VII SA/Wa 511/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-10

Skład orzekający: Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na bieżące wydatki, w tym na leczenie, można przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na bieżące wydatki, w tym na leczenie, należy przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie. W przypadku, gdy wydatki na leczenie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych pochłaniają całość dochodów, nie można oczekiwać, że wnioskodawca przeznaczy ewentualne nadwyżki na pokrycie kosztów sądowych lub wynagrodzenie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję dotyczącą obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z emerytur, ponoszą znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację, a ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego ani wynagrodzenia pełnomocnika. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak Z. S. wniósł sprzeciw, szczegółowo uzasadniając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmawiającego Z. S. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: przyznać Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Rada Radców Prawnych w W. Z. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na formularzu urzędowym wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata. Z wniosku wynika, że Z. S. wraz z żoną posiadają mieszkanie o powierzchni 90 m2 w starym budynku, wymagające gruntownych remontów. Jak wskazano w złożonym wniosku, skarżący wraz z żoną utrzymują się z dochodów w wysokości 3.825,15 zł netto miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytur. Jednocześnie z wniosku wynika, iż z uwagi na ich stan zdrowia wydają na lekarstwa, zabiegi oraz dowożenie na zabiegi ok 2.200zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że na wyżywienie, odzież i inne wydatki pozostaje kwota 425 zł na miesiąc. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Z. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na powyższe postanowienie Z. S. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca podniósł, że ze względu na duże obciążenia i wydatki bieżące, które zwiększają się znacznie z upływem czasu, nie ma możliwości ponieść kosztów związanych z niniejszym postępowaniem tj. wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych oraz ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wskazał, że ma 85 lat i nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy. Dodał, że jego żona ma orzeczoną I grupę inwalidzką i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, a pogłębiające się choroby generują kolejne koszty np. zatrudnianie opiekunki na czas wychodzenia wnioskodawcy z domu, konieczny jest zakup kul oraz balkonika umożliwiającego chodzenie po domu, co wiąże się z kosztem rzędu 1.500 zł oraz zakup aparatu słuchowego co nawet przy uzyskaniu dofinansowania z NFZ wiąże się z wydatkiem ok. 3.000 zł. U wnioskodawcy stwierdzono jaskrę i w związku z tym ma skierowanie do szpitala na operację. Przed tym zabiegiem konieczne jest wykonanie badań, których koszt wynosi ok 200 zł. Ogółem na swoje lekarstwa, zabiegi i leczenie Z. S. wydaje ok 1.000 zł miesięcznie. Podniósł, że ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, leczy się prostatę i obecnie przeprowadza badanie guza jelita grubego. Ponadto wnioskodawca od 12 maja 2015r. przebywał w sanatorium i z tego tytułu poniósł wydatek w wysokości ok 1.100 zł (766,50 zł koszt pobytu w sanatorium, 300 zł koszt dojazdu, plus koszt ubezpieczenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawców sprzeciwu na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek skarżących należało uwzględnić w całości, gdyż wnioskodawca wykazał, że sytuacja finansowa w jakiej się znajduje uniemożliwia mu wygospodarowanie jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Z oświadczeń złożonych przez Z. S. wynika, że aczkolwiek osiąga on wraz z małżonką stałe dochody w znacznej wysokości, to środki finansowe pozostające do ich dyspozycji w całości przeznaczane są na bieżące wydatki służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. W ramach tych wydatków znaczącą pozycję w budżecie domowym wnioskodawcy stanowią wydatki na leczenie, które należy uznać za priorytetowe w stosunku do zobowiązań finansowych wiążących się z wszczętym postępowaniem sądowym. Uwzględnienie w toku rozpoznania wniosku o prawo pomocy informacji o złym stanie zdrowia skarżącego oraz jego żony, osób w podeszłym wieku, zmagających się z wieloma wskazanymi we wniosku o prawo pomocy dolegliwościami oraz w sprzeciwie, którzy nie posiadają oszczędności, jak również podanej, że aktualnie konieczne jest zabezpieczenie dodatkowych środków na zakup aparatu słuchowego oraz balkonika i kul niezbędnych do poruszania się małżonki wnioskodawcy, nakazuje przyjąć, że nieuprawione byłoby oczekiwanie, aby ewentualne nadwyżki finansowe skarżący przeznaczał na pokrycie kosztów opłat sądowych oraz działania w sprawie pełnomocnika procesowego. Uznając zatem, że sytuacja finansowa skarżących odpowiada dyspozycji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło