani też nie złożyła wniosku w okresie obowiązywania art. 7 w korzystnym dla niej brzmieniu, nadanym ustawą z 28 sierpnia 2003 r. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzeczono jak w sentencji.