VII SA/Wa 516/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-15

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku usługowego, wydana wobec jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, może być uznana za nieważną z powodu braku udziału drugiego współwłaściciela w postępowaniu, mimo że organ odwoławczy twierdził, iż obaj współwłaściciele byli informowani o postępowaniu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, ponieważ organ II instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii ustalenia inwestora rozbudowy. Brak pełnego wyjaśnienia, kto faktycznie był inwestorem i czy drugi współwłaściciel był pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, stanowiło istotne naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku usługowego, uznając G. F. za inwestora. J. F., współwłaściciel nieruchomości, wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając brak jego udziału w postępowaniu i skierowanie decyzji do majątku osoby trzeciej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na powiadomienie J. F. o postępowaniu i jego udział w odbiorze decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. G. i J. F. wnieśli skargę do WSA, zarzucając niewłaściwą interpretację odwołania i przyjęcie, że nakaz rozbiórki jest ważny wobec obu właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12.01.2005 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skarg G. F. i J. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...]04.2002 roku dokonał oględzin prowadzonych robót budowlanych na działce [...]w m[...]polegających na rozbudowie budynku usługowego na gruncie , którego właścicielami są G. i J. F. Uczestnicząca w oględzinach G. F, nie przedstawiła wymaganego prawem pozwolenia na rozbudowę obiektu oraz na prowadzone w istniejącym obiekcie prace adaptacyjne, wobec czego Powiatowy Inspektor decyzją z dnia [...].04.2003r. na podstawie art. 48, ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zmianami ) nakazał G. F. rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku usługowego. Decyzja została zgodnie z rozdzielnikiem ,doręczona G. i J. F. Dnia [...].08.2004r. J. F. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podnosząc , że decyzja obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 7 kpa, gdyż "dotyczy majątku osoby trzeciej i nie była adresowana do obu właścicieli". Zdaniem wnioskodawcy ,jest to poważna wada proceduralna, albowiem strona nie brała udziału w toczonym postępowaniu". [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12.01.2005r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]z dnia [...]04.2004r. nakazującej G. F. rozbiórkę rozpoczętej rozbudowy budynku usługowego. Zdaniem organu J. F. był informowany o przebiegu postępowania na każdym jego etapie bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]pismem nr [...]z dnia [...].04.2004r. powiadomił J. F. o planowanej wizji lokalnej na działce nr [...]w [...]i. Organ wskazał, że w wizji udział brała G. F, na którą, jako na inwestora rozpoczętych robót, nałożono obowiązek rozbiórki. Organ podkreślił ponadto, że decyzja adresowana była do obojga małżonków F, a odebrał ją w dniu [...]04.2004r., jak wynika z podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, J. F. Zatem , zdaniem organu ,zarzut wnioskodawcy o pozbawieniu strony udziału w toczącym się postępowaniu jest bezpodstawny, a gdyby nawet został potwierdzony, mógłby stanowić podstawę wyłącznie do wznowienia postępowania trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyby strona o to wystąpiła. Po rozpatrzeniu odwołania J. F, od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005r., odmawiającej, stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]04.2003r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].03.2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] WINB i stwierdził, iż weryfikowanej decyzji Powiatowego Inspektora w [...] z dnia [...].04.2003r., znak: [...], nie można, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zarzucić rażącego naruszenie prawa, dającego podstawę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 §1 Kpa. Skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła G. F. i J. F. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania . Decyzji tej zarzucają niewłaściwe zinterpretowanie złożonego odwołania, w którym obok wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zawarto wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, przyjęcie i ustalenie , że nakaz rozbiórki jest ważny wobec obu właścicieli, skoro jeden z nich J. F. nie brał udziału w tym postępowaniu W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 kpa, nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, mają być ustalone przez organy w taki sposób by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Uwagi te dotyczą również postępowania nadzwyczajnego. Powołane zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) oraz przepisy Działu II, rozdziału 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wymagają aby w toku postępowania, organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a także by z własnej inicjatywy przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego II instancji nie odniósł się do kwestii ustalenia osoby inwestora mimo, że ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie są nadzwyczaj lakoniczne zarówno w protokole oględzin jak i w uzasadnieniu decyzji. Inwestorem jest podmiot, który działając we własnym imieniu i na własny rachunek ponosi ekonomiczny ciężar i organizuje proces budowlany w celu czerpania w przyszłości korzyści gospodarczych z ukończonej inwestycji. Inwestor będący współwłaścicielem nieruchomości może uzyskać prawo do jej dysponowania w granicach przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną tylko o tyle, o ile uzyska zgodę wszystkich właścicieli wymaganą w art. 199 Kodeksu cywilnego. Wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie a wzniesienie obiektu w warunkach samowoli może wywoływać skutki prawne wobec wszystkich współwłaścicieli o ile byli oni współinwestorami budowy. Sytuacja, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli, podczas gdy inwestorem jest tylko jeden nich może stanowić przesłankę z art.156 § 1 Kpa bowiem decyzja taka może być niewykonalna. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło