VII SA/Wa 519/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-28
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i których nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, posiadają interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, których nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną i nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie posiadają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak interesu prawnego uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Wnioskodawcy E. M. i P. M. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] września 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedszkola. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak przymiotu strony u wnioskodawców. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Wnioskodawcy wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędne uznanie braku interesu prawnego, który wywodzili z uchwały Rady Miejskiej dotyczącej usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu w stosunku do placówek oświatowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi E. M. i P. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E. i P. M. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i M. W. pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku przedszkola wraz z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., c.o. i elektryczną w miejscowości [...] na działce nr ew. [...] i [...], - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r., Nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia E. i P. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 61a § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że wszczęcie postępowania administracyjnego, także nieważnościowego na wniosek osoby nie będącej stroną w sprawie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.
Z akt sprawy wynika, że sporne przedsięwzięcie, obejmuje swym zakresem budowę budynku przedszkola wraz z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., c.o. i elektryczną w miejscowości [...] na działce nr ew. [...],[...] obr. [...] wraz z czterema miejscami parkingowymi.
Wnioskodawcy – E. M. i Pan P. M. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r., a swój interes prawny wywodzą z faktu posiadania działki nr ew. [...], obręb [...], w [...]. Nieruchomość ta nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, gdyż oddziela ją działka nr ew. [...] (ul. gen. [...]).
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, mając na uwadze w szczególności jej przedmiot, nie obejmuje swym zakresem działki wnioskodawców.
Położenie działki E. M. i P. M. względem działek nr ew. [...] i [...], obręb [...] w [...], wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu ich nieruchomości, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W szczególności organ podkreślił, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 12 i § 13 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, określające odległości budynku ma działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12) i odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń (§ 13).
Odległość projektowanego przedszkola, o wysokości w kalenicy 9,50 m od granicy działki wnioskodawców wynosi ponad 17 m. Ponadto powyższe działki oddziela ulica gen. [...].
Działka skarżących nie znajduje się także w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 19 i § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że odległość dzieląca miejsca parkingowe od granicy działki skarżących wynosi ok. 12 m, a miejsce przeznaczone na pojemnik na śmieci ponad 30 m od działki nr ew. [...].
W tych okolicznościach brak przymiotu strony wnioskodawców jest oczywisty, co uzasadniało odmowę wszczęcia na ich wniosek postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r.
Odnosząc się do zarzutów E. M. i P. M. dotyczących niewyjaśnienia przez Wojewodę [...] stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza sprzeczności decyzji o pozwoleniu na budowę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wyjaśnił, że przy ocenie posiadania przez wnioskodawców przymiotu strony, organ nie był uprawniony do badania legalności decyzji o pozwoleniu na budowę, a zwłaszcza ustalenia jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że zarzuty merytoryczne mogą stanowić przedmiot oceny dopiero po skutecznie wszczętym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Także zarzut dotyczący wzmożonego ruchu samochodowego i hałasu, w związku z projektowaną inwestycją, świadczy co najwyżej o posiadaniu przez nich interesu faktycznego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. wnieśli E. M. i P. M. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili błędne uznanie braku po ich stronie interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy, podczas gdy ich interes prawny wynika z § 1 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie zasad usytuowania na terenie gminy [...] miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Zgodnie z powołaną uchwałą Rady Miejskiej w [...] miejsca sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie gminy [...] muszą być usytuowane względem m.in. szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych oraz opiekuńczo-wychowawczych w odległości nie bliższej niż 20 metrów przy sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży i 50 metrów przy sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży. W/w odległości mierzy się do wejścia głównego na teren chroniony do ogólnodostępnego wejścia do punktu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Podali, że ich działka nr [...] znajduje w odległości około 17 m od wejścia głównego na teren projektowanego przedszkola, a więc w strefie ochronnej wokół przedszkola. Zamierzają na niej prowadzić działalność handlową, w tym sprzedaż alkoholu. Uruchomienie projektowanego przedszkola uniemożliwi ewentualną przyszłą działalność handlową w postaci sprzedaży napojów alkoholowych. Zatem jako właścicielom nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanego przedszkola przysługują im prawa strony, w tym i prawo żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiające wszczęcia, na wniosek E. i P. M., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i M. W. pozwolenia na budowę budynku przedszkola wraz z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., c.o. i elektryczną, w miejscowości [...], na działce nr ew. [...],[...] obr. [...].
Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Rozpatrując wniosek E. M. i P. M. o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2011 r. organy administracyjne obu instancji przyjęły, że nie może on być skuteczny, gdyż nie pochodzi od stron postępowania.
Dokonując takiej oceny podkreślono, że wnioskodawcy już na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie byli uznani za strony, gdyż organ architektoniczno – budowlany ocenił, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji z uwagi na brak jakichkolwiek ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki skarżących w związku z inwestycją.
Przy czym, nie budzi wątpliwości Sądu, iż wobec wniosku skarżących kwestionującego decyzję o pozwoleniu na budowę, należało ocenić interes prawny wnioskodawców z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Krąg podmiotów w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, powinien być bowiem ustalony identycznie, jak w sprawie w tym przedmiocie prowadzonej w trybie zwykłym, tzn. na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Zauważyć też trzeba, iż skarżący nie byli stroną postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, niemniej nie zwalniało to organu od poczynienia ustaleń co do ich interesu prawnego.
W ocenie Sądu organy obu instancji niewadliwie oceniły, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku przedszkola wraz z instalacjami wewnętrznymi na działce ewid. [...] i [...] obr. [...] w [...].
Trafnie wskazano, że nieruchomość skarżących (dz. ewid. nr [...]) położona jest po przeciwnej stronie ulicy gen. [...] (dz. ewid. nr [...]), a odległość projektowanego przedszkola, o wysokości w kalenicy 9,5 m, od ich granicy wynosi 17 m i w żaden sposób nie wpływa na możliwość zagospodarowania działki nr [...]. W szczególności brak było podstaw do twierdzenia, ze projektowana inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących wynikające z przepisów odrębnych.
Powyższe ustalenia nie wymagały szczegółowej analizy akt sprawy, przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, bądź dowodów, co w pełni uprawniała do wydania zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia ich interesu prawnego, który wynika z § 1 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie zasad usytuowania na terenie gminy [...] miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz z niezgodności spornej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, należy przede wszystkim wskazać, że ustalenia miejscowego planu stanowią powszechnie obowiązujące prawo lokalne. Zarówno działki inwestycyjne (dz. nr [...] i [...] obr. [...]), jak i działka skarżących (nr [...]) znajdują się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na którym dopuszcza się usługi nieuciążliwe (akta administracyjne Starosty [...] k. 7 -20).
Zabudowa działek inwestora zgodnie z ustaleniami planu miejscowego oraz obowiązującymi przepisami dotyczącymi projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych (art. 1 ustawy Prawo budowalne) oznacza, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Skarżący natomiast nie wskazali naruszenia prawa przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę wywiedzenia ich interesu prawnego.
Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę i dopuszczenia go do udziału w postępowaniu jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło