VII SA/Wa 518/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-23
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji finansowej, a udzielone informacje budzą wątpliwości co do ich rzetelności?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji finansowej. Brak było dokumentów potwierdzających stan zdrowia, a informacje dotyczące dochodów konkubiny były niejednoznaczne. Ponadto, istniały wątpliwości co do rzetelności oświadczeń skarżącego w świetle informacji o potencjalnym prowadzeniu działalności gospodarczej i wynajmie mieszkania, a także o dokonywanych wpłatach na rachunek bankowy.Stan faktyczny
Skarżący K. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na urzędowym formularzu, jednak zawierał braki dotyczące dochodów, zobowiązań i wydatków. Po wezwaniu do uzupełnienia, skarżący udzielił lakonicznych odpowiedzi, które nie rozwiały wątpliwości sądu co do jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
K. D. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący składając wniosek na urzędowym formularzu wskazał, że posiada dom o powierzchni 70 m2. Oświadczył, że jest osobą schorowaną, nie pracuje, utrzymuje go konkubina. Skarżący pozostawił niewypełnioną rubrykę dotyczącą dochodów. Odnośnie zobowiązań i stałych wydatków wskazał, że opłaty za wodę, energię elektryczną i wydatki na leki wynoszą 500 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 28 marca 2018 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez:
- wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez konkubinę,
- wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje z tego tytułu,
- wskazanie, czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą "[...]", jeśli tak podanie, jakiej wysokości dochody uzyskuje z tego tytułu,
- wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z tytułu najmu mieszkania w [...], jeśli tak, w jakiej wysokości,
- nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunków związanych z działalnością gospodarczą,
- nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe.
Skarżący udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie wskazał, że jego konkubina "ma dochody nie mniejsze niż 1500 zł miesięcznie", a skarżący nie podejmuje prac dorywczych ("zdrowie nie pozwala"), nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodów z najmu, nie składał zeznań podatkowych.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób wiarygodny i rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, K. D. nie wykazał bowiem w sposób wiarygodny, aby znajdował się w trudnej sytuacji.
Skarżący oświadczył, że nie pracuje, jest osobą schorowaną, stan zdrowia nie pozwala mu na podejmowanie działalności zarobkowej. Nie nadesłał jednak żadnych dokumentów na potwierdzenie powyższego, nie udokumentował, aby był osobą niezdolną do pracy z uwagi na stan zdrowia.
K. D. wskazał w złożonym formularzu, że utrzymuje go konkubina, nie wskazał przy tym wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów. Wysokości tych dochodów nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić pomimo skierowanego do skarżącego wezwania z dnia 28 marca 2018 r. Nie można bowiem uznać za rzetelne i jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii odpowiedzi skarżącego, że konkubina "ma dochody nie mniejsze niż 1500 zł miesięcznie".
Zauważyć ponadto trzeba, że w internecie (m.in. na stronach www.money.pl, [...].com.pl) dostępne są informacje wskazujące na prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej – [...] - związanej z organizowaniem wypraw turystycznych i wędkarskich (połowy dorszy).
Podkreślić trzeba, że informacje powyższe znajdują potwierdzenie w dostępnej na stronie Głównego Urzędu Statystycznego bazie internetowej REGON.
Ponadto, jak wynika z dostępnych w internecie informacji, K. D. oferuje także mieszkanie do wynajęcia w [...].
W związku z powyższym pismem z 28 marca 2018 r. wezwano K. D. do wskazania, czy prowadzi ww. działalność gospodarczą i czy uzyskuje dochody z tytułu najmu mieszkania w [...], a jeśli tak, w jakiej wysokości. W odpowiedzi na te pytania skarżący zdawkowo oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów z najmu.
Zauważyć ponadto trzeba, że z nadesłanego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego za okres od dnia 1 stycznia do 31 marca 2018 r. wynika, że skarżący dokonywał wpłat na powyższy rachunek bankowy w dniu 9 stycznia 2018 r. i w dniu 5 marca 2018 r. – w kwotach po 2000 zł, mimo że, jak twierdzi, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów.
Wszystkie powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzetelności złożonych przez K. D. oświadczeń i co do jego rzeczywistej kondycji finansowej, a udzielone informacje nie mogą być postrzegane jako przekonujące i przedstawiające w sposób wyczerpujący sytuację finansową skarżącego. Na podstawie złożonego wniosku i lakonicznej odpowiedzi na skierowane do skarżącego w trybie art. 255 ustawy wezwanie nie jest możliwe bezsporne ustalenie jego sytuacji finansowej, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy.
Podkreślenia wymaga, że to w interesie osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku, do uwzględnienia wniosku nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło