VII SA/Wa 510/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić A.D. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 maja 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje troje dzieci. Jak wskazała wnioskodawczyni czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu przyznanego zasiłku rodzinnego w wysokości 146,00 złotych, stypendium w wysokości 364,00 złotych oraz wykonywanej przez nią pracy dorywczej z której uzyskuje dochód w wysokości 200,00 złotych, co łącznie daje kwotę w wysokości 710,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 73,48 m ². Oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że ze względu na złą sytuację finansową oraz chorobę zmuszona była korzystać z pomocy opieki społecznej do marca 2012 r. Dodała, iż pomocy udzielili jej także znajomi i przyjaciele. Oznajmiła, że od 10 kwietnia rozpoczęła działalność gospodarczą, która na razie nie przyniosła jej dochodu. Wskazała, iż studiujący syn, od marca oczekuje na stypendium od Uczelni. Oświadczyła, że mąż wyjechał do pracy za granicę i na razie nie otrzymuje żadnych pieniędzy. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 9 maja 2012 r. wezwano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie, czy w chwili obecnej otrzymuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej, jeśli tak, należało wskazać jakiego rodzaju lub w jakiej wysokości, oraz czy otrzymuje nadal pomoc od znajomych, przyjaciół, rodziny, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakiego rodzaju działalność gospodarczą rozpoczęła oraz czy prowadzi ją samodzielnie, czy też zatrudnia jakieś osoby, jak również czy uzyskała, a jeśli tak, to w jakiej wysokości dochód z tytułu prowadzonej od miesiąca działalności gospodarczej. Zapytano wnioskodawczynię także od kiedy mąż przebywa poza granicami kraju i jaki uzyskuje dochodów z tytułu wykonywanej pracy oraz czy syn otrzymał stypendium od Uczelni, jeśli tak, należy wskazać w jakiej wysokości oraz rodzaju przyznanego stypendium (np. naukowe, socjalne). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Wezwano wnioskodawczynię także do złożenia oświadczenia, czy dzieci otrzymują pomoc ze strony szkoły, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości lub formie (np. dofinansowanie do zakupu podręczników, obiadów, itp.), oraz jakie ponosi miesięcznie koszty związane z nauką trojga dzieci (np. opłata za przedszkole, obiady, zajęcia). Zapytano wnioskodawczynię jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) dla siebie oraz dzieci. Wezwano także wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie odebrała ww. wezwania, pomimo dwukrotnego awizowania. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się zatem za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. Z uwagi, iż nie zastano adresatki w przedmiotowej sprawie zastosowano doręczenie w trybie przewidzianym w art. 73 ww. ustawy, a korespondencję zawierającą wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, powtórnie awizowano. Z tego względu, wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy uważa się za skutecznie doręczone z dniem 31 maja 2012 r. Siedmiodniowy termin do nadesłania ww. wyjaśnień oraz dokumentów upłynął zatem w dniu 8 czerwca 2012 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie nie nadesłała do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania, których została wezwana, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej rzeczywistych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni do marca 2012 r. korzystała z pomocy opieki społecznej, jak również znajomych i przyjaciół. Z tego względu, wezwano wnioskodawczynię do podania, czy w chwili obecnej otrzymuje również pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej lub od znajomych, przyjaciół, rodziny, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż od kwietnia rozpoczęła działalność gospodarczą dlatego zapytano wnioskodawczynię jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi i czy prowadzi ją samodzielnie, czy też zatrudnia jakieś osoby oraz czy uzyskała jakikolwiek dochód z prowadzonej od miesiąca działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż wyjechał za granicę, dlatego wezwano ją do podania od kiedy maż przebywa poza granicami kraju i jaki uzyskuje dochód z tytułu wykonywanej pracy. Oznajmiła także, iż syn od marca oczekuje na stypendium od Uczelni, dlatego zwrócono się z zapytaniem, czy otrzymał już stypendium, a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz jakiego rodzaju stypendium otrzymuje. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy dzieci otrzymują jakąkolwiek pomoc ze strony szkoły, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawczynię do podania, jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania, z bieżącymi potrzebami życia codziennego oraz nauką trojga dzieci, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawczyni nie wymieniła żadnych kosztów jakie ponosi oraz nie wskazała ich wysokości. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż na jej utrzymaniu pozostaje troje dzieci z którymi utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości 710,00 złotych miesięcznie, prowadząc przy tym od kwietnia działalność gospodarczą oraz posiadającą męża przebywającego poza granicami kraju są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 9 maja 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień oraz dokumentów, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku tym samym wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.