VII SA/Wa 519/25
WyrokWSA w Warszawie2026-02-27
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Andrzej Nogal, Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym zostało wydane zgodnie z prawem, w sytuacji gdy strona zobowiązana twierdzi, że wykonała nałożony obowiązek, a organ egzekucyjny dysponuje dowodami przeciwnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, ponieważ strona zobowiązana uchylała się od wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, a dostępne środki egzekucyjne (upomnienie, tytuł wykonawczy, grzywna) nie doprowadziły do jej wykonania. Dowody zebrane przez organy, w tym protokoły kontrolne, jednoznacznie wskazywały na niewykonanie obowiązku, a twierdzenia strony o jego wykonaniu zostały uznane za próbę obejścia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o skierowaniu do wykonania zastępczego obowiązku przywrócenia lokalu do poprzedniego sposobu użytkowania (na cele mieszkalne). A. T. twierdziła, że obowiązek został wykonany, jednakże kontrole organów wykazały inaczej. Wcześniej nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia, która nie doprowadziła do wykonania obowiązku. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i nieproporcjonalne oszacowanie kosztów wykonania zastępczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2024 r. nr 1951/2024 w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2024 r., nr 1951/2024 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powoływany dalej jako: "MWINB" po rozpatrzeniu zażalenia A. T. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. , powoływanego dalej jako: "[...]" z [...] stycznia 2024 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z
[...] marca 2018 r., Nr [...] nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. na cele mieszkalne, lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w całości.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco :
W związku z niewykonaniem przez A. T. obowiązku wskazanego ww. decyzji Nr [...] - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.
z 2022 r., nr 479 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.p.e.a." przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W dniu 4 lipca 2018 r. A. T. zostało doręczone upomnienie z
13 czerwca 2018 r., Nr [...] wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji Nr [...] .
Następnie, w dniu 28 listopada 2022 r. na nieruchomości przy ul. T. [...] lok. nr [...] w W. przeprowadzono czynności kontrolne, które nie wykazały wykonania dyspozycji ww. decyzji.
Wobec powyższego w dniu [...] stycznia 2023 r. PINB dla m. W. wystawił tytuł wykonawczy TW-2 nr [...] . Doręczenie A. T. tytułu wykonawczego w dniu 24 stycznia 2023 r. skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie.
Pismem z 30 stycznia 2023 r. A. T. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, powołując się na przesłankę z art.
33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku) u.p.e.a.
W dniu 14 kwietnia 2023 r. dokonano kolejnych czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. T. [...] lok. nr [...] w W. , podczas których stwierdzono wykonanie egzekwowanego obowiązku.
Następne czynności kontrolne dokonane w dniu 27 kwietnia 2023 r. na ww. nieruchomości wykazały, że: "W dniu kontroli stwierdzono, że został przywrócony wewnętrzny plac z zabawkami terenowymi na zewnątrz budynku oraz na tarasie przynależnym do lokalu znajdują się zabawki służące dzieciom do zabawy. W wiacie na terenie zaanektowanym przez lokal nr [...] znajduje się ok. 10 wózków dziecięcych. Osoba, która otworzyła drzwi lokalu powiedziała, że w lokalu działa przedszkole, ale nie jest upoważniona do udostępnienia lokalu do wglądu, ponieważ nie ma właścicieli lokalu".
Wobec powyższego, PINB dla m. W. postanowieniem z [...] maja 2023 r., Nr [...] oddalił przedstawione zarzuty (nieistnienia obowiązku) w postępowaniu administracyjnym.
MWINB postanowieniem z 12 lipca 2023 r., Nr 1185/2023 utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji.
Przeprowadzone w dniu 25 sierpnia 2023 r. kolejne czynności kontrolne przez przedstawiciela organu powiatowego na nieruchomości przy ul. T. [...] lok. [...] w W. wykazały, że egzekwowany obowiązek nie został przez zobowiązaną wykonany.
Wobec powyższego, PINB dla m. W. postanowieniem z [...] września 2023 r., Nr [...] nałożył na A. T. grzywnę w wysokości 10.000 zł
w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z [...] marca 2018 r., Nr [...] nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. na cele mieszkalne, lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi.
MWINB postanowieniem z 29 listopada 2023 r., Nr 2047/2023 utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji.
Ze względu na dalsze uchylanie się przez zobowiązaną od wykonania ciążącego na niej obowiązku, PINB dla m. W. postanowieniem z [...] stycznia 2024 r., Nr [...] skierował do wykonania zastępczego obowiązek nałożony decyzją organu powiatowego z [...] marca 2018 r., Nr [...] .
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła A. T. .
Rozpoznając sprawę MWINB wskazał, że ocenie w niniejszym postępowaniu zażaleniowym podlega postanowienie PINB dla m. W. [...] stycznia 2024 r., Nr [...] wydane w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo podmiotu zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane m.in. na podstawie art. 127 u.p.e.a., zgodnie z którym: "Wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt".
W ocenie organu odwoławczego, ze względu na uchylanie się przez podmiot zobowiązany od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] (pomimo zastosowania uprzednio środka egzekucyjnego w postaci jednorazowej grzywny w celu przymuszenia) - PINB dla m. W. zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy.
W myśl art. 128 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.
Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że organ egzekucyjny - PINB dla m. W. doręczył zobowiązanej wraz z zaskarżonym postanowieniem odpis tytułu wykonawczego TW-2 nr [...] (załącznik do postanowienia Nr [...] ).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego powinno zawierać również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Z uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia wynika, że organ powiatowy określił przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczo obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] w wysokości 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych). Podkreślił, że wartość wskazana w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia jest szacunkowa i może ulec zmianie na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie.
Wobec powyższego w ocenie MWINB zasadnie i zgodnie z przepisami u.p.e.a. PINB dla m. W. wydał postanowienie z [...] stycznia 2024 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu MWINB wskazał, że zobowiązana nie przedłożyła dowodów potwierdzających wykonanie dyspozycji decyzji Nr [...] , nie potwierdziły tego także czynności kontrolne dokonane w niniejszej sprawie. Z akt organu powiatowego zgromadzonych w przedmiotowej sprawie nie wynika aby A. T. wykonała ciążący na niej obowiązek. Podjęła jedynie działania mające na celu "czasowe" wykonanie dyspozycji ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. dające możliwość powrotu do stanu sprzed jej wydania. Takie działanie należało uznać za próbę ominięcia przepisów prawa i wprowadzenia w błąd organów nadzoru budowlanego. Chwilowe usunięcie z lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. zabawek i innych przedmiotów niezbędnych do prowadzenia punktu zbiorowej opieki nad dziećmi, nie może stanowić podstawy do uznania egzekwowanej decyzji za wykonaną.
MWINB wskazał, że protokoły z czynności kontrolnych dokonanych w dniu 27.04.2023 r. i w dniu 25.08.2023 r. na nieruchomości przy ul. T. [...] lok. [...] w W. , w tym dołączona do nich dokumentacja fotograficzna jednoznacznie stanowią dowód na niewykonanie dyspozycji egzekwowanej decyzji. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było kontynuowanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie.
MWINB stwierdził, że argumenty zawarte w zażaleniu A. T. nie mogą stanowić podstawy do uchylenia objętego nim postanowienia Nr [...] . Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja Nr [...] objęta postępowaniem egzekucyjnym jest ostateczna, wobec czego podlega wykonaniu w całości, a organy administracji publicznej są nią związane. W niniejszej sprawie nie zapadło żadne rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Nie nastąpiła zatem sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego ww. decyzją organu powiatowego.
MWINB zaznaczył, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany w całości, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ww. ostateczną decyzją organu I instancji.
MWINB podniósł, że w zażaleniu nie wskazano żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego. Organ odwoławczy nie dostrzegł nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Niniejsza egzekucja prowadzona jest zgodnie z przepisami u.p.e.a. W ocenie MWINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem MWINB organ I instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.
Skargę na postanowienie MWINB z 18 grudnia 2024 r., nr 1951/2024 wniosła A. T. .
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia dowodów z urzędu na okoliczność nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym do przywrócenia lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, tj. na cele mieszkalne, a także braku uwzględnienia pozostałych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie;
2. art. 107 § 3 Kpa poprzez brak sporządzenia kompleksowego, dokładnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w tym w szczególności niepełne rozpatrzenie argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą w toku postępowania;
3. art. 80 Kpa poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, która skutkowała poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych, iż na Skarżącej dalej ciąży obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym do przywrócenia lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. do poprzedniego sposobu użytkowania, tj. na cele mieszkalne i w konsekwencji uznanie, że zasadnym jest zastosowanie w niniejszej sprawie wykonania zastępczego wobec skarżącej;
4. art. 15 Kpa poprzez niepełne rozpatrzenie przez MWINB argumentów przedstawionych przez stronę skarżącą, zwłaszcza tych dotyczących zasadności przeprowadzenia kolejnych kontroli, co ograniczyło możliwość pełnej oceny sprawy i doprowadziło do wydania niezgodnej z prawem decyzji;
5. art. 16 Kpa poprzez nieuznanie, że stwierdzenie w protokole kontroli z
14 kwietnia 2023 r. wykonania obowiązku było ostateczne i wiążące, a zatem nałożony na Skarżącą obowiązek nie podlegał ponownemu zakwestionowaniu przez organ administracji, a zatem późniejsza kontrola z dnia 27 kwietnia 2024 r. była całkowicie nieuzasadniona i naruszała zasadę trwałości decyzji ostatecznych;
6. art. 128 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 7 Kpa poprzez uznanie, że dokonane przez organ I instancji oszacowanie kosztów wykonania zastępczego zostało dokonane prawidłowo, podczas gdy ewentualne wykonanie zastępcze wiązałoby się z marginalnymi kosztami, albowiem struktura lokalu i budynku nie uległa naruszeniu, a więc należy uznać, że oszacowanie ww. kosztów było nieproporcjonalne i rażąco zawyżone;
7. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 127 w zw. z art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez przeprowadzenie przez MWINB nieprawidłowej kontroli oraz oceny decyzji organu I instancji oraz w efekcie utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji wydanego w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku, który tak naprawdę został już wykonany w toku postępowania i który jest nieproporcjonalny do wagi ewentualnego naruszenia;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez nieodstąpienie od czynności egzekucyjnych wobec skarżącej, w sytuacji gdy z protokołu kontroli z 14 kwietnia 2023 r., wynika, że obowiązek określony decyzją PINB dla m. W. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. został przez skarżącą wykonany.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia MWINB z 18 grudnia 2024 r., nr 1951/2024 oraz postanowienia PINB dla m. W. z [...] stycznia 2024 r., nr [...] w całości. Ponadto, wniosła o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła zarzuty skargi i podała argumentację prawną na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267 t.j.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie MWINB z 18 grudnia 2024 r., nr 1951/2024 utrzymujące w mocy postanowienie PINB dla m. W. z [...] stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym TW-2 Nr [...] z [...] stycznia 2023 r., wynikającego z decyzji organu powiatowego z [...] marca 2018 r., nr [...] , nakazującej przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania tj. na cele mieszkalne lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi w W. .
Przede wszystkim wskazać należy, że na wierzycielu ciąży nie powinność, ale obowiązek doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stosowania środków przewidzianych w przepisach celem wyegzekwowania wykonania obowiązku.
W myśl art. 6 § 1 "u.p.e.a." w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art 1a pkt 13 wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a zgodnie z art. 1a pkt 12b, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przywołany art. 6 § 1 formułuje zasadę prawnego obowiązku podjęcia przez wierzyciela odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji. Przez czynności wierzyciela zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych należy rozumieć zarówno upomnienie zobowiązanego oraz wystawienie tytułu wykonawczego i złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, jak i inne czynności wierzyciela podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego, warunkujące zastosowanie środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Obowiązek wierzyciela, dotyczący kontroli wykonywania obowiązków przez zobowiązanych oraz podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, rozpoczyna się wraz z nabyciem przez obowiązek cechy wykonalności i trwa do wygaśnięcia obowiązku lub stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.
Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
W myśl art. 127 § 2 u.p.e.a. w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zgodnie z art. 127 § 3 i 4 u.p.e.a. w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może również nakazać zobowiązanemu dostarczenie posiadanej dokumentacji, a także posiadanych materiałów i środków przewozowych, niezbędnych do zastępczego wykonania egzekwowanej czynności, z zagrożeniem zastosowania odpowiednich środków egzekucyjnych w razie uchylenia się zobowiązanego od dostarczenia tych dokumentów, materiałów i środków przewozowych. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego.
W niniejszej sprawie Skarżąca zgłosiła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które zostały oddalone postanowieniem PINB dla m. W. z [...] maja 2023 r., nr [...] utrzymanym w mocy przez postanowienie MWINB z 12 lipca 2023 r., nr 1185/2023. Skarżąca wniosła także zażalenie na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego.
Stosownie do art. 128 u.p.e.a. w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.
Postanowienie powyższe zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego.
Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 129 u.p.e.a. może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 u.p.e.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy poza sporem pozostaje, że ostateczną decyzją PINB z [...] marca 2018 r., nr [...] nakazał Skarżącej przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania tj. na cele mieszkalne lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB z 30 maja 2018 r., nr 764/2018. Następnie decyzja ta została zaaprobowana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1820/18, którym Sąd oddalił skargę na ww. decyzję. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3385/19 oddalił skargę kasacyjną. Stwierdzić zatem należy, że obowiązek wynikający z ww. decyzji organu powiatowego jest wykonalny, nie przedawnił się ani nie wygasł.
W związku z tym, że decyzja ta nie była przez skarżącą wykonywana, wobec czego organ powiatowy wszczął przeciwko niej postępowanie egzekucyjne w administracji.
Pismem z dnia 13 czerwca 2018 r. (doręczonym 4 lipca 2018 r.) upomniano zobowiązaną i wezwano do wykonania nałożonego obowiązku. W dniu [...] stycznia 2023 r. wystawiony został Tytuł Wykonawczy TW-2 nr [...] doręczony zobowiązanej w dniu 24 stycznia 2023 r.
Z kolei w trakcie toczącego się już postępowania egzekucyjnego postanowieniem z [...] września 2023 r., nr [...] PINB dla m. W. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. W postanowieniu tym wskazano, że brak wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu powiatowego z [...] marca 2018 r., Nr [...] nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, w terminie wskazanym w tym postanowieniu spowoduje orzeczenie wykonania zastępczego tego obowiązku na koszt i niebezpieczeństwo skarżącej. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB z 29 listopada 2023 r., nr 2047/2023.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca
2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 291/24 oddalił skargę na postanowienie MWINB z
29 listopada 2023 r., o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Orzeczenie to jest nieprawomocne.
Skarżąca składała także w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, których organy nie uwzględniły postanowieniami PINB dla m. W. z [...] maja 2023 r., nr [...] oraz MWINB z 12 lipca 2023 r., nr 1185/2023.
Ostatecznie organ egzekucyjny postanowieniem z [...] stycznia 2024 r., nr [...] skierował obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego TW-2 nr [...] do wykonania zastępczego na koszt zobowiązanej, szacując koszt wykonania na kwotę 50.000 zł.
W tym stanie faktycznym, mając na względzie to, że podlegający egzekucji obwiązek jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym oraz że wykorzystano już dostępne środki egzekucyjne, prawidłowo w ocenie Sądu organ wdrożył środek polegający na wykonaniu zastępczym nałożonego obowiązku, a organ II instancji prawidłowo zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy.
Wskazać należy, że wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań. Chodzi tu o obowiązki polegające na wykonaniu czynności, które mogą być wykonane za zobowiązanego przez inną osobę. W związku z tym, nie stosuje się wykonania zastępczego do obowiązków mających charakter osobisty, a więc ściśle związanych z osobą zobowiązanego. Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą.
W orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a. może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona wynikającego z ostatecznej decyzji obowiązku. Nie budzi wątpliwości, że organ egzekucyjny, po ustaleniu jakie środki egzekucyjne ma do wyboru w sprawie, powinien zastosować wobec osoby zobowiązanej taką dolegliwość, która prowadzić będzie bezpośrednio do wykonania obowiązku i będzie dla niej najmniej uciążliwa.
Skoro z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca uchyla się od wykonania nałożonego na nią obowiązku przywrócenia do poprzedniego sposobu użytkowania, tj. na cele mieszkalne lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi (upomnienie, tytuł wykonawczy, a następnie nałożona grzywna w celu przymuszenia), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdujący oparcie w art. 127 i następnych u.p.e.a.
Wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi z akt organu powiatowego zgromadzonych w sprawie nie wynika, że Skarżąca wykonała ciążący na niej obowiązek. Z protokołów czynności kontrolnych dokonanych w dniu 27.04.2023 r. i w dniu 25.08.2023 r. przez pracownika organu powiatowego na nieruchomości przy ul. T. [...] lok [...] w W. , w tym dołączonej do nich dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że obowiązek wynikający z decyzji PINB dla m. W. z [...] marca 2018 r., Nr [...] nie został wykonany.
Skarżąca podjęła jedynie działania mające na celu "czasowe" wykonanie dyspozycji ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. dające możliwość powrotu do stanu sprzed jej wydania. Takie działanie słusznie organ uznał za próbę ominięcia przepisów prawa i wprowadzenia w błąd organów nadzoru budowlanego. Chwilowe usunięcie z lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. zabawek i innych przedmiotów niezbędnych do prowadzenia punktu zbiorowej opieki nad dziećmi, nie może stanowić podstawy do uznania egzekwowanej decyzji za wykonaną.
Ponadto, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2023 r. (...) "osoba, która otworzyła drzwi lokalu powiedziała wprost, że w lokalu działa przedszkole, ale nie jest upoważniona do udostępnienia lokalu do wglądu, ponieważ nie ma właścicieli lokalu". Zarówno przeprowadzone w dniu 27 kwietnia 2023 r., jak i w dniu 25 sierpnia 2023 r. czynności kontrolne potwierdziły, że egzekwowany przez organ obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. nie został nadal wykonany.
Prawidłowo zatem organ powiatowy kontynuował postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Jeżeli natomiast strona zobowiązana twierdzi w postępowaniu egzekucyjnym, że obowiązek nie istnieje bądź też podnosi, że wykonała już obowiązek to okoliczności te musi wykazać w ramach złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w myśl art. 33 u.p.e.a.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca skorzystała z możliwości złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w myśl art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku). Po rozpoznaniu zarzutów Skarżącej PINB dla m. W. postanowieniem z [...] maja 2023 r., nr [...] oddalił wniesione zarzuty w całości. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej MWINB postanowieniem
z 12 lipca 2023 r., nr 1185/2023 utrzymał w mocy powyższe postanowienie PINB dla m. W. . W tym kontekście bez znaczenia pozostaje podnoszony przez skarżącą zarzut, że wykonała obowiązek nałożony decyzją, gdyż przeprowadzone przez organ powiatowy czynności kontrolne wykazały, że obowiązek nie został wykonany w całości.
Istotnym pozostaje natomiast, że obowiązek przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tj. na cele mieszkalne lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. T. [...] w W. jest ostateczny i podlega wykonaniu, a organ egzekucyjny ma obowiązek jego wyegzekwowania.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy został szczegółowo przeanalizowany przez organy nadzoru budowlanego, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. Organ podjął niezbędne czynności, w tym czynności kontrolne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Wobec ustalenia, że egzekwowany obowiązek nie został przez Skarżącą wykonany prawidłowo PINB dla m. W. skierował do wykonania zastępczego obowiązek nałożony decyzją organu z [...] marca 2018 r., nr [...] . Tym samym, utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie MWINB nie naruszył art. 15 Kpa.
Ponadto, zaskarżone postanowienie spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ szczegółowo omówił przepisy prawne i ustalenia faktyczne, który stanowiły podstawę jego wydania. W uzasadnieniu postanowienia MWINB przytoczył przepisy prawa, które miały zastosowanie w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, opisał przebieg postępowania egzekucyjnego oraz zastosowane środki w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego nieproporcjonalnego i rażąco zawyżonego oszacowania kosztów wykonania zastępczego wskazać należy, że jest on bezzasadny. Kwota kosztów wykonania zastępczego wskazana w postanowieniu PINB dla m. W. z [...] stycznia 2024 r., nr [...] to przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego ustalona przez PINB dla m. W. na podstawie kosztów robót o podobnych charakterze i zakresie, zastępczo wykonywanych przez organ egzekucyjny. Jak wynika z pisma PINB dla m. W. z [...] stycznia 2024 r. skierowanego do Naczelnika Wydziału Egzekucji szacunkowy koszt wykonania prac określono na kwotę 50.000,00 zł brutto.
Reasumując za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty zarówno co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Mając na uwadze wszystkie powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło