VII SA/Wa 509/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznany częściowo zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, ponieważ wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie stwierdzono, że nie jest na tyle ubogi, aby całkowicie zwolnić go od kosztów sądowych, gdyż posiada stały dochód miesięczny, z którego jest w stanie zgromadzić środki na ich pokrycie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca G. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymują się z dochodów w wysokości 2.588,64 zł brutto miesięcznie, ponoszą koszty utrzymania mieszkania (800 zł), utrzymania samochodu (200 zł) oraz wydają około 600 zł miesięcznie na leki i leczenie. Wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymują pomocy od rodziny ani instytucji i nie posiadają oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano G. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2008r. po rozpoznaniu wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: 1. przyznać G. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 23 maja 2008r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy G. J., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 30 maja 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: gdzie wnioskodawca wspólnie z małżonką zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz koszty utrzymania z tym związane (czynsz, podatek od nieruchomości, gaz, opłaty za energię, telefon itp.), marki i roku produkcji posiadanego samochodu oraz koszty związane z jego utrzymaniem ( ubezpieczenie, paliwo), czy wnioskodawca lub jego małżonka uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób bądź instytucji, a jeśli tak to w jakiej wysokości lub formie, wysokości kwoty pieniężnej jaką wnioskodawca wspólnie żoną przeznacza miesięcznie na leki i leczenie, czy wnioskodawca lub jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Odpowiedź na powyższe wpłynęła do Sądu w dniu 18 czerwca 2008r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania. Intencją wprowadzenia tego przepisu było stworzenie możliwości dochodzenia swych praw przed sądem osobom, które znajdując się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jedynymi zatem przesłankami warunkującymi udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem przesłanki materialne. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wnioskodawca w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.588,64 złotych brutto miesięcznie. W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawca oświadczył, że wspólnie z małżonką zamieszkuje u syna w domu o pow.115m ². Skarżący wskazał, że opłaty związane z zamieszkaniem wynoszą około 800,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił również, że posiada samochód marki Fabia rok produkcji 2003r., którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 200,00 złotych. Skarżący podkreślił, iż wspólnie z żoną są osobami schorowanymi i wydają około 600,00 złotych miesięcznie na leki i leczenie. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymują z żoną żadnej pomocy od rodziny, ani instytucji oraz nie posiadają żadnych oszczędności. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego małżonkę oraz ponoszone wspólne wydatki uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawca mając wspólnie z żoną stały dochód miesięczny, jest w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło