VII SA/Wa 517/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-03

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Halina Emilia Święcicka, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, której budynek przylega do granicy działki, na której ma być przeprowadzona rozbudowa, przebudowa lub nadbudowa, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji czy może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel sąsiedniej działki, której budynek przylega do granicy działki inwestycyjnej, a planowana rozbudowa, przebudowa lub nadbudowa dotyczy tej części budynku, która znajduje się w granicy lub w pasie 3 metrów od granicy, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wynika to z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że takie usytuowanie powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania obiektu. W związku z tym, organ administracji nie mógł odmówić uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę bez merytorycznego zbadania, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J G i P O, współwłaściciele działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, argumentując, że budynek objęty pozwoleniem znajduje się w granicy ich nieruchomości. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że ich przymiot strony wynika z przepisów dotyczących usytuowania budynków w granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2014 r. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J G i P O na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2015 r. nr [..] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [..] grudnia 2014 r.; II. zasądza od Wojewody [..] na rzecz J G i P O kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. dalej kpa) oraz art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2013, poz.1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J-G i P O od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T i T K pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej w [...] gmina [...]- utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2013 r. [...] po rozpatrzeniu wniosku T i T K zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na rozbudowę , przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] obr. ew. [...] w miejscowości [...]. Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. J G i P O wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wskazali, że są współwłaścicielami działki nr ew. [...] graniczącej z terenem inwestycji, a budynek objęty pozwoleniem na rozbudowę znajduje się w granicy ich nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone decyzję z dnia [...] marca 2013 r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia[...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że J G i P O nie mogą skutecznie domagać się wznowienia postępowania ponieważ nie są stronami , które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Podkreślił, że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Intencją ustawodawcy było zatem zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego do wymienionych podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Ponieważ projektowana inwestycja nie wpływa na sposób zagospodarowania nieruchomości wnioskodawców, tym samym działka nr [...] będąca ich współwłasnością pozostaje poza obszarem oddziaływania obiektu budowlanego. Wojewoda [...] wyjaśnił nadto, że legitymację strony oparto na pojęciu interesu prawnego, który musi być własny, indywidualny, wywodzący się z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Zatem podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego określający prawa lub obowiązki podmiotu, który w konkretnym stanie faktycznym i prawnym może żądać ochrony prawnej w postaci wydania określonego aktu administracyjnego. Jeśli takiego przepis odrębnego nie ma, oznacza to, że nieruchomość taka pozostaje poza obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, a jej właściciel, użytkownik wieczysty czy zarządca nie jest stroną postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J G i P O domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wywodzili, że ich przymiot strony wynika wprost z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozbudowywany budynek stoi w granicy ich nieruchomości –przylega północną ścianą do granicy i właśnie ta część budynku będzie podlegała rozbudowie. Tym samym spełnione zostały przesłanki określone w § 12 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Konsekwencją tego jest objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji (§ 12 ust. 4 rozp.) W tych okolicznościach organ bezpodstawnie pominął ich w postępowaniu o pozwolenie na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku na działce nr [...]. Niezależnie od powyższego wskazali, że realizacja spornej inwestycji narusza art.144 k.c, a nadto zagraża stabilności ich budynku mieszkalnego, gdyż pozbawi ich nieruchomość podpory gruntu, która jest niezbędna z uwagi na znaczny spadek terenu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na akceptację. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] wydaną we wznowionym postępowaniu, którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] położonej w [...]. Odmawiając uchylenia decyzji dotychczasowej organ uznał, iż nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § pkt 4 kpa – wskazana przez wnioskodawców. Z takim stanowiskiem organów nie można się zgodzić. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] posadowionego w granicy z działką skarżących nr ew. [...]. Stosownie do § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U z 2015 r. poz. 1422) . Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. 2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych; 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. 4. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jak trafnie podnoszą skarżący zakres robót budowlanych objętych decyzją z dnia [...] marca 2013 r. wyczerpuje dyspozycję § 12 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3 powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt.20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych opisu technicznego do projektu zagospodarowania wynika, że wysokość przedmiotowego budynku ulegnie zmianie z 6, 24 m do 7, 98 m co oznacza, że zostanie on nadbudowany. Przy założeniu, że nadbudowa polegałaby na podniesieniu ścianek kolankowych( na co wskazuje projekt budowlany) od strony granicy z działką skarżących nr [...], to wobec brzmienia przywołanych przepisów mieliby oni przymiot strony. Zdaniem Sądu organ nie dokonał analizy zakresu robót budowlanych przewidzianych do wykonania od strony granicy działki nr [...], a tym samym przeprowadzone postępowanie, co do przyczyn wznowienia narusza art. 149 § 2 kpa. Wskazać jednocześnie należy, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa jest następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia zatem organ możliwości przystąpienia do oceny merytorycznej decyzji dotychczasowej, tym samym poczynione rozważania organu w tym przedmiocie pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazana wadliwość dotyczy także rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło