VII SA/Wa 511/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Grzegorz Rudnicki, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, wydana na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła bez wymaganej procedury zgłoszenia, a właściciele nie wykonali nałożonych obowiązków legalizacyjnych i wstrzymania użytkowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku z usług impregnacji drewna na zakład produkcji suplementów diety, która nie została poprzedzona wymaganą procedurą zgłoszenia, uzasadnia zastosowanie art. 71a Prawa budowlanego. Niewykonanie przez właścicieli nałożonych obowiązków legalizacyjnych oraz obowiązku wstrzymania użytkowania budynku skutkuje koniecznością wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Właściciele budynku usługowego (pierwotnie do impregnacji drewna) zaadoptowali go na zakład produkcji suplementów diety bez wymaganej procedury zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania, nakładając na właścicieli obowiązki legalizacyjne i wstrzymania użytkowania. Właściciele nie wykonali tych obowiązków przez okres około trzech lat. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Właściciele zaskarżyli tę decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby oraz zaniechanie postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi L. G. i W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez W. i L. G. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. nr [...], wydana w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku usługowego znajdującego się na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], samowolnie przeznaczonego na zakład suplementów diety. Postępowanie zakończone tą decyzją, miało następujący przebieg: W związku z pismami Zarządu Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 2012 r. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2012 r., przedstawiciel PINB [...] dokonał w dniach 4 grudnia 2012 r. oraz 22 lipca 2013 r. czynności kontrolnych w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu przy ul. [...] w [...]. W ich trakcie ustalono, że budynek ten powstał w wyniku rozbudowy i adaptacji szklarni na pomieszczenie usługowe o funkcji zabezpieczania drewna przed gniciem i ogniem (impregnacja), na podstawie decyzji z [...] września 1993 r. nr [...]. Burmistrz Gminy [...] pismem z [...] marca 1995 r. nr [...] poświadczył, że nie zgłasza sprzeciwu do zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania ww. obiektu. W latach 2004-2005, ww. budynek zaadoptowano na zakład produkcji suplementów diety; z okazanej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] grudnia 2004 r. wynika, że obiekt ten spełnia wymagania sanitarne konieczne do zapewnienia higieny przy produkcji suplementów diety. W oparciu o powyższe ustalenia PINB [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...], z usługowego z przeznaczeniem do zabezpieczania drewna na zakład produkcji suplementów diety, o czym zawiadomił pismem z 25 lipca 2013 r. Następnie organ I instancji postanowieniem z [...] września 2013 r. nr [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał W. G. i L. G. do przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny, czy w wyniku zmiany sposobu użytkowania budynku, zmieniły się warunki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. [...] WINB po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na to postanowienie, postanowieniem z [...] października 2013 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak podstaw do wydania orzeczenia na podstawie ww. art. 81c ust. 2 oraz, na to, że okoliczności sprawy wskazują na zmianę sposobu użytkowania budynku w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. nr [...], PINB dla [...] na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlanego orzekł o wstrzymaniu użytkowania ww. budynku, w którym funkcjonuje zakład suplementów diety oraz zobowiązał W. G. i L. G. do przedłożenia w zakreślonym terminie wskazanych dokumentów, w tym: zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności zmienionego sposobu użytkowania budynku z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu miejscowego, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nadto: stosownej ekspertyzy technicznej, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanych w dniu 8 listopada 2013 r. Dalej, PINB [...] kilkakrotnie procedował w sprawie w przedmiocie zawieszenia postępowania; i tak: postanowieniem z [...] lutego 2014 r. nr [...] zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez właściwy organ w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy; postanowieniem z [...] maja 2015 r. podjął postępowanie, uzyskując informację, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy pozostawiono bez rozpatrzenia. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, po czym – postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] postępowanie to zawiesił, a podjął: postanowieniem z [...] lipca 2016 r., uzyskując informację, że zobowiązani nie zastosowali się do orzeczonego wstrzymania użytkowania budynku. W konsekwencji organ I instancji decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał W. G. i L. G. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku usługowego przy ul. [...] w [...], samowolnie przeznaczonego na zakład produkcji suplementów diety. Na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego od tego orzeczenia -z zachowaniem terminu- przez W. G. i L. G., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, zapadła wskazana na wstępie decyzja [...] WINB z [...] stycznia 2017 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podał, za organem I instancji, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...]. Budynek przeznaczono do usług związanych z impregnacją drewna (taka funkcja określona została w decyzji z [...] września 1993 r. nr [...]), a użytkowany jest jako zakład produkcji suplementów diety; przy czym: wskazana zmiana sposobu użytkowania nastąpiła bez uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu; z okoliczności sprawy wynika, że miała miejsce w drugiej połowie 2004 r. (v. decyzja organu sanitarnego z [...] grudnia 2004 r.); nadto – stanowi zmianę w rozumieniu art. 71a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bo niewątpliwie zmienia przynajmniej warunki sanitarno-higieniczne obiektu. W tym stanie rzeczy prawidłowym było wdrożenie procedury z art. 71a ustawy Prawo budowlane. I dalej, za prawidłowe organ II instancji uznał wydanie postanowienia na podstawie ww. art. 71a, a tym samym: wstrzymanie użytkowania obiektu oraz nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Zauważył przy tym, że zobowiązani tak nałożonego obowiązku nie wykonali, podejmowali jedynie działania w celu odsunięcia w czasie wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w I instancji. Organ odwoławczy wskazał w efekcie, że nieprzedłożenie przez okres około trzech lat kompletu wymaganych dla kontynuowania legalizacji dokumentów, skutkować musiał zastosowaniem art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Poza tym stwierdził, że zobowiązani nie zastosowali się do obowiązku wstrzymania zmienionego samowolnie sposobu użytkowania ww. budynku, co znajduje potwierdzenie w protokole PINB [...] z [...] lipca 2016 r. oraz w notatce służbowej Straży Miejskiej [...] z [...] lipca 2016 r. W konsekwencji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji, wydanej w oparciu o przepis art. 71a ust. 4 ww. ustawy. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu a dotyczącej adresata decyzji, wyjaśnił, że orzeczony nakaz mógł być skierowany wyłącznie do właściciela lub zarządcy budynku, albowiem tylko te podmioty są zobowiązane do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 61, art. 5 ust. 2 ww. ustawy). W związku z powyższym stwierdził, że [...] Społki z o.o. korzystającej z ww. obiektu na podstawie zawartej z właścicielami umowy cywilnej nie można uznać za podmiot posiadający interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym stronę postępowania. W skardze do Sądu na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. nr [...], skarżący – W. i L. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie: -art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 61 Prawa budowlanego poprzez skierowanie przedmiotowej decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania, tj. do właścicieli nieruchomości, którzy wyzbyli się zarządu nieruchomością na rzecz innego podmiotu, który został w toku postępowania odwoławczego wskazany i organ odwoławczy o tym fakcie wiedział; -art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 10 tej ustawy z uwagi na zaniechanie prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co w konsekwencji prowadziło do uznania, że skarżący są adresatami obowiązków publicznoprawnych dotyczących nieruchomości przy ul. [...] w [...] w sytuacji, kiedy powołany został zarządca nieruchomości w całości odpowiedzialny za zarząd i występowanie za skarżących i inne podmioty korzystające z nieruchomości we wszystkich sprawach w tym zakresie, który to zarządca powinien być informowany o prowadzonym postępowaniu i jego czynnościach, jak również w konsekwencji być uznanym za adresata skarżonej i poprzedzającej ją decyzji; -art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 tej ustawy z uwagi na zaniechanie prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co w konsekwencji prowadziło do błędnego uznania, że zmiana sposobu użytkowania nieruchomości skutkowała zmianami warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Do skargi załączono m. in. umowę najmu nieruchomości z 2 listopada 2004 r. zawartą przez skarżących z [...] Sp. z o.o. w [...] oraz umowę o zarządzenie nieruchomością zawartą w dniu 1 stycznia 2015 r. pomiędzy ww. podmiotami. W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, na podstawie art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na uzyskaną informację o zainicjowanym uprzednio przez skarżących postępowaniu w trybie stwierdzenia nieważności, dotyczącym zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. tut. Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia (wobec ostatecznego zakończenia ww. postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności, a to decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji); następnie postanowieniem z [...] lutego 2018 r. dopuścił Spółkę [...] do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych; nie znalazł też żadnych innych przyczyn, dla których kontrolowana decyzja winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. I tak, zważyć należy, że podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w sprawie, stanowi art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Stosując tryb uregulowany w art. 71a Prawa budowlanego, organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, tj. z budynku usługowego o funkcji zabezpieczania drewna na zakład produkcji suplementów diety. Przyjęto przy tym, że wskazana zmiana wypełnia dyspozycję art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustalono jednocześnie, że nie została ona poprzedzona procedurą uregulowaną w art. 71 ust. 2 ww. ustawy. Nadto, ustalono, że miała ona miejsce najwcześniej w drugiej połowie 2004 r., bowiem prace adaptacyjne poprzedzające tą zmianę prowadzono w oparciu o projekt technologiczny, a ten zaopiniowany został przez rzeczoznawcę ds. sanitarno-higienicznych 11 sierpnia 2004 r., nadto – zakończenie tych prac potwierdził organ sanitarny w decyzji [...] grudnia 2004 r. stwierdzającej, że wymieniony obiekt (o pow. całkowitej 540 m²) spełnia wymagania sanitarne konieczne do zapewnienia higieny przy produkcji suplementów diety. Zważyć też należy, że przedmiotowy budynek został na ww. cel zaadoptowany przez Spółkę [...], która to wynajęła tenże obiekt w oparciu o umowę z 2 listopada 2004 r. Dlatego też za konieczne uznano wszczęcie postępowania legalizacyjnego, a to w oparciu o przepisy art. 71a Prawa budowlanego z 1994 r. Wobec zaś niewykonania -przez adresatów, tj. właścicieli budynku- nałożonych obowiązków, dotyczących tak wstrzymania użytkowania budynku jak i przedłożenia stosownych dokumentów (a to – na podstawie art. 71a ust. 1), konieczne stało się zastosowanie ww. art. 71a ust. 4 i nakazanie na jego podstawie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. W ocenie Sądu, wskazany stan faktyczny (dotyczący zmiany przeznaczenia budynku) jest bezsporny i niekwestionowany, nadto – został on w prawidłowy sposób oceniony w postępowaniu, w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego; w konsekwencji: prawidłowo przyjęto, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku najwcześniej w drugiej połowie 2004 r., co uzasadniało zastosowanie procedury uregulowanej w art. 71a Prawa budowlanego. Prawidłowo także uznano, że przebieg tego postępowania, obliguje organ do wydania decyzji nakazującej, na podstawie ww. art. 71a ust. 4 tej ustawy. Dlatego też, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja [...] WINB z [...] stycznia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego, jest zgodna z prawem. Rozwijając tę ocenę, Sąd zauważa, że w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że w budynku objętym postępowaniem doszło do zmiany przeznaczenia, z usług w zakresie zabezpieczania drewna na produkcję suplementów diety. Przy czym, co należy zaznaczyć, budynek objęty postępowaniem powstał w wyniku rozbudowy i adaptacji szklarni na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, z przeznaczeniem na usługi – zabezpieczanie drewna przed gniciem i ogniem (impregnacja), v. decyzja z [...] września 1993 r. nr [...]. Tak też został oddany do użytkowania; zawiadomienie o zakończeniu inwestycji zostało przyjęte przez właściwy organ, v. pismo z [...] marca 1995 r. nr [...]; w aktach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu usługowego – impregnacji drewna na inną, v. pismo Urzędu [...], Wydziału Architektury i Budownictwa dla dzielnicy [...] z [...] stycznia 2013 r. W efekcie, stwierdzając powyższą zmianę sposobu użytkowania w stosunku do dokumentacji pierwotnej dotyczącej tego obiektu (a więc: zatwierdzonej ww. decyzją z [...] września 1993 r.), należało ustalić, czy stanowi ona zmianę w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym – czy faktycznie wymagała (przed jej dokonaniem) zastosowania procedury z art. 71, a więc – dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Stosując ten przepis należy mieć na względzie, że z uwagi na użyty w nim zwrot "w szczególności", określona w nim definicja nie jest pełna. Określa w istocie przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Powoduje to, że w ww. normie prawnej mieścić się będą także inne niż wymienione tam wprost działania, zmieniające podane w tym przepisie warunki. W konsekwencji, wobec niepełnej definicji zawartej w ww. art. 71 ust. 1, w każdym analizowanym przypadku konieczne jest dokonanie szczegółowej oceny, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu - ze względu na interes użytkowników tego obiektu oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, będzie wymagał dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z 5 listopada 2015 r. o sygn. akt II OSK 530/14, zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu ww. przepisu jest podjęcie w nim takiej działalności, do której mają zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź dotyczące wielkości lub układu obciążeń, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania, a nie to – czy podjęto bądź zaniechano w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej ww. warunki. Za taką wykładnią, którą to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przemawia zarówno sposób sformułowania ww. przepisu, jak i jego istota. Zważyć bowiem należy za NSA (v. ww. wyrok o sygn. akt II OSK 530/14), że celem reglamentacji prawa budowlanego jest zapewnienie zgodności obiektów budowlanych z przepisami (o czym stanowi art. 4 Prawa budowlanego). "Zasadne jest zatem reglamentowanie nowego sposobu użytkowania obiektu ze względu na podjęcie działalności, do której mają zastosowanie inne (względem dotychczasowego sposobu użytkowania) normy wynikające z przepisów prawa – z reguły z zakresu bezpieczeństwa, czy techniczne. (...) Przyjęcie, że "zmiana sposobu użytkowania" to podjęcie (zaniechanie) takiej działalności, która prowadzi do zwiększenia oddziaływań w sferach wymienionych w tym przepisie, prowadziłoby do uznania, że mamy do czynienia z kategorią ocenną i subiektywną i nie odnoszącą się do żadnych norm prawnych." Przedstawiony powyżej sposób wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest właściwy także, jeśli zważy się na pełne brzmienie art. 71, z którego wynika, że zmiana sposobu użytkowania obiektu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu tym należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania, a do zgłoszenia - dołączyć m. in. zaświadczenie o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego (v. art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). Stosownie do treści art. 71 ust. 5 pkt 2 omawianej ustawy, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części narusza ustalenia planu miejscowego (ewentualnie decyzji o warunkach zabudowy). Na to też zagadnienie zwrócił uwagę NSA w ww. wyroku dostrzegając, że instytucja prawna "zmiany sposobu użytkowania" ma nie tylko aspekt, który można określić jako wewnętrzny – odnoszący się do zachowania przez inwestora norm z zakresu bezpieczeństwa i norm technicznych, ale ma także aspekt zewnętrzny odnoszący się do zgodności użytkowania z przepisami regulującymi gospodarkę przestrzenną. "Ten ostatni aspekt przemawia za objęciem reglamentacją wszelkich zmian w zakresie działalności w obiektach budowlanych odnoszących się do zmiany funkcji tych obiektów powodujących stosowanie względem niego odmiennych norm (np. przeznaczenie domu jednorodzinnego na funkcje usługowe)." Zatem, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu ww. art. 71 ust. 1 pkt 2 należy rozumieć każdą, która wymaga spełnienia innych warunków użytkowania, tj. zastosowania innych przepisów. Dodać przy tym należy, że wskazany powyżej stan prawny (w tym: wynikająca z niego procedura zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania) obowiązywał także w czasie, kiedy doszło do zmiany funkcji przedmiotowego budynku. W konsekwencji, kierując się powyższym, Sąd stwierdza, że zmiana charakteru budynku z usług impregnacji drewna na zakład produkcji suplementów diety musiała zostać potraktowana jako mieszcząca się w definicji art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, skoro przepisy prawa obowiązujące w dacie dokonywania tej zmiany odrębnie regulowały wymagania higieniczno-sanitarne jakie winien spełniać zakład produkujący lub wprowadzający do obrotu środki spożywcze (v. ustawa z dnia 1 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, Dz. U. z 2001 r., Nr 63, poz. 634; rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych w zakładach produkcyjnych lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze, Dz. U. z 2004 r., Nr 104, poz. 1096). Zważyć jednocześnie należy, że o ile dla legalizacji samowoli właściwy jest obowiązujący stan prawny, o tyle dla stwierdzenia, czy samowola miała miejsce – stan prawny z daty jej popełnienia; stąd też wskazanie na ww. akty prawne, choć już nie obowiązujące, we wskazanym kontekście było niezbędne. W takich też okolicznościach, zastosowanie ww. trybu z art. 71a Prawa budowlanego należało w sprawie uznać za prawidłowe i podzielić ocenę organów w tym też zakresie; należało w efekcie zgodzić się z organami co do konieczności wszczęcia i przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, wobec zmiany sposobu użytkowania, która to nastąpiła w warunkach samowoli, bo bez zachowania trybu określonego w art. 71. Nie budzi przy tym wątpliwości, że tryb ten nie został zachowany. Dodatkowo należy zauważyć, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888; a na jego podstawie - art. 50-51 Prawa budowlanego), wobec tego, że zmiana sposobu użytkowania miała miejsce po wejściu w życie ww. ustawy zmieniającej (która to dodała art. 71a do ustawy Prawo budowlane). Z tych też powodów Sąd uznał, że w spawie prawidłowo zastosowano art. 71a Prawa budowlanego, w tym ust. 1 pkt 2 tegu artykułu (w oparciu o który zobowiązano właścicieli budynku objętego postępowaniem do przedłożenia dokumentów), i nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na brak właściwego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy zmiana sposobu użytkowania, która nastąpiła skutkowała zmianami warunków określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego; w konsekwencji - nie stwierdził również, aby w sprawie doszło do wadliwej interpretacji tego ostatniego i oceny stanu faktycznego w jego kontekście, czy w końcu – art. 71a ust. 4 tej ustawy (poprzez jego zastosowanie). Zważyć przy tym trzeba, że wobec poczynionych w sprawie ustaleń, uzasadniających wydanie postanowienia obligującego do przedłożenia wskazanych dokumentów (v. art. 71a ust. 1 pkt 2 odsyłający do art. 71 ust. 2), ich nie przedłożenie, skutkować musiało zastosowaniem cyt. powyżej art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Nie budzi przy tym wątpliwości, że nałożony obowiązek nie został wykonany; nie przedłożono bowiem żadnego z wymaganych dokumentów – a to: pomimo kilkukrotnych próśb skarżących o przedłużenie terminu do ich złożenia i zawieszania przez organ niniejszego postępowania z uwagi na inicjowanie przez skarżących odrębnych postępowań w celu pozyskania wymaganych dokumentów (tj. w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji środowiskowej). Niemniej, przez okres 3 lat od wydania postanowienia z [...] listopada 2013 r. nr [...] w oparciu o art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, żaden z wymaganych dokumentów nie został przez skarżących złożonych. Jednocześnie z informacji uzyskanych przez organ w toku postępowania wynika, że mimo uruchamianych procedur, skarżący nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy, ani decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla legalizowanego przedsięwzięcia (wymaganej z racji położenia nieruchomości w obszarze objętej formą ochrony prawnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. z 2016 r., poz. 2134). W takich zaś okolicznościach organ powiatowy obowiązany był orzec na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Przy czym, jak wynika z akt, powodem zastosowania tego przepisu było także niewykonanie przez skarżących nałożonego ww. postanowieniem z 2013 r. obowiązku wstrzymania użytkowania budynku. Okoliczność ta wynika z notatki służbowej Straży Miejskiej [...] z [...] lipca 2016 r. oraz z protokołu czynności kontrolnych organu powiatowego z 19 lipca 2016 r., a wobec brzmienia art. 71a ust. 4, nie mogła pozostać bez wpływu na jego zastosowanie. Podsumowując, Sąd nie znalazł przyczyn, dla których zaskarżoną decyzję należałoby podważyć. Sąd ponownie dostrzega, że niewykonanie obowiązku prawidłowo nałożonego, jak również niezastosowanie się do obowiązku wstrzymania użytkowania - skutkować musiało zastosowaniem art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Wobec zarzutów skargi, dodać przy tym trzeba, że wskazane obowiązki znajdujące oparcie w ww. przepisach Prawa budowlanego, zostały nałożone w 2013 r. i skierowane do prawidłowo oznaczonego adresata. Adresatem tychże obowiązków mógł być bowiem wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 Prawa budowlanego, tj. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stąd też postanowienie z 2013 r. skierowano do właścicieli budynku, W. i L. G., doręczając je ustanowionemu przez nich w tej sprawie (i na tym etapie) pełnomocnikowi. Stan ten, tj. co do własności ww. nieruchomości przy ul. [...] w [...], nie zmienił się w toku postępowania, i taki też miał miejsce w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że nie ma znaczenia dla ustalenia adresata rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie art. 71a Prawa budowlanego, kto dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Odpowiedzialność za takie działanie ponosi bowiem (w myśl ww. art. 61) właściciel ewentualnie zarządca, a więc podmiot odpowiedzialny za utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Dodać też należy, że nie bez powodu w art. 61, ustawodawca jako pierwszego wymienił właściciela obiektu, skoro prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą (i pozwala tym samym na pełne wykonanie obowiązków nakładanych m. in. w oparciu o przepisy art. 71a). Tym samym, uczynienie skarżących (tj. właścicieli przedmiotowego budynku), adresatami tak postanowienia nakładającego obowiązki z 2013 r., jak i decyzji wydanej na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, nie stanowi o wadliwości tych rozstrzygnięć. Zawarcie przez skarżących umowy o zarządzanie nieruchomością w dniu 1 stycznia 2015 r., nie może zaś wpłynąć na tę ocenę, skoro konsekwencją tej umowy nie jest pozbawienie ich prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Z tych przyczyn, Sąd uznał, że zarzuty skargi nie są zasadne; jednocześnie stwierdził, że dokumenty złożone przez uczestnika postępowania, tj. Spółkę [...], na rozprawie, nie podważają ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie i wynikających z wydanych decyzji, a mających znaczenie prawne. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło