VII SA/Wa 513/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-15

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Leszek Kamiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdy wymaga to przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, bez rozstrzygania merytorycznego sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli postępowanie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę i zakres tego postępowania, nie rozstrzygając merytorycznie sprawy. Wydanie decyzji kasacyjnej w takim zakresie nie narusza przepisów K.p.a. i nie jest sprzeczne z możliwością ograniczonego postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji na podstawie art. 136 K.p.a.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku mieszkalnego należącego do A. Z. Zaskarżono tę decyzję przez A. Z. oraz M. i Z. S., którzy podnosili naruszenia prawa i błędne ustalenia faktyczne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uwzględnienia przepisów obowiązujących w czasie budowy oraz nowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczającego zabudowę mieszkaniową w strefie ograniczonego użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 za zm.) nakazał A. Z. dokonać rozbiórki części budynku mieszkalnego o wymiarach zewnętrznych 11.33x1.75 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], od strony granicy z działką Z. S. Od decyzji tej odwołała się A. Z., a także M. i Z. małż. S., wnosząc o jej uchylenie. A. Z.zarzuciła decyzji rażące naruszenie prawa – art. 5 ust. 1 pkt 1a i art. 35 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 ust 6 i § 13 ust 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140). Wskazała ponadto na naruszenie przepisów art. 51 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i art. 7, art. 9, art.12 i art. 35 K.p.a. Odwołująca zarzuciła decyzji wydanie jej na podstawie błędnych ustaleń faktycznych i z rażącym naruszeniem słusznych interesów inwestora i właścicieli przedmiotowego budynku jednorodzinnego. Odwołujący się M. i Z. S. zarzucili decyzji rażące naruszenie ich interesów jako współwłaścicieli przedmiotowego budynku oraz brak rozpoznania i ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału wynika, iż przedmiotowy budynek w stanie surowym został wykonany w 1992r. tj. w okresie obowiązywania przepisów techniczno – budowlanych zawartych w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. To przesądza w ocenie organu o tym, że sprawę lokalizacji budynku należy rozpatrzyć w kontekście zgodności z obowiązującym w okresie budowy przepisem § 12 ww. rozporządzenia. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położone są sąsiadujące nieruchomości – zgodnie z Rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego [...] im. [...], zakazuje przeznaczania tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe. Fakt usytuowania spornej nieruchomości w strefie ograniczonego użytkowania oznacza, że nieruchomość z nią sąsiadująca nie może być przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, co może warunkować dopuszczenie zmniejszenia odległości wybudowanego budynku od granicy nieruchomości. Skargę do Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Z. S., właścicielka sąsiedniej nieruchomości. Podniosła, że sprawę lokalizacji budynku należy rozpatrywać w kontekście zgodności z obowiązującymi w okresie budowy przepisami. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z przywołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zauważyć należy, iż decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy oraz jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa. Wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznacza jego zakres. Nie rozstrzyga natomiast merytorycznie sprawy. Sytuacja, gdy organ I instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzi je z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i na tej podstawie wskazał jakie okoliczności nie zostały udowodnione. Natomiast przyczyny, z powodu których uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 kpa, znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił materiał dowodowy i podjął trafne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien wziąć pod uwagę § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r.w sprawie warunków technicznych, a zatem przepisy obowiązujące w dacie budowy przedmiotowego obiektu. Ponadto jak zauważył organ odwoławczy nowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym położone są sąsiadujące nieruchomości – zgodnie z Rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego [...] im. [...], zakazuje przeznaczania tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe. Fakt położenia spornej nieruchomości w strefie ograniczonego użytkowania oznacza, że nieruchomość z nią sąsiadująca nie może być przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, co może warunkować dopuszczenie zmniejszenia odległości wybudowanego budynku od granicy nieruchomości. Organ II instancji wskazując na powyższe stwierdził, że koniecznym jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w określonym zakresie. Tym samym, zgodnie z art. 138 § 2 Kpa, wyznaczył zakres niezbędny dla zbadania i rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów Sąd uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe. Ponadto Sąd podziela stwierdzenie, że niezasadnym jest w tej sytuacji – w postępowaniu odwoławczym – zastosowanie art. 136 kpa, który stwarza wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ II instancji postępowania wyjaśniającego jednakże w ograniczonym zakresie. Dlatego też wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy nie narusza dyspozycji art. 138 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło