VII SA/Wa 525/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-29
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, nie rozpatrując w pełni okoliczności dotyczących daty jego wzniesienia i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w tym czasie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie rozpatrzyły należycie istotnej okoliczności dotyczącej daty budowy obiektu. Brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie daty wzniesienia obiektu, co jest kluczowe dla oceny jego zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji, stanowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Po wieloletnim postępowaniu i uchyleniu przez NSA wyroku WSA, sprawa wróciła do WSA w Warszawie. Skarżąca B. K. podnosiła, że obiekt został wzniesiony w 1986 r., przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał zabudowy na tym terenie. Organy administracji odmawiały uchylenia decyzji, nie rozpatrując tej okoliczności w pełni.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2000 r. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał B. K. i W. K. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach 5,10 x 10,20m wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w Z.
W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania domku letniskowego wszczęte zostało w dniu 2 sierpnia 1994 r. Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w S. decyzją wydaną dnia [...] sierpnia 1994 r. nakazał W. K. rozbiórkę obiektu, ponieważ został on pobudowany bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przeznaczonym na ten cel w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy G.
Decyzja ta i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995 r. został uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 1996 r. (sygn. akt SA/Bk 513/95), wobec pominięcia w postępowaniu administracyjnym współwłaścicielki nieruchomości B. K.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. K., wnosząc o jej zmianę i zezwolenie na pozostawienie obiektu na działce, ponieważ nie narusza ona prawa obowiązującego w momencie jego budowy.
Odwołanie od tej decyzji wniósł także W. K.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną dnia [...] października 2000 r., po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a skarga W. K. na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 września 2001 r. (sygn. akt SA/Bk 1535/00).
Natomiast postanowieniem wydanym dnia [...] października 2000 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie B.
Sygn. akt VII SA/Wa 525/06
K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianym dla jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa.
Postanowienie to zostało na skutek skargi B. K. uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2002 r. (sygn. akt SA/Bk 426/02).
Po tym wyroku postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] października 2000 r., a następnie po rozpatrzeniu odwołania B. K. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2002 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce będącej współwłasnością B. K. i W. K. miała miejsce pod rządami przepisów prawa budowlanego z 1974 r., co znaczy że w pierwszej kolejności organ badał przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r., dokonując oceny zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie orzekania.
Zgodnie z zapisem w obowiązującym planie przedmiotowa działka zlokalizowana była w obrębie strefy ochronnej jeziora Z., na terenie której zabronione jest wznoszenie jakichkolwiek obiektów budowlanych.
Po rozpatrzeniu odwołania B. K., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ponieważ ustalono w postępowaniu administracyjnym prowadzonym po jego wznowieniu, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwała nr [...] w G. w dniu [...] kwietnia 1985 r., nie był przeznaczony pod
Sygn. akt VII SA/Wa 525/06
zabudowę, a tylko do użytkowania rolniczego – zasadne było rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia decyzji utrzymującej w mocy decyzję nakazującą jego rozbiórkę.
Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie 7/IV SA 3362/03 oddalił skargę B. K.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności wpływających na zmianę bądź uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia merytorycznego. Zarzuty B. K. pokrywały się z zarzutami W. K. przedstawionymi w jego odwołaniu i wyjaśnieniami na etapie wcześniej prowadzonego postępowania administracyjnego, jak też postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakończonego wyrokiem z dnia 27 września 2001 r. w oparciu o które ustalono, że obiekt wzniesiony został w 1987 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie nie przeznaczonym w obowiązującym w tym czasie planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę.
Zdaniem Sądu twierdzenia zawarte w odwołaniu B. K. podnoszącej, że obiekt nie był budynkiem letniskowym lecz tymczasowym pomieszczeniem gospodarczym służącym przechowywaniu narzędzi rolniczych w świetle ustaleń dokonanych w sprawie nie mogą być uznane za wiarygodne.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej prze pełnomocnika B. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym dnia 27 stycznia 2006 r. w sprawie II OSK 460/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji błędnie i sprzecznie z treścią materiału dowodowego przyjął, że zarzuty w odwołaniu skarżącej od decyzji organu I instancji wydanej przed wznowieniem postępowania i powtórzone w odwołaniu od decyzji organu I instancji wydanej we wznowionym postępowaniu nie zawierają nowych okoliczności, wpływających na zmianę bądź uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści odwołań wynika, że zawierały one okoliczności mogące mieć decydujący wpływ na wynik sprawy. Dotyczyły bowiem daty wzniesienia obiektu, przy czym odwołująca się wskazywała i
Sygn. akt VII SA/Wa 525/06
dokumentowała, iż obiekt ten wzniesiony został wiosną 1986 r., a więc przed ogłoszeniem uchwały o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1985 r., który powołano w decyzjach nakazując rozbiórkę.
Obowiązkiem organu więc było poddanie analizie całego materiału dowodowego w oparciu o argumenty zawarte w odwołaniu B. K., których dotychczas nie uwzględniono z uwagi na uznanie, że złożone przez nią odwołanie wniesione zostało w uchybieniem terminu.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest ponowna ocena pod względem jej zgodności z prawem (po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku wydanego w dniu 27 stycznia 2005 r.) decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., którą utrzymał on w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Skutki kasacyjnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego są takie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zobligowany jest do rozpatrzenia skargi z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez ten Sąd w uzasadnieniu wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej Sądu, może być wyłączony jedynie w razie zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a także w razie wzruszenia "pierwotnego" wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Powyższe oznacza, że kontrolując zaskarżoną decyzję i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać, że mimo, iż w wydanym przez organ I instancji postanowieniu z dnia [...] listopada 2002 r. wznawiającym na podstawie art. 145
Sygn. akt VII SA/Wa 525/06
§ 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wydaną dnia [...] października 2000 r. stwierdzono, że argumenty zawarte w odwołaniu B. K. mogą być rozpatrzone w trybie wznowieniowym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. We wznowionym postępowaniu nie rozważono ani nie oceniono podnoszonej w odwołaniu istotnej okoliczności dotyczącej daty budowy obiektu, co jest niezbędne dla ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania obowiązującym w dacie jej realizacji. Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy we wznowionym postępowaniu organ winien rozważyć i ocenić podnoszoną w odwołaniu przez B. K. istotną okoliczność, popartą dołączonymi dowodami, że obiekt którego dotyczy postępowanie wniesiony został wiosną 1986 r., a nie jak przyjmowały wcześniej organy w 1987 r.
Jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny "dołączone przez B. K. do wniesionego przez nią odwołania dowody, co najmniej uprawdopodobniają okoliczność, że obiekt wzniesiony został w 1986 r.", a tym samym, że plan zagospodarowania przestrzennego ogłoszony po wzniesieniu tego budynku nie mógł uzasadniać przyjęcia, iż w sprawie zachodzą podstawy do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 kpa wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i art. 107 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło