VII SA/Wa 511/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-21

Skład orzekający: Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony w całości, gdy wnioskodawca wykaże, że jego sytuacja finansowa, w tym znaczne wydatki na leczenie i bieżące potrzeby życiowe, uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja finansowa wnioskodawcy, uwzględniająca znaczne wydatki na leczenie, bieżące potrzeby życiowe oraz konieczność zakupu sprzętu medycznego, może uzasadniać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nawet przy osiąganiu stałych dochodów.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykonania zarządzenia o uzupełnienie wniosku. Wnioskodawczyni, osoba w podeszłym wieku i o znacznym stopniu niepełnosprawności, wraz z mężem, wykazała znaczne miesięczne wydatki na leczenie i bieżące potrzeby, które pochłaniały większość ich dochodów z emerytur. Sąd uznał nowe okoliczności za zmianę sytuacji i rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2015 r. i przyznano W. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: 1. uchylić postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2015 r. 2. przyznać W. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek W. S. o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sadowego z dnia 29 czerwca 2015 r., mocą którego odmówiono przyznania prawa pomocy. Powyższe rozstrzygniecie zapadło z uwagi na niewykonanie zarządzenia z dnia 7 maja 2015 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznane prawa pomocy. W dniu 30 listopada 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo Z. S. z którego wynika, że W. S. jest osobą w wieku 84 lat. Jest osobą wymagającą stałej opieki z uwagi na pierwszy stopień inwalidztwa (niezdolność do samodzielnej egzystencji), cierpi na przewlekłą depresję i wszystkie sprawy załatwia razem z mężem. Z tego względu nie ustosunkowała się do zarządzenia z dnia 7 maja 2015 r. wzywającego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż samodzielnie nie była w stanie tego dokonać, a mąż Z. S. w tym czasie przebywał w sanatorium. Sąd uznał nowe okoliczności podane w ww. piśmie za zmianę okoliczności sprawy i w związku z tym na podstawie art. 165 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił postanowienie z dnia 29 czerwca 2015 r. i postanowił rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy W. S.. Przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę także wyjaśnienia złożone przez Z. S. złożone na wezwanie Sądu w dniu 13 lipca 2015 r. i w sprzeciwie Z. S. – pismo z dnia 3 września 2015 r., z uwagi na okoliczność, iż W. S. i Z. S. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i posiadają wspólnotę majątkową oraz w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. Z nadesłanego wniosku wynika, że W. S. prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem. Posiadają mieszkanie o powierzchni 90 m2 w starym budynku, wymagające gruntownych remontów. Jak wskazano w złożonym wniosku, skarżąca wraz z mężem utrzymują się z dochodów w wysokości 3 825,15 zł netto miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytur. Jednocześnie z wniosku wynika, iż z uwagi na ich stan zdrowia wydają na lekarstwa, zabiegi oraz dowożenie na zabiegi ok 2 200 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że na wyżywienie, odzież i inne wydatki pozostaje kwota 425 zł na miesiąc. Ma orzeczoną I grupę inwalidzką i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, a pogłębiające się choroby generują kolejne koszty np. zatrudnianie opiekunki na czas wychodzenia męża wnioskodawcy z domu, konieczny jest zakup kul oraz balkonika umożliwiającego chodzenie po domu, co wiąże się z kosztem rzędu 1 500 zł oraz zakup aparatu słuchowego co nawet przy uzyskaniu dofinansowania z NFZ wiąże się z wydatkiem ok. 3 000 zł. Do miesięcznych wydatków zaliczono m.in.: opłaty za energię elektryczną – 193,78 zł, za gaz – 295,11 zł, za wodę – 222,46 zł, podatek od mieszkania – 63 zł, wydatki na telefon stacjonarny i komórkowy – 149 zł, na remonty mieszkania – 500 zł, podatek za garaż – 17 zł, czynsz z tytułu dzierżawy garażu – 73,95 zł, benzyna – 100 zł, ubezpieczenie mieszkania – 286,03 zł, ubezpieczenie na życie – 55,26 zł. Ogółem na swoje lekarstwa, zabiegi i leczenie W. S. wydaje ok 1 000 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek skarżącej należało uwzględnić w całości, gdyż wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia wygospodarowanie jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Z złożonego przez W. S. oświadczenia wynika, że aczkolwiek osiąga ona wraz z mężem stałe dochody w znacznej wysokości, to środki finansowe pozostające do ich dyspozycji w całości przeznaczane są na bieżące wydatki służące zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. W ramach tych wydatków znaczącą pozycję w budżecie domowym wnioskodawczyni stanowią wydatki na leczenie, które należy uznać za priorytetowe w stosunku do zobowiązań finansowych wiążących się z wszczętym postępowaniem sądowym. Uwzględnienie w toku rozpoznania wniosku o prawo pomocy informacji o złym stanie zdrowia skarżącej oraz jej męża - osób w podeszłym wieku, zmagających się z wieloma wskazanymi we wniosku o prawo pomocy dolegliwościami oraz w sprzeciwie, którzy nie posiadają oszczędności, jak również podanej, że aktualnie konieczne jest zabezpieczenie dodatkowych środków na zakup aparatu słuchowego oraz balkonika i kul niezbędnych do poruszania się wnioskodawczyni, nakazuje przyjąć, że nieuprawione byłoby oczekiwanie, aby ewentualne nadwyżki finansowe skarżąca przeznaczała na pokrycie kosztów opłat sądowych oraz działania w sprawie pełnomocnika procesowego. Uznając zatem, że sytuacja finansowa skarżącej odpowiada dyspozycji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło