VII SA/Wa 52/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-14

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku, którego decyzja o pozwoleniu została wydana w oparciu o decyzję nakładającą obowiązek wykonania prac budowlanych, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie, ponieważ decyzja o pozwoleniu została wydana w oparciu o decyzję nakładającą obowiązek wykonania prac budowlanych na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyeliminowanie tej decyzji stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie i odmówił jego udzielenia, ponieważ nie można stwierdzić zdatności obiektu do użytkowania bez rozstrzygnięcia kwestii legalizacji obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, który był obiektem samowoli budowlanej. Wcześniejsze decyzje nakładały obowiązek wykonania prac budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana, jednak następnie uchylono decyzję nakładającą obowiązek wykonania prac. Organ odwoławczy wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie, uchylił decyzję o pozwoleniu i odmówił jego udzielenia, co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi D. S., S. F. S., K. S. i S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania D. S., K. S., S. S., S. F. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż [...] WINB decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] oraz decyzję PINB [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], udzielającą państwu S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego - obiekt E (dawnej chlewni) zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] we wsi [...], gm. [...] i jednocześnie odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Po rozpatrzeniu odwołania D. S., K. S., S. S., S. F. S. organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie bezspornym jest wykonanie przez państwa S. przedmiotowego budynku w latach 1990- 1993 w warunkach samowoli budowlanej. W związku z zaistniałą samowolą budowlaną PINB [...] w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał D. i S. S. oraz K. i S. F. S. zamurowanie w zakreślonym terminie otworu okiennego znajdującego się w ścianie elewacji wschodniej oraz otworu drzwiowego znajdującego się w elewacji południowej budynku, usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, cegłą pełną lub luksferami. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. W związku z wykonaniem przez inwestorów obowiązku wynikającego z decyzji organu powiatowego z dnia [...] października 2009 r., PINB [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r., udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego - obiektu E usytuowanego na działce nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] we wsi [...], gm. [...]. Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/10, uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2009 r., nr [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r [...] WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] marca 2010 r, nr [...] została wydana na podstawie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 ustawy następuje po stwierdzeniu przez organ wykonania nakazu zmian i przeróbek nałożonych na podstawie art. 40 tejże ustawy. W tym też postępowaniu na podstawie art. 40 organ nakłada obowiązek wykonania czynności w zakresie zmian i przeróbek, które zmierzają, do poprawienia stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1999 r., IV SA 1620/97, w którym zaprezentowano pogląd, iż z brzmienia art. 42 ust. 3 wynika, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w stosunku do którego wydano nakaz dokonania zmian lub przeróbek jest wyłącznie stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu Organ II instancji wskazał, iż postępowanie toczące się na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zostało zakończone wydaniem decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2009r o nałożeniu obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] lutego 2011, nr [...], uchylił ww. decyzję PINB [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że organ powiatowy winien dokonać oceny czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące organ do wydania nakazu rozbiórki obiektu, a dopiero po ich wykluczeniu organ powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2009r o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r spowodowało zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] WINB z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie została wydana w oparciu o uchyloną decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2009 r. nakazującą D. i S. S. oraz K. i S. F. S. na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zamurowanie otworu okiennego znajdującego się w ścianie elewacji wschodniej oraz otworu drzwiowego znajdującego się w elewacji południowej budynku, usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, cegłą pełną lub luksferami w celu doprowadzenia budynku gospodarczego - obiekt E (dawnej chlewni) na działce nr ewid. [...] przy ul. [...]we wsi [...], gm. [...], do stanu zgodnego z przepisami. [...] WINB był zobligowany do uchylenia w całości decyzji PINB [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], udzielającej pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego - obiekt E (dawnej chlewni) zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi [...], gm. [...] i odmówienia udzielenia pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu. Ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego przez [...] WINB decyzji PINB [...] z dnia [...].10.2009 r. przed właściwym przeprowadzeniem postępowania administracyjnego co do istnienia przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie można stwierdzić zdatności obiektu budowlanego do użytkowania i udzielić pozwolenia na jego użytkowanie. Odnosząc się do argumentów Skarżących organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem prowadzonego postępowania nie jest badanie przez organ odwoławczy czy doszło do spełnienia warunków legalizacji przedmiotowego obiektu. O tym przesądzi organ powiatowy po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w świetle przepisów Prawa budowlanego z dnia 1974 r. w rozstrzygnięciu wydanym w sprawie legalizacji budynku gospodarczego - obiekt E zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i [...] przy ulicy [...] we wsi [...] Gm. [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. S., K. S., S. S., S. F. S.. Skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzja organu I instancji jest sprzeczna ze stanowiskiem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/10, w którym Sąd stwierdził, że przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2009 r. organ odwoławczy winien dokonać oceny czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obligujące do wydania nakazu rozbiórki, a dopiero po wykluczeniu tych przesłanek organ powinien zbadać czy istnieją podstawy do wydania decyzji mającej swoją podstawę w art. 40 nakładającej obowiązek wykonania zmian i przeróbek. Zdaniem skarżących [...] WINB nie zastosował się do oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i bez wyjaśnienia we własnym zakresie czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] października 2009r, nr [...]. wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie i uchylił w ramach tego postępowania decyzje pozwalające na użytkowanie przedmiotowego budynku. Zdaniem skarżących [...] WINB " miał podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. z uwagi na uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2009r, nr [...], ale nie miał podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż przesłanka pozwalająca na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek nie nadaje się do użytkowania tzn. sprawdzenia czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 37 Prawa budowlanego nie została jeszcze ustalona w drodze trwającego postępowania organu pierwszej instancji." Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie sądu [...] WINB zasadnie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] udzielającą skarżącym pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego - obiekt E (dawnej chlewni). Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1974r była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 lutego 2011r, sygn.akt. VII SA/Wa 1635/10 oddalił skargę [...]Sp z o.o. Oddział w [...]. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że " podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w stosunku do którego wydano nakaz dokonania zmian lub przeróbek jest wyłącznie stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Postępowanie toczące się na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] października 2009r o nałożeniu obowiązku i na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja ta pozostawała nadal w obrocie prawnym, a nałożony obowiązek został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r w sprawie VII SA/Wa 441/10 uchylił bowiem jedynie zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 201 Or, nr [...] ( ). Dopiero w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nr [...] z dnia [...] października 2009r o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r zaistniałaby przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. Z mocy art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wznawia się bowiem postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona". Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011r [...] WINB uchylił decyzję PINB [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nr [...] z dnia [...] października 2009r o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r spowodowało więc powstanie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. uzasadniającej wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 201 Or, nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Zarzut skarżących kwestionujący prawidłowość decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r, Nr [...] nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu. Zgodzić należy się ze skarżącymi, iż w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r, nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania otworów w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami nakazał organowi odwoławczemu dokonać oceny sprawy w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Organ odwoławczy orzekając ponownie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r, Nr [...] uchylił decyzję PINB [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r, Nr [...] nie została przez skarżących zaskarżona i pozostaje w obrocie prawnym, a sprawa zbadania przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja zapadła po wznowieniu postępowania i odpowiada treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. na podstawie którego została wydana. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. - organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W mniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], udzielającą państwu S.pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego i jednocześnie odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej udzielającej pozwolenia na użytkowanie istniały gdyż decyzja ta została wydana w oparciu o decyzję nakładającą obowiązek na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji PINB [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r i przekazaniu sprawy samowolnej budowy budynku gospodarczego do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie można stwierdzić zdatności obiektu budowlanego do użytkowania i udzielić pozwolenia na jego użytkowanie. O tym, czy obiekt nadaje się do użytkowania przesądzi organ powiatowy po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974r z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/10/. W tej sytuacji nietrafny jest zarzut z którego wynika, iż wznowione postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozpatrzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zbadania istnienia przesłanek określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło