VII SA/Wa 52/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi D.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r. (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, w zw. z art. 144 kpa oraz 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej zw. Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu zażalenia D. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2008r. (nr [...]) - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ działał w następującym stanie faktycznym. Wymienionym wyżej postanowieniem organ powiatowy nałożył na D. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 19.434.60 zł wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2004r. (nr [...]), nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, położonego na działce nr ew. [...], przy ul O. (P.) w P. Wydanie ww. postanowienia poprzedziło wystosowane do zobowiązanej w dniu 11 maja 2007r. upomnienie, a następnie wystawiony w dniu 16 kwietnia 2008r. tytuł wykonawczy (nr [...]), którego doręczenie zobowiązanej w dniu 18 maja 2008r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzono zgodnie z art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), dalej zw. uopewa. Wysokość grzywny została zaś wyliczona stosownie do art. 125 § 5 uopewa. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ - powołując się na treść art. 29 ust. 1 uopewa - wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wymiary objętej nakazem rozbiórki rozbudowanej części ww. budynku zostały ustalone w toku postępowania poprzedzającego wydanie egzekwowanej decyzji, która została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] kwietnia 2005r. Skargę na to postanowienie złożyła D. G., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji i zarzucając naruszenie art. 29 i 121 uopewa oraz art. 7, 8, 11 i 77 kpa w zw. z art. 18 uopewa. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu dotyczącym ww. budynku nie ustalono charakteru i zakresu robót budowlanych. Dobudowanie zasadnie jest traktowane w świetle art. 3 Prawa budowlanego, jako rozbudowa, jednak przebudowa części istniejącej nie może być traktowana jako budowa i tym samym nie może być objęta nakazem rozbiórki. D. G. podniosła, że okoliczności te maja istotne znaczenie dla możliwości i wysokości wymierzenia grzywny w celu przymuszenia i powołała się na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 1999r. (IV SA 1663/98, LEX nr 48190), w którym wskazano, że przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy obowiązek orzeczony na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jeżeli natomiast w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jako obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nakazano rozbiórkę części obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła również, że dopuszczalne jest badanie prawidłowości egzekwowanego obowiązku. Przepisy art. 121 § 4 i 5 uopewa dotyczą tylko rozbiórki budynku lub jego części. Jeśli zachodzi tożsamość organów, które orzekały o nakazie rozbiórki i organów egzekucyjnych, nie ma przeszkód, aby orzekając grzywnę w celu przymuszenia, uczynić to w oparciu o art. 121 § 1, 2, 3, a nie na podstawie § 4 i 5 uopewa, jeżeli obiekt ten nie jest budynkiem. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, doszło do naruszenia art. 29 uopewa poprzez niezbadanie prawidłowości podstaw prawnych i zakresu egzekwowanego obowiązku oraz art. 121 ww. ustawy poprzez błędne zastosowanie do obu części budynku przepisu art. 121 § 5 uopewa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2008r. nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją ww. organu powiatowego z dnia [...] listopada 2004r. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzją organ powiatowy, działając w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na D. G. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. O. w P. W związku z powyższym organ egzekucyjny stosownie do przepisów ww. ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji w dniu 11 maja 2007r skierował do skarżącej upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania ww. nakazu, a następnie w dniu 16 kwietnia 2008r. wydał tytuł wykonawczy, który został doręczony skarżącej w dniu 18 maja 2008r. wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Wobec dalszego uchylania się zobowiązanej od wykonania ww. nakazu rozbiórki, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ww. ustawy organ zobowiązany był stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co też organ prawidłowo uczynił, wybierając łagodniejszy środek, bo przymuszający przed środkiem realizującym. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia odpowiada również warunkom wymienionym w art. 122 § pkt 1 i 2 uopewa Zasadnie też organ egzekucyjny zastosował art. 121 § 4 i 5 uopewa, a nie jak tego domagała się skarżąca § 1, 2, 3 tego przepisu. Wyjaśnić bowiem należy, że przepis art. 121 § 4 uopewa stanowi podstawę ustalenia grzywny w celu wykonania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego ustanawiając zasadę, że grzywna ta jest jednorazowa. Przepisem szczególnym w stosunku do § 4 jest § 5 tego artykułu, który odnosi się do sposobu obliczania jednorazowej grzywny i znajduje zastosowanie jedynie do "obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części", jak to słusznie podniesiono w skardze. Jednak w niniejszej sprawie decyzja z [...] listopada 2004r. nakazuje rozbiórkę rozbudowanej samowolnie części budynku mieszkalnego skarżącej, nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek ten dotyczy rozbiórki budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie innych obiektów budowlanych. Podkreślić przy tym trzeba, że ww. obowiązek nałożono w trybie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego, a zatem w odmiennej sytuacji niż ta, której dotyczył powołany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 1999r. W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 121 § 5 ww. ustawy poprzez jego błędne zastosowanie nie zasługiwał na uwzględnienie. Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 29 uopewa. Zasadą jest, że organ egzekucyjny bada wniosek o wszczęciu egzekucji tylko pod względem formalnym, gdyż nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności wniosku. Organ egzekucyjny nie mógł zatem dokonywać ustaleń w zakresie prawidłowości podstaw prawnych i zakresu nałożonego ww. decyzją obowiązku. W konsekwencji poczynionych ustaleń, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, 8, 11 i 77 kpa w zw. z art. 18 uopewa. W świetle przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.