VII SA/Wa 526/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-19
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo postąpił, wskazując na konieczność ustalenia odległości od zabudowy sąsiedniej, która nie była uwidoczniona na mapie, podczas gdy organ II instancji powinien sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Wskazał, że organ odwoławczy, powołując się na niewykonanie zaleceń organu II instancji, ponownie uchylił sprawę, zamiast sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia odległości od zabudowy sąsiedniej, co nie wymagało ponowienia całego postępowania dowodowego. Ponadto, stwierdzono naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. z powodu rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem decyzji Wojewody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. i P. M. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący zarzucali, że decyzja Wojewody jest niezgodna z prawem, ponieważ organ II instancji nie ustosunkował się do ich zarzutów dotyczących rozbieżności między sentencją a uzasadnieniem decyzji oraz nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. przez ponowne uchylenie sprawy zamiast przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi E. M. i P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E. M. i P. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta N. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla P. i E. M. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości B., gm. P..
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2008 r. Starosta N. wydał decyzję nr [...] znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego. Na powyższą decyzję wpłynęło odwołanie A. i H. R. do Wojewody [...], który to przedmiotową decyzję uchylił, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Organ wskazał, że podstawą prawną do wydania decyzji pozwolenia na budowę jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - art. 35 ust. 1.
Inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy jest zgodna z decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] (znak: [...]), o warunkach zabudowy. Jest także zgodna z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. NR 75, poz.690 ze. zm.). Art. 12 ust. 3 powyższej ustawy stanowi, że sytuowanie ściany budynku (...) dopuszcza się w odległości 1,5 m. od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt. 2, ze względu na rozmiary działki.
Ponadto inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę załączył projekt budowlany z uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz dowody stwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli A. i H. R.. Wnieśli o uchylenie ww. decyzji z powodu nie zachowania przez inwestorów ustawowej odległości 3-4 m sytuowania ściany budynku od granicy z naszą działką.
W uzasadnieniu odwołania zaznaczyli, że nie wyrażają zgody na lokalizację ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy z ich działką, przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa przeciwpożarowego i z powodu zacienienia. Usytuowanie ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką jest niezgodne z § 12 ust 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodali, ze na działce inwestora jest możliwe usytuowanie budynku jednorodzinnego z garażem z zachowaniem ustawowych odległości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił ww. decyzje Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Starosty N. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem doktryny, zalecenia organu odwoławczego dla ponownie rozpatrującego sprawę organu I instancji wiążą tenże organ, co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych. Nie oznacza to jednak, że organ II instancji narzuca organowi rozpatrującemu ponownie sprawę, treść rozstrzygnięcia. Natomiast, przedmiotowe wskazówki organu odwoławczego stanowią wyłącznie wiążące dla organu I instancji wskazanie okoliczności, które organ ten powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Prezydent [...] w ponownie prowadzonym postępowaniu w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzja Wojewody [...] w sposób wyraźny wskazała na braki zaskarżonej decyzji organu I instancji, a tym samym wskazała, co organ pierwszej instancji powinien wykonać, aby właściwie rozpoznać wniosek Inwestora o pozwolenie na budowę.
Prezydent [...] w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie wyjaśnił kwestii odległości projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego od granic z działką sąsiednią nr ew. [...]. W uzasadnieniu decyzji jedynie powołał § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Samo powołanie przepisu nie uzasadnia jednak niemożności zachowania przez Inwestorów – E. i P. M. ustawowych odległości usytuowania projektowanego budynku o których mowa w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, by organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę z uwzględnieniem powyższych uwag przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie możliwości realizowania ww. inwestycji w formie wskazanej w sporządzonej dla niej dokumentacji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wnieśli P. i E. M.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i jest z nią zgodna.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, w części jednak z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze.
Organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę uchylenia decyzji organ wskazał, iż Prezydent [...] w ponownie prowadzonym postępowaniu w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w poprzedniej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., która to zobowiązywała organ do ustalenia rzeczywistej zabudowy znajdującej się obecnie na działce nr [...].
Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że uzasadnienie decyzji odnosi się do innego organu I instancji, niż ten który wydał decyzję w I instancji. Organ II Instancji używa na określenie organu I instancji nazwy Prezydent [...], chociaż w istocie był nim Starosta N.. Co więcej, pomimo zgłoszenia przez skarżących takiego właśnie zarzutu (iż decyzja organu II instancji odnosi się do decyzji Prezydenta [...], organ II instancji przesyłając skargę do Sądu w ogóle nie
ustosunkował się do tego zarzutu, w aktach brak jest też próby wyjaśnienia czy naprawienia ewentualnego błędu. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że sentencja decyzji pozostaje w rozbieżności z jej uzasadnieniem, przez co naruszony został art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł wpływać na rozstrzygnięcie sprawy.
Niezależnie od powyższego stanowisko organu II instancji narusza przepis art. 138 § 2 k.p.a. Organ II instancji, powołując się na niewykonanie we wcześniejszych stadiach sprawy zaleceń organu II instancji (uchylającego decyzję w trybie art. 138 § 2 k.p.a.), ponownie uchylił sprawę, wskazując na konieczność podjęcia zaleconej wcześniej czynności dowodowej, od której, jego zdaniem, zależała ocena legalności decyzji. Zgodnie jednak z zasadą, iż organ II instancji powtórnie ma przeprowadzić postępowanie w sprawie, a jeżeli tego wymagają okoliczności sprawy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie nie wymagającym ponowienia całego postępowania dowodowego, obowiązek wyjaśnienia wymienionej wyżej kwestii spoczywał na organie II instancji.
Ustalenie rzeczywistej zabudowy na dz. Nr ew. [...], podane jako powód uchylenia decyzji przez organ II instancji, nie wymagało bowiem przeprowadzenia postępowania w całości. Zauważyć bowiem należy, że organ budowlany dokonuje oceny postępowania i decyzji organu I instancji, na podstawie akt oraz, jeżeli uzna materiał dowodowy za niewystarczający, na podstawie własnych ustaleń. Ustalenia te mogą być wykonane również przez zlecenie w trybie art. 136 k.p.a. Źródłem ocen w sprawie o pozwolenie na budowę jest m. in. aktualna mapa służąca do celów projektowych. Na mapie znajdującej się w aktach na działce [...] nie uwidoczniono żadnej zabudowy. Ponadto organ architektoniczno-budowlany jest związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w decyzji tej przesądzono już co do sposobu zagospodarowania działki podlegającej inwestycji, ustalając dopuszczalną odległość od granic działki sąsiedniej na 1,5 m. W aktach nie ma zatem dokumentów, które wspierałyby stanowisko organu II instancji.
Dopiero zatem po wykonaniu przez ten organ czynności dowodowej zmieniającej obraz stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, tj. ustaleniu, że mapa nie oddaje rzeczywistego stanu rzeczy, a na działce sąsiedniej znajduje się obiekt budowlany wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, i nie uwidoczniono go na mapie, można by uznać, że sprawa wymaga dalszych czynności dowodowych w zakresie szerszym, uzasadniających uchylenie decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Rzeczą organu II instancji będzie zatem rozważenie, i ewentualne
przeprowadzenie dowodu, czy było w tej sprawie niezbędne i konieczne ustalanie odległości od zabudowy sąsiedniej, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajdują się mapy, na których zobrazowano sposób zagospodarowania działki sąsiedniej.
Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło