VII SA/Wa 526/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-15

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięcznie z emerytury i posiada oszczędności, może zostać uznany za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięczne z emerytury w wysokości 4.294,00 zł oraz posiada oszczędności w wysokości 30.000 zł, nie można uznać za osobę na tyle ubogą, aby przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymuje się z emerytury w wysokości 4.294,00 zł miesięcznie, posiada dom o powierzchni 250 m² oraz oszczędności w wysokości 30.000 zł. Sąd ocenił, że przedstawione dane majątkowe nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2008r. po rozpoznaniu wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia: odmówić Z. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 maja 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. W., w którym wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od opłat sądowych w części jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcę , który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięcznie, nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 4.294,00 złotych miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. 250 m². Wnioskodawca podał, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 30.000 złotych. Mając na względzie wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę oraz posiadane środki finansowe uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty postępowania sądowego bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wspólnie z małżonką posiadają stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło