VII SA/Wa 504/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-07
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód miesięczny wynosi 2777,50 zł (emerytura) plus 761,40 zł (zasiłek dla bezrobotnych dla małżonka), jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł wpisu od skargi i 100 zł ewentualnych dalszych wpisów, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że łączny dochód skarżącego i jego żony (2777,50 zł emerytury plus 761,40 zł zasiłku dla bezrobotnych) jest wystarczający do pokrycia kosztów sądowych (200 zł wpisu od skargi i 100 zł ewentualnych dalszych wpisów) bez uszczerbku dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów, a sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia zastosowania tej instytucji.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości 2777,50 zł miesięcznie oraz zasiłku dla bezrobotnych żony w wysokości 761,40 zł brutto miesięcznie. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Z.P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z. P. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, składając wniosek na urzędowym formularzu zwrócił się ponadto o ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. Z. P. w złożonym wniosku wskazał, iż utrzymują się wraz z żoną z emerytury skarżącego w wysokości 2719 zł miesięcznie.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącego.
W treści wniosku z dnia 15 marca 2012 r., złożonego na urzędowym formularzu, skarżący wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2719 zł miesięcznie, natomiast żona jest osobą bezrobotną, bez dochodu. Pismem z dnia 20 marca 2012 r. wezwano skarżącego m.in. do nadesłania ostatniego odcinka emerytury i do wskazania, czy żona skarżącego otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych. Przy piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r. Z. P. nadesłał kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury, z której wynika, że od 1 marca 2012 r. wysokość świadczenia emerytalnego do wypłaty wynosi 2.777,50 zł miesięcznie. Jednocześnie Z. P. nadesłał też decyzję z [...] stycznia 2012 r. o uznaniu żony skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 19 stycznia 2012 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od 27 stycznia 2012 r. w wysokości 761,40 zł brutto miesięcznie przez okres pierwszych 3 miesięcy i przyznaniu od 27 kwietnia 2012 r. zasiłku w wysokości 597,90 zł brutto miesięcznie przez pozostały okres posiadania prawa do zasiłku.
Zaznaczyć należy, że skarżący wraz z żoną nie mają innych osób na utrzymaniu. Należy też podkreślić, że przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł.
Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a ich poniesienie nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło