VII SA/Wa 504/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-29
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczący majątek i dochody z emerytur, wykazali przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Pomimo posiadania znacznego majątku i dochodów z emerytur, nie przedstawili wiarygodnych dowodów potwierdzających ich twierdzenia o braku zysków z działalności gospodarczej, dochodów z najmu nieruchomości czy wysokości wydatków, co uniemożliwiło ocenę ich rzeczywistych możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący A. N. i Z. N. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają znaczący majątek (kilka nieruchomości, działka budowlana) i jedynym źródłem utrzymania są emerytury w łącznej wysokości 2730 zł miesięcznie, a ich działalność gospodarcza nie przynosi zysków. Sąd wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szczegółowych danych dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości i kredytów. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. N. i Z. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. N. i Z. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: odmówić A. N. i Z. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
A. N. i Z. N. po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowych formularzach wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosków wynika, że skarżący posiadają dwa domy w W.: o powierzchni 300 m2 oraz 200 m2, dom letniskowy o powierzchni 250 m2, nieruchomość rolną (9,2 ha) oraz działkę budowlaną w W. o powierzchni 1200 m2. Skarżący oświadczyli, że jedynym źródłem ich utrzymania są emerytury w łącznej wysokości 2730 zł miesięcznie, a prowadzone przez nich działalności gospodarcze nie przynoszą zysków. Podnieśli też, że wszystkie zarobione pieniądze przeznaczane są na spłatę kredytu.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania A. N. i Z. N. prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym, ponieważ nie wykazali oni, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
W treści art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że pismami z dnia 17 kwietnia 2014 r. zobowiązano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez:
- wskazanie, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzą oraz wskazanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych w związku z prowadzeniem tej działalności,
- wskazanie, czy uzyskują dochody z którejkolwiek z posiadanych nieruchomości z tytułu najmu, jeżeli tak, w jakiej wysokości,
- podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie posiadanych nieruchomości (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon),
- wskazanie, czy uzyskują dopłaty do nieruchomości rolnej, jeśli tak, w jakiej wysokości,
- nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury lub ostatniego odcinka emerytury,
- wskazanie, na jaki cel zaciągnięty został kredyt oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych rat kredytu.
Ww. pisma zostały doręczone skarżącym w dniu 23 kwietnia 2014 r. A.N. i Z. N. nie udzielili żadnej odpowiedzi na wezwania z dnia 17 kwietnia 2014 r.
Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie gołosłowne, nie poparte dokumentami, twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej. Brak informacji, których dotyczyły pisma z dnia 17 kwietnia 2014 r. nie pozwala na ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych A. N. i Z. N., wnioskodawcy nie wyjaśnili bowiem wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową. Zauważyć bowiem przede wszystkim trzeba, że skarżący nie wskazali, nawet orientacyjnie, jakiej wysokości dochody uzyskują z prowadzonej działalności gospodarczej, nie wyjaśnili też m.in. czy uzyskują dochody z tytułu najmu z którejkolwiek z posiadanych nieruchomości. Z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi na pisma z dnia 17 kwietnia 2014 r. nie jest zatem możliwe ustalenie rzeczywistych dochodów skarżących, a takie dane są kluczowe do ustalenia możliwości płatniczych osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło