VII SA/Wa 510/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić A. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 12 października 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy A. D., w którym zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wezwaniem z dnia 22 listopada 2012 r. w wykonaniu zarządzeniem z dnia 20 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawczyni rozpoczęła oraz czy ją prowadzi samodzielnie, czy też zatrudnia jakieś osoby oraz wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Wezwano także wnioskodawczynię do podania czy mąż jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, jeśli tak czy ma przyznany zasiłek, należało podać jego wysokość. Zobowiązano wnioskodawczynię również do podania czy pobiera zasiłek rodzinny na dzieci, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości oraz jakie ponosi koszty związane z edukacją córek (zakup podręczników, zajęcia, obiady, itp.). Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Ponadto zapytano wnioskodawczynię czy małżonek podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak należało podać jakie i jaki uzyskuje z nich dochód. Wezwano także wnioskodawczynię do podania czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy, techniczne, naprawy). Jednocześnie zobowiązano wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawczyni je posiada. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie nie wykonała powyższego zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a daje Sądowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 20 listopada 2012 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z uzupełnionego formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodu uzyskiwanego przez nią z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości około 800,00 złotych netto miesięcznie. Wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 73,4 m². Dodała, że mieszkanie obciążone jest hipoteką w wysokości około 10.000 złotych. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni poinformowała, że mąż obecnie jest bezrobotny. W ocenie Sądu, złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca uchyliła się od wyjaśnienia i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w wezwaniu. Przede wszystkim nie wyjaśniła, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, czy zatrudnia jakieś osoby oraz nie podała wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła także, czy mąż jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a jeśli tak czy ma przyznany zasiłek oraz czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak jaki uzyskuje z nich dochód. Nie podała również czy pobiera zasiłek rodzinny na dzieci. Nie wyszczególniła jakie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i nie podała ich wysokości oraz nie wskazała jakie ponosi koszty związane z edukacją córek. Nadto nie nadesłała wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro tego wnioskodawczyni nie uczyniła, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczyni wykazała, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.