VII SA/Wa 502/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-17
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, może być uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja może oddziaływać na zarządzane przez nią nieruchomości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy przedwcześnie uznał spółdzielnię mieszkaniową za niebędącą stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że istnienie interesu prawnego, wynikające z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest uzależnione od przekroczenia norm, lecz od istnienia przepisów nakazujących badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, w połączeniu z faktem zarządzania nieruchomościami, może uzasadniać status strony.Stan faktyczny
Spółdzielnia mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji o pozwoleniu na budowę. Spółdzielnia twierdziła, że posiada interes prawny w postępowaniu, ponieważ inwestycja może oddziaływać na zarządzane przez nią budynki i nieruchomości, a także wywodziła swój interes z roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Wojewoda uznał, że spółdzielnia nie jest stroną, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...]" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...]na rzecz skarżącej [...]z siedzibą w [...]kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 104 k.p.a. i art. 82 ust. 3 Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu odwołania [...] "' w [...] - umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z [...]lipca 2020 r. nr [...] zmieniającej decyzję z [...] października 2018 r. o pozwoleniu na budowę budynku o funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej i hotelowej z parkingiem podziemnym oraz infrastrukturą przy ul. [...] w [...] (dz. nr [...]obr. [...]).
Organ zaznaczył, że odwołanie wniósł też Zarząd Dzielnicy [...][...], które zostało objęte odrębnym rozstrzygnięciem.
Dalej wyjaśnił pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 kpa oraz zaznaczył, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy.
Następnie zaznaczył - powołując się na orzecznictwo - że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z przepisem prawa je wprowadzającym, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę
Wojewoda podkreślił, że skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu wybudowania z własnych środków na działce ew. nr [...] budynków [...],[...],[...] w oparciu o decyzje Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] czerwca 1988 r. i z [...] września 1988 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości przy ul. [...]o pow. 64, 226 m2 z przeznaczeniem na osiedle mieszkaniowe [...]i wynikającego z tego roszczenia o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego do ww. działki na mocy art. 208 ust. 2 u.g.n., którego dochodzi przed Sądem Okręgowym w [...]w sprawie sygn. akt [...].
Organ dodał, że decyzją z [...] lipca 2019 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., udzielającej pozwolenia na budowę opisanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2020r. sygn. akt VII SA/Wa 2006/19 oddalił skargę na ww. decyzję. Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna. NSA postanowieniem z 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2097/20 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Organ zaznaczył, że w KW nr [...] dla działki nr ew. [...] i [...] brak wpisów praw Spółdzielni do nieruchomości, czego sama skarżąca nie kwestionuje. Samo roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego też nie czyni Spółdzielni stroną. Zgodnie z projektem zamiennym obszar oddziaływania obejmuje działki nr ew. [...][...],[...],[...] , do których skarżąca nie posiada tytułu prawnego.
Ponadto, dokumentacja, wyjaśnienia inwestora (pismo [...]września 2020 r.), usytuowanie budynku przy ul. [...] analiza przesłaniania i zacieniania wskazują, że wszystkie mieszkania mają zapewnione nasłonecznienie. Obiekt, znajduje się też poza strefami oddziaływania wykopu, które to kwestie leżą poza kompetencją wynikającą z art. 35 ust. 1 Prawo budowlane. Zakres zmian wg opisu (str. 138) nie wskazuje, że budynek leży w obszarze oddziaływania inwestycji.
Zdaniem organu, wywodzenie interesu prawnego z nienazwanego stosunku zobowiązaniowego Spółdzielni z Miastem [...] mającym źródło w ww. decyzjach z 1988 r. nie mogło być skuteczne. Roszczenie dochodzone przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. akt [...]) nie miało wpływu na tą sprawę.
Organ wyjaśnił, że wprawdzie kierował korespondencję do wiadomości skarżącej, co jednak nie daje przymiotu strony, w świetle powyższych rozważań.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 cyt. ustawy poprzez nieuznanie skarżącej za stronę postępowania, podczas gdy okoliczności faktyczne i prawne ww. przedsięwzięcia wpływają na jej interes prawny i mieszkańców budynku przy ul. [...], w którym sprawuje ustawowy zarząd (art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych);
- art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy sprawy sygn. akt. [...] z wniosku skarżącej o zobowiązanie Prezydenta [...] do ustanowienia użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...],[...] i [...]oraz rozstrzygnięcia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 6 lutego 2020 r. w sprawie sygn. akt. II OSK 2097/20;
- art. 7 i art. 77 kpa i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego w zw. § 13 ust. 1 - 3, § 57 ust. 1 i 2 oraz § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), poprzez pominięcie, że budynek przy ul. [...] w zakresie lokali w klatkach schodowych nr [...],[...] i [...], posiadających okna od strony zachodniej leżą w obszarze oddziaływania inwestycji, która po zmianach nie będzie zapewniała wymagalnego oświetlenia i światła słonecznego;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 2 pkt. 1 i 7 uchwały nr [...] Rady [...] z [...] .10.2010r. (dalej plan 1); w zw. z § 1 ust. 1 pkt. 6 uchwały nr [...] Rady [...] z [...].08.2018r. (plan 2) w zw. z § 18 ust. 1 planu poprzez oparcie decyzji tylko na projekcie i pominięcie ustaleń w zakresie stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, z których korzystają niepełnosprawni z uwzględnieniem przeznaczenia działki i sposobu jej zabudowy oraz obowiązującymi standardami urbanistycznymi, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że:
• przewidziano rażąco małą liczbę miejsc postojowych dla samochodów w stosunku do liczny lokali mieszkalnych oraz usługowych co spowoduje: paraliż komunikacyjny nie tylko działki nr [...] ale i okolicznych działek (3 bloki przy ul. [...][...] i [...]mają 671 mieszkań); zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców poprzez brak dojazdu służb ratowniczych, emisję hałasu i spalin;
• ustalenie komunikacji drogą dojazdową do garaży na działce nr [...] zarządzanej wraz z budynkami wielorodzinnymi, co stanowi oczywiste i rażące naruszenie interesu prawnego skarżącej i będzie ograniczało przejezdność oraz drastycznie zwiększy ruch, do którego nie jest ona przygotowana, ponadto rażąco narusza art. 5 ust 1 pkt. 9 Prawa budowlanego i spowoduje: paraliż komunikacyjny nie tylko działki nr [...], ale i okolicznych działek (671 mieszkań) oraz ww. zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 3051 Kc, poprzez umiejscowienie w projekcie sieci elektroenergetycznej obsługującej obiekt na działce nr [...], gdzie znajdują się zarządzane przez Skarżącą budynki i spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, która to sieć ogranicza
zagospodarowanie tej działki;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. art. 5 ust. 1 pkt.9 i art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego poprzez ustalenie, że obszar oddziaływania nie obejmuje budynku przy ul. [...] pomimo, że: z geotechnicznych warunków wynika, że znajduje się on w strefie oddziaływania wykopów (min. powstawanie rys i pęknięć, . zdeprecjonowanie zwierciadła wód gruntowych co przy tzw. "kurzawce" może zagrażać konstrukcji ww. budynku; z opinii geotechnicznej wprost wynika, że projekt konstrukcji nie przedstawia zabezpieczenia ścian wykopów, a przed przystąpieniem do realizacji budowy należy wykonać Projekt Wykonawczy, który będzie zawierał projekt obudowy wykopu oraz sposób ochrony sąsiednich budynków w celu zabezpieczenia posadowienia i wykonania budynku, tak aby zapewnić bezpieczne prowadzenie robót i nie doprowadzić do uszkodzeń budynków sąsiednich;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 15 ust. 2 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 3, 5 i § 22 ust. 6 pkt. 1 uchwały nr [...] poprzez oparcie decyzji na informacjach z projektu i niezbadanie prawidłowości obliczenia wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy dla działki budowlanej 4,0 podczas gdy wskaźnik ten w projekcie (i) nie odnosi się, do działki budowlanej a do terenu, (ii) został obliczony bez całkowitej powierzchni zabudowy tj. wszystkich kondygnacji.
- brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego,
- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz brak zachowania obiektywności w prowadzeniu postępowania co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, które są powodowane min. zawisłym sporem ze Stroną skarżącą przed Sądem Okręgowym w [...]sygn. akt. [...],
- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Strony skarżącej, a rezultacie doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy Spółdzielnia wskazała, że organ automatycznie przesądził, że podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe nie są stronami w pozwoleniu na budowę. Ponadto nie weryfikował danych przedstawionych w projekcie budowlanym, albo okoliczności te pominął. W ocenie skarżącej okoliczności faktyczne i prawne sprawy jednoznacznie uzasadniają udzielenie jej ochrony prawnej. W świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego skarżąca jest zarządcą nieruchomości. Zbudowała bowiem z własnych środków na działce nr [...] budynki [...],[...], [...] w oparciu m. in. o ww. decyzje z 1988r. Skarżąca posiada roszczenie o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego do ww. działki nr [...] (i nr [...]) w oparciu o art. 208 u.g.n., którego dochodzi od 14 lat przed Sądem Okręgowym w [...] w sprawie sygn. akt [...], w związku z roszczeniami dekretowymi do części działki nr [...] i opieszałym działaniem [...] W budynkach [...],[...],[...]znajdują się spółdzielcze własnościowe prawa do lokali. Budynek [...] leży w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji i posiada 224 mieszkania. Skarżąca jest ponadto wymieniona jako zarządca nieruchomości w dziale III (Prawa, roszczenia, ograniczenia) KW nr [...] dot. dz. nr [...].
Przepisami prawa materialnego, które przyznają Spółdzielni status zarządcy w rozumieniu art. 28 ust. cyt. ustawy są: art. 1 ust. 3 i art. 172 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 44 Kc i art. 213 ust. 3 Prawo spółdzielcze (w brzmieniu przed 24.04.2001 r.). Skoro skarżąca jest ustawowym zarządcą budynków [...],[...],[...], to jest nim również w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i stroną postępowania. Ponadto, organ winien rozważyć znaczenie i skutki prawne uprawnienia skarżącej do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego i nieodpłatnego przeniesienia na spółdzielnię własności budynków. Na poparcie ww. stanowiska skarżąca przywołała obszernie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Dalej wskazała, że przepisami odrębnymi są m. in. przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy prawa miejscowego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 60 ust. 1 i 2, § 57 ust. 1 i 2 oraz § 13 ust. 1-3. Organ I instancji był zobowiązany do zbadania ww. kwestii. Budynek [...] posiada okna od strony zachodniej, które będą przesłaniane, w sposób uniemożliwiający zachowanie czasu oświetlania i ilości światła słonecznego.
Na poparcie przedstawionego stanowiska skarżąca powołała orzecznictwo.
Zdaniem skarżącej, decyzja rażąco narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 7 uchwały nr [...]Rady [...] z [...] października 2010 r. (dalej - MPZP); w zw. z § 1 ust. 1 pkt. 6) uchwały nr [...]ww. organu z [...] sierpnia 2018 r. i w zw. z § 18 ust. 1 warunków technicznych.
Organ dokonał ustaleń w oparciu o błędne założenia i informacje z projektu, a pominął ustalenia co do stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i okresowych oraz dla niepełnosprawnych z uwzględnieniem przeznaczenia działki budowlanej i sposobu jej zabudowy oraz obowiązującymi standardami urbanistycznymi, a w konsekwencji pominął, że przewidziano rażąco małą ilość miejsc postojowych w stosunku do liczby lokali mieszkalnych i usługowych co spowoduje: paraliż komunikacyjny nie tylko działki nr [...], ale i okolicznych działek (na których położone są trzy bloki mieszkalne - ul. [...],[...] i [...]tj. 671 mieszkań), zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców poprzez brak dojazdu służb ratowniczych; nadmierną emisję hałasu i spalin. Zaprojektowano bowiem jedynie 49 miejsc postojowych na 187 lokale mieszkalne. Plan natomiast określa "nie więcej niż 1 miejsce parkingowe na mieszkanie oraz nie mniej niż 1 miejsce parkingowe dla rowerów na lokal mieszkalny" (§14 ust. 2 pkt 7).
Organ pominął, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp) w planie miejscowym określa się obowiązkowo (...) minimalną liczbę miejsc parkingowych. Wskazane w § 14 ust. 2 pkt 7 MPZP określenie "nie więcej niż " nie może wskazywać minimalnej liczby miejsc parkingowych. Należy także uwzględnić § 1 ust. 1 pkt 6 uchwały z 30 sierpnia 2018 r. oraz § 18 warunków technicznych.
Organ z rażącym naruszeniem interesu prawnego Spółdzielni ustalił również obsługę komunikacyjną, poprzez drogę dojazdową do garażu na działce nr 6, którą skarżąca zarządza wraz z budynkami wielorodzinnymi i spółdzielczymi własnościowymi prawami do lokali. Powyższe ograniczy też przejezdności drogi i drastycznie zwiększy ruch. Ponadto, rażąco naruszono art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego. Powyższe sparaliżuje dojazd nie tylko działki nr [...], ale i okolicznych działek (w tym 3 bloków przy ul. [...],[...] i [...]- tj. [...] mieszkań), zagrozi bezpieczeństwu mieszkańców poprzez braku dojazdu służb ratowniczych i spowoduje nadmierną emisję hałasu i spalin.
Skarżąca zaznaczyła, że w odpowiedzi na pismo nie wyraziła zgody na wyłączenie części działki nr 6 pod planowaną drogę publiczną, co nie przeszkodziło Prezydentowi m[...] ustalić dojazdu z pogwałceniem jej praw. Niemniej, w piśmie tym organ uznał skarżącą za zarządcę w rozumieniu art. 28 ust. 2.
Umiejscowienie na działce nr [...] sieci elektroenergetycznej, gdzie znajdują się zarządzane przez skarżącą budynki, ogranicza jej zagospodarowanie, co narusza art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 i art. 5 ust. 1 pkt. 9 cyt. ustawy w zw. z art. 305'
Dalej skarżąca obszernie wywiodła, że jej interes prawny wynika również z geotechnicznych warunków posadowienia obiektu, bowiem ww. budynek znajduje się w strefie oddziaływania wykopów, ćo może prowadzić do powstawanie rys i pęknięć przy stwierdzonej tzw. [....]" i zagrażać konstrukcji budynku ul. [...].
W ocenie skarżącej, oparcie decyzji tylko na projekcie, z pominięciem prawidłowości obliczenia wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy, podczas, gdy wskaźnik ten w projekcie (i) nie odnosi się, do działki budowlanej a do terenu, (ii) został obliczony bez uwzględnienia całkowitej powierzchni zabudowy tj. bez
wszystkich kondygnacji, narusza art. 7 i art.77 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 i 5 i § 22 ust. 6 pkt 1 MPZP.
Następnie skarżąca powołała m in., że § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28.04.2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia z 26.08.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przytoczyła też art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp i - powołując się na orzecznictwo i piśmiennictwo - podkreśliła co rozumie się przez wskaźniki zagospodarowania przestrzennego, intensywność zabudowy, powierzchnię całkowitą zabudowy. Dodała, że w świetle obowiązków
wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego sprawdzenie zgodności inwestycji z planem miejscowym obejmuje kontrolę zarówno projektu zagospodarowania terenu jak i projektu architektoniczno-budowlanego, które składają się na projekt budowlany. Organ nie jest wprawdzie uprawniony do modyfikowania planu, jednak jego wykładnia nie ogranicza się do analizy literalnego brzmienia jego zapisów jego postanowień, zwłaszcza jeśli są one nieprecyzyjne albo ogólne. Powyższe nie może prowadzić do ustaleń zgodnych wyłącznie z interesem inwestora z pominięciem interesu podmiotów będących w obszarze oddziaływania.
Ponadto organ, naruszył art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w [...]sprawy sygn. akt. [...] z wniosku skarżącej o zobowiązanie Prezydenta [...] do ustanowienia użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości i rozstrzygnięcia przez NSA skargi kasacyjnej w sprawie sygn. II OSK 2097/20.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. - dalej p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew ocenie organu odwoławczego - dokonanej w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy - przedwczesne jest bowiem stanowisko co do braku uprawnienia [...] do bycia stroną - w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - w postępowaniu dotyczącym decyzji Prezydenta [...]z [...]lipca 2020 r. nr [...]zmieniającej decyzję z [...] października 2018 r. o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji. ,
Przede wszystkim Sąd zauważa, że przedmiotem kontroli wojewódzkich sądów administracyjnych w takim samym zakresie, była decyzja Wojewody [...]z dnia [...]lipca 2019r. nr [...]umarzająca postępowanie odwoławcze - uruchomione przez skarżącą - od wyżej wymienionej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę opisanej inwestycji.
Uchylając wyrok WSA w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2006/19 z dnia 6 lutego 2020r.) Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 12 maja 2021 r. sygn.. akt II OSK 2097/20) zakwestionował brak dokonania oceny, czy skarżąca jest zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że dokonując takiej oceny należy uwzględnić, że istnienie interesu prawnego - jaki wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - nie jest uzależnione od tego, czy inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, ale czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Definicja "obszaru oddziaływania obiektu", o której mowa art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, abstrahuje bowiem od kwestii przekroczenia norm w zakresie oddziaływania inwestycji.
Taka sytuacja miła miejsce również w niniejszej sprawie, gdyż organ odwoławczy ocenę interesu prawnego Spółdzielni ograniczył wyłącznie do ustalenia, że nie przysługuje jej prawo własności, ani użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, natomiast samo roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie czyni Spółdzielni stroną.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do użytkowania odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących trwałego zarządu, które m.in. przyznają zarządcy prawo do zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, która w art. 5 wskazywała, że użytkowanie terenu państwowego przez jednostkę państwową lub organizację społeczną uprawnia do korzystania z terenu z wyłączeniem innych osób - zgodnie z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Wykładnia językowa, funkcjonalna i systemowa pozwala na wywiedzenie z art. 210 ust. 1 u.g.n. normy prawnej, która zakłada hipotezę obejmującą oddanie nieruchomości w użytkowanie, a więc do korzystania, na co wskazują sformułowania "grunty będące w użytkowaniu" oraz "pozostają nadal w użytkowaniu". Norma ta odnosi się zatem do konkretnego stanu faktycznego, który dotyczył gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Taka wykładnia ww. regulacji wypełnienia lukę w zakresie sytuacji prawnej gruntów, na których działalność prowadzą spółdzielnie mieszkaniowe. Potwierdza bowiem ustawowo użytkowanie takich gruntów przez spółdzielnie oraz wskazuje na sposób sprawowanego zarządu, tj. przez zastosowanie odpowiednio przepisów dotyczących trwałego zarządu.
Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej będzie zatem uwzględnienie przedstawionej wyżej oceny Sądu.
Skoro przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej, to wszelkie rozważania w zakresie zarzutów merytorycznych do decyzji Prezydenta [...] z [...]lipca 2020 r. nr [...]były przedwczesne. .
Wobec naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 pkt 20 Prawa budowlanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na njocy art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
\
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło