VII SA/Wa 519/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. Ł. i J. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego oddala skargę VII SA/Wa 519/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ,po rozpoznaniu wniosku M. L. i J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] listopada 2017r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - utrzymał w mocy to postanowienie . Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...]czerwca 2015 r., nr [...] , uchylającej decyzję PINB w K. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], w części terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczającej nowy termin, tj. do dnia [...] stycznia 2016 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję. PINB w K. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], nałożył na M. L. i J. L.a obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 października 2015 r., projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. przy ul. C. [...] oraz nałożył obowiązek zamurowania czterech otworów okiennych, w ścianie szczytowej południowej ww. budynku, w terminie do dnia 31 października 2015 r. Z ww. postanowieniem GINB z dnia [...] listopada 2017 r. nie zgodzili się M. i J. L. składając w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na istnienie przeszkody w uwzględnieniu złożonego wniosku, w postaci prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 699/15, oddalającego skargę M. L. i J. L. a na decyzję [...] WINB z dnia [...] czerwca 2015 r. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz przywołał uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Organ wskazał też, że okoliczności podnoszone przez Skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozostawały poza kontrolą Sądu, który w uzasadnieniu swojego orzeczenia odniósł się do kwestii, które później stały się podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Na powyższe rozstrzygnięcie M. L., J. L. złożyli skargę do tutejszego Sądu. Skarżący wnieśli o uchylenie pkt. 2 zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym zamurowania czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. C. [...] w J. Obszernie uzasadnili skargę w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz podkreślili niesprawiedliwość dokonanego rozstrzygnięcia. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej , nie uruchamia automatycznie postępowania w tym trybie. Organ ma bowiem obowiązek ustalenia, czy wniosek ten został on złożony przez stronę postępowania raz czy nie zachodzą żadne inne przeszkody natury przedmiotowej uniemożliwiające prowadzenie wnioskowanego postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo uznał, że zasadnicze znaczenie w omawianej sprawie ma okoliczność, że decyzja kwestionowana przez Skarżących była poddana kontroli sądowoadministracyjnej , a kontrola ta nie wykazała, aby decyzja dotknięta była jakąkolwiek wadą. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2016r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 699/15, oddalił skargę M. L. i J. L.a na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. uznając tym samym, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że wyrok ten stanowił przeszkodę do wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności i uzasadniał zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Trafnie organ przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OPS 6/09, w myśl której żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu przywołanej uchwały wskazano, że: "W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji)." Jednocześnie w omawianej uchwale zaznaczono, że możliwa jest i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu, albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. "Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji." Mając na uwadze treść wskazanej uchwały uznać należy, że w sprawie zachodziła konieczność zbadania, czy okoliczności powołane przez Skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, były znane Sądowi orzekającemu i zostały objęte jego wyrokiem z dnia 10 lutego 2016r. Istotnym jest, że okoliczności te powinny odpowiadać przesłankom wymienionym w art. 156 § 1 k.p.a. Nie chodzi więc o jakiekolwiek okoliczności, ale o takie, które pozostawały poza wiedzą Sądu rozpoznającego skargę, a jednocześnie mogą stanowić o kwalifikowanej wadzie kwestionowanego przez Skarżących orzeczenia. Analiza treści złożonego w tej sprawy wniosku oraz uzasadnienia cytowanego wyżej wyroku WSA we Wrocławiu prowadzi do wniosku, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał , że nie zaistniały okoliczności, które znalazły się poza zakresem kontroli sądowej , a mogłyby mieć znaczenie dla ważności kwestionowanej decyzji. W tym też zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko organu. Zaznaczyć bowiem należy, że w omawianym obecnie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2015r. , złożonym w dniu [...] września 2017r. Skarżący przywołali fakt wybudowania domu pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. pod nadzorem architekta oraz okoliczność, że o wadliwym posadowieniu budynku dowiedzieli się zaledwie dwa lata wstecz. Mieli ponad hektar działki a zatem brak było przeszkód do zlokalizowania go zgodnie z prawem. Podkreślili , że zasady społeczne i dobro dzieci – wnuków zamieszkujących wspólnie, przemawia za usunięciem kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Zakwestionowali posłużenie się przez organ , w toku postępowania, pismem Urzędu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015r. Jednocześnie odnotowania wymaga, że już w odwołaniu od decyzji organu I instancji w/w wnieśli o " uznanie za bezzasadną oceny sprawy na gruncie ,,pisma Urzędu Gminy z dnia [...] lutego 2015r. o wypisie z planu zagospodarowania przestrzennego", gdyż inwestorów obowiązywały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r ". WSA we Wrocławiu, w wyroku z dnia 10 lutego 2015r. II SA/Wr 699/15 stwierdził zaś, że "Jakkolwiek Sąd dostrzega, że Skarżący kwestionują pkt 2 decyzji dotyczący nakazu zamurowania okien i podają, że przedłożyli projekt budowlany zamienny, podniesione zarzuty i twierdzenia nie powodują osiągnięcia zakładanego celu w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Powzięcie wiedzy o niezgodnej z projektem budowlanym lokalizacji budynku na skutek interwencji sąsiada kilka lat po zakończeniu robót nie wpływa na kształt ostatecznego rozstrzygnięcia. Fakt, że w czasie realizacji budynku inwestorzy posiadali nieruchomość o wielkości ponad 1 ha, też nie ma znaczenia dla kształtu decyzji ,,legalizacyjnej". Trudno także doszukiwać się nieprawidłowości przy uwzględnieniu przez organ aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organy orzekające w sprawie, szczególnie dotyczy to decyzji DWINB, dokonały oceny konieczności zachowania minimalnych odległości budynku od granic nieruchomości na podstawie aktualnego rozporządzenia, jak też rozporządzenia obowiązującego w czasie prowadzenia robót budowlanych. Kluczowe w sprawie jest to, że lokalizacja budynku okazała się niezgodna z obecnymi jak i wcześniejszymi przepisami technicznymi." Analiza powyższego prowadzi , zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, do wniosku, że brak było podstaw do przyjęcia, że okoliczności podniesione przez Skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uzasadniały wszczęcie wnioskowanego przez nich postępowania. Należy przy tym dodać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny niezależnie od treści skargi, może uznać, że kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności. W takim też szerokim zakresie, WSA we Wrocławiu badał legalność decyzji kwestionowanej i uznał, że jest ona zgodna z prawem. Nie musiał przy tym wprost wskazywać na niewystąpienie przesłanki stwierdzenia nieważności, skoro przyjął, że nie wystąpiły wady zwykłe, uzasadniające jej uchylenie. Wyrok, wobec jego uprawomocnienia się, stanowił w niniejszej sprawie przeszkodę dla organu administracji do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej - skoro wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności opierał się na okolicznościach znanych w postępowaniu sądowym. Sąd podkreśla przy tym, że organ administracji publicznej nie może dokonywać innych ocen, od tych dokonanych już prawomocnie w sprawie przez sąd administracyjny, stoi temu bowiem na przeszkodzie brzmienie art. 170 p.p.s.a. W tych warunkach, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., należało uznać za zgodne z prawem. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, a zaskarżone postanowienie uznał za prawidłowe. Uruchomienie żądanego postępowania w stosunku do decyzji uprzednio skontrolowanej przez sąd administracyjny było niemożliwe. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.