VII SA/Wa 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. S. i I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę gazociągu średniego ciśnienia – po wznowieniu postępowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących P. S. i I. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 5/06 U Z A S A D N I E N I E Starosta P. po wznowieniu na wniosek M. O. postępowania zakończonego decyzją ostateczną gazociągu średniego ciśnienia i 4 przyłączy gazowych do budynków mieszkalnych w C. przy ul. [...] do działek o nr ewid. [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r na podstawie art. 151§1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Burmistrza Gminy P. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu podał, iż na podstawie art. 145§1 pkt 4 kpa wznowił postępowanie na wniosek M. O., który nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. M. O. jest właścicielem działki o nr ewid. [...] przez którą przebiega inwestycja w związku z czym powinien być stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Po wznowieniu postępowania organ na podstawie art. 35 ust 3 prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie zgody wszystkich współwłaścicieli drogi będącej działką o nr ewid. [...] w C. na przedmiotową inwestycję. W związku z brakiem zgody ze strony M. O., Starosta P. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ pierwszej instancji stwierdził, iż M. O. wniosek o wznowienie postępowania złożył w ustawowym terminie 1 miesiąca co wynika z pisma z dnia [...] czerwca 2001r w którym informuje, że w dniu [...] czerwca 2001r dowiedział się o decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania inwestorów od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2005r znak: [...] na podstawie art. 138§1 pkt 2 oraz art. 151§1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia [...] listopada 2000r o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie wydania pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja "niezależnie od zarzutów podnoszonych przez odwołujących się zasługuje na uchylenie". Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145§1 pkt 4 kpa polegająca na braku udziału M. O. w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. W związku z zaistnieniem powyższej przesłanki w opinii Wojewody [...], organ pierwszej instancji powinien zastosować art. 151§1 pkt 2 kpa uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę, a jednocześnie z uwagi na fakt zrealizowania inwestycji powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jako bezprzedmiotowe. Nadto, Wojewoda [...] stwierdził, iż " w związku z uchyleniem decyzji zezwalającej na przedmiotową budowę, organem właściwym do prowadzenia dalszego postępowania w niniejszej sprawie i orzekania o zgodności z prawem już zrealizowanej inwestycji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli P. S. i I. K. Skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia [...] listopada 2000r oraz umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji jako naruszającej prawo Skarżący podnoszą, iż wniosek o wznowienie postępowania został przez M. O. złożony z uchybieniem ustawowego miesięcznego terminu. Skarżący powołują się na swoje pisma z dnia [...] marca 2005r i [...] marca 2005r w których przytoczyli argumentację na poparcie tego stanowiska. Skarżący podkreślają, iż budowa przedmiotowej inwestycji została rozpoczęta w grudniu 2000r, a ukończona w maju 2001r i w tym czasie M. O. wiedział o prowadzonych pracach budowlanych. Świadczy o tym zdaniem skarżących, podjęcie przez M. O. interwencji w Urzędzie Gminy w sprawie zajęcia pasa drogowego na skutek czego inwestorzy zostali ukarani karą grzywny. Skarżący uważają, iż Starosta P. bez wyjaśnienia okoliczności dotyczących uchybienia terminu, opierając się wyłącznie na wyjaśnieniu M. O. przyjął, że się o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się w dniu [...] czerwca 2001r. Skarżący podnoszą również, iż "Urząd nie wiadomo na jakiej podstawie uznał pismo M. O. z dnia [...].06.2001r za pismo strony, wnioskujące o wznowienie postępowania". Zdaniem skarżących z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Wojewoda [...] podzielił zasadność podnoszonych przez nich zarzutów uznając, że decyzja wydana przez Starostę zasługuje na uchylenie. Skarżący uważają, iż w takiej sytuacji samo zaistnienie przesłanki z art. 145§1 pkt 4 kpa nie skutkuje automatycznie uchyleniem w postępowaniu wznowieniowym decyzji o pozwoleniu na budowę, o ile zachodzą przesłanki z art. 146§2 kpa tj. w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja identyczna w swojej treści z decyzją uchyloną. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie " brak jest podstaw aby mogła zapaść decyzja merytorycznie inna niż dotychczasowa". Skarżący podnoszą, iż zwracając się z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę gazociągu wypełnili nałożone przez organ obowiązki warunkujące wydanie decyzji. Ponadto, niezrozumiałe dla skarżących jest stwierdzenie Wojewody [...] dotyczące orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zgodności z prawem inwestycji już zrealizowanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na jego wynik. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed organem pierwszej instancji z inicjatywy M. O. Z żądania M. O. zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2001r wynika, iż został pominięty chociaż powinien zostać potraktowany jako strona przy podejmowaniu decyzji w sprawie budowy gazociągu oraz, że "będzie zabiegał o uznanie decyzji o pozwoleniu na budowę za nieważną". Organ mając wątpliwości dotyczące żądania skarżącego zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2001r do strony z pytaniem, czy powyższe pismo ma potraktować "jako pismo informacyjne czy jako odwołanie". W odpowiedzi M. O. wyjaśnił, iż wszystkie podjęte działania " mają uznanie decyzji za nieważną" ( pismo z dnia [...] września 2001r ). W związku z tak sformułowanym pytaniem skierowanym do strony i udzieloną odpowiedzią należało uznać, iż nadal istniały wątpliwości dotyczące żądania M. O. Z treści powyższych pism nie wynikło bowiem jednoznacznie czy strona domaga się wznowienia postępowania z uwagi na brak jej udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę czy też wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W takim wypadku organ mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. powinien ponownie zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska dbając jednocześnie aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Organ powinien udzielić stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w taki sposób ażeby mogła jasno i wyraźnie określić swoje żądanie które wyznacza przedmiot postępowania i właściwość organu do jego rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie organ wbrew powołanym wyżej przepisom przyjął, iż strona domagała się wznowienia postępowania. Starosta P. zawiadomieniem z dnia [...] maja 20002r wszczął na wniosek strony postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy P. z dnia [...] listopada 2000r zezwalającą na budowę, a następnie w tym trybie prowadził przedmiotowe postępowanie. Za uzasadniony więc należy uznać zarzut skargi dotyczący nadinterpretacji woli strony i samowolnego działania organu. Należy również stwierdzić, iż niedopuszczalne było wszczęcie postępowania dotyczącego wznowienia w formie zawiadomienia. Zgodnie z art. 149§ 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ powinien w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145§1 kpa i czy zachowany został termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa W rozpoznawanej sprawie organ w ogóle nie zbadał zachowania jednomiesięcznego terminu wynikającego z art. 148§2 kpa pomimo, że skarżący taki zarzut podnosili. Ponadto, z treści pisma M. O. z dnia [...] czerwca 2001r wynikało, iż już w grudniu ubiegłego roku zgłaszał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nieprawidłowości związane z budową gazociągu. Zarówno, organ pierwszej jak i drugiej instancji nie odniosły się do zarzutów skarżących dotyczących uchybienia terminu i nie wyjaśniły sprzeczności zawartych w piśmie M. O. z dnia [...] czerwca 2001r odnośnie zachowania terminu. Należy podkreślić, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu z art. 148§ 2 kpa, które musi być przez stronę udowodnione. Wszczęcie bowiem postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzając natomiast uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania organ powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149§3 kpa). Ponieważ organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego ich decyzje na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zostały uchylone Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.