VII SA/Wa 508/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe źródło dochodu (emerytura), prowadzi sezonową działalność gospodarczą i posiada majątek (mieszkanie, samochód), kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który posiada stałe źródło dochodu (emerytura), prowadzi sezonową działalność gospodarczą, co daje mu realną możliwość uzyskiwania dodatkowych dochodów, oraz posiada majątek (mieszkanie, samochód), nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Może jednak kwalifikować się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a koszt ustanowienia pełnomocnika z urzędu wykracza poza jego możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek K. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.200,00 zł miesięcznie, prowadzi sezonową działalność gospodarczą, posiada zadłużenie w bankach na kwotę 14.000,00 zł, 14-letni samochód o wartości 3.000,00 zł oraz mieszkanie o powierzchni 120 m².
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano K. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2008r. po rozpoznaniu wniosku K. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: 1. przyznać K. A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 28 kwietnia 2008r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. A., w którym wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2 ). Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania. Intencją wprowadzenia tego przepisu było stworzenie możliwości dochodzenia swych praw przed sądem osobom, które znajdując się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się skarżący następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.200,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący zaznaczył, że oprócz otrzymywanej emerytury prowadzi działalność gospodarczą polegającą na obsłudze ruchu turystycznego (mała gastronomia, informacja turystyczna). Wnioskodawca wyjaśnił, że w roku 2007 nie przepracował żadnego dnia jak również w roku 2008 dotychczas nie pracował. Skarżący podał, że posiada zadłużenie w bankach na kwotę 14.000,00 złotych. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada 14-letni samochód o wartości 3.000,00 złotych. Skarżący zakreślił, że posiada mieszkanie o pow. 120 m ². Oceniając sytuacją finansową wnioskodawcy w świetle powyższych danych uznano, że nie kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy, w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że na tle dotychczasowych uregulowań w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany został pogląd, iż zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnej sprawie, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. W odniesieniu do tego drugiego aspektu w grę wchodzić będą nie tylko okoliczności dotyczące bieżących dochodów strony, ale ocena realnych możliwości finansowych wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe zważono, iż w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca oprócz stałego źródła dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury, prowadzi sezonową działalność gospodarczą w miesiącach od maja do października. Zatem ma realną możliwość uzyskiwania z tego tytułu dochodu. Mając powyższe na względzie uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się jedynie do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż jest w stanie opłacić w całości koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych. W kwestii ustanowienia radcy prawnego zważono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy i z tego względu ustanowiono pełnomocnika z urzędu. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona uzyskuje stały dochód, prowadzi działalność gospodarczą, posiada środki majątkowe tj. dom o pow. 120 m ², samochód osobowy. Z powyższych względów na podstawie 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło