VII SA/Wa 529/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na obrót produktem biobójczym postanawia: odmówić A. M. [...] przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2007r. odmówiono A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na postanowienie to został złożony sprzeciw, tym samym w/w postanowienie z dnia 22 sierpnia 2007r. straciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź przyznaniu radcy prawnego. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się skarżący, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć trzeba przy tym, iż ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04 niepubl.). W dniu 29 maja 2007r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF złożony przez A. M., w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości około 4.000,00 zł. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz emerytura żony. Z treści wniosku wynika również, że od 25 lat prowadzi on rodzinną firmę Z w której zatrudnionych jest 5 osób. Roczny obrót firmy, jak wskazał wnioskodawca, wynosi 550.000,00 zł. Strona posiada dom o powierzchni 150 m - oraz niezabudowaną działkę rekreacyjną o powierzchni 5.000 m -. Wnioskodawca podał także, że zaciągnął kredyty w banku o łącznej wysokości 45.000,00 zł. W uzasadnieniu swojego wniosku strona wskazała, że na skutek wydanych przez Ministra Zdrowia decyzji o wygaśnięciu 40 pozwoleń na obrót produktami biobójczymi - preparatami akwarystycznymi (co dotyczy ok. 70 % obrotu firmy) pozbawiona została możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2007r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie ile posiada kredytów, na jakie cele zostały one zaciągnięte i ile wynoszą miesięczne raty spłaty tych kredytów oraz do wskazania, wysokości kwot od jakich wnioskodawca odprowadzał podatek zryczałtowany w okresie od stycznia 2007r. Wnioskodawca nie nadesłał dodatkowych wyjaśnień. Wskazać należy, iż przesyłka skierowana do wnioskodawcy zawierająca odpis w/w zarządzenia została dwukrotnie awizowana. Zgodnie z art. 73 w/w ustawy pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia, na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z informacji nadesłanych m.in. do spraw VII SA/Wa 31-33/07 i 39/07 wynika, iż wnioskodawca posiada trzy kredyty, w tym dwa odnawialne w wysokości 5.000,00 zł oraz 25.000,00 zł, które spłaca w dowolnych ratach oraz kredyt w wysokości 15.000,00 zł, który spłaca w ratach miesięcznych w wysokości 1.300,00 zł. Z pisma nadesłanego dnia 13 lipca 2007r. do sprawy VII SA/Wa 531/07 wynika, że obrót firmy wnioskodawcy od stycznia do maja 2007r. wyniósł 413.153,60 zł. Natomiast w piśmie nadesłanym do sprawy VII SA/WA 535/07 wnioskodawca wskazał, że po odliczeniu kosztów związanych z działalnością oraz opłaceniu podatku ryczałtowego miesięczny dochód firmy nie przekracza kwoty 3.000,00 zł. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należy, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Ponownego podkreślenia wymaga to, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można natomiast uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny, skoro od 25 lat prowadzi firmę, której roczny obrót w 2006r. wyniósł 550.000,00 zł, a od stycznia do maja 2007r. wyniósł 413.153,60 zł. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe posiadając stały dochód miesięczny w wysokości około 3.000,00 zł. Strona posiada dom o powierzchni 150 m - oraz działkę rekreacyjną o powierzchni 5.000 m -. Oceniono, że strona nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uznano, że strona posiadając wykazany stały dochód miesięczny oraz roczny jest w stanie zgromadzić środki finansowe by ponieść koszty sądowe samodzielnie. Wskazać należy, że bank udzielając wnioskodawcy trzech kredytów ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytów, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała problemy ze spłatą kredytów z uzyskiwanych dochodów. Podnieść należy, że również w sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2007r. A. M., nie wykazał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca w sprzeciwie stwierdził jedynie, że w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2007r. nie odniesiono się do faktu, iż skargi dotyczą 40 spraw merytorycznie tego samego tematu tzn. wygaszania pozwoleń na obrót, uzasadnionego tą samą podstawą prawną, dla tego samego podmiotu gospodarczego i w związku z tym "w uzasadnieniu nie mówi się o kwocie 8.000 zł, która wynika z 40 opłat po 200 zł". Wnioskodawca podniósł także, że łączenie jego dochodu z obrotem firmy jest niezasade, gdyż przy bardzo dużym obrocie może być nawet ujemny dochód. Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również we wniesionym sprzeciwie nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy i jego rodziny. Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie wykazała ona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.).