VII SA/Wa 529/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-20

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca demontaż wewnętrznej ścianki działowej w budynku mieszkalnym, uzasadniona rzekomym naruszeniem przepisów dotyczących dróg ewakuacyjnych, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję nakazującą demontaż ścianki, została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było pobieżne, nie wykazało w sposób należyty naruszenia przepisów prawa przez wybudowaną ściankę ani nie przedstawiło podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń, powtarzając jedynie uzasadnienie organu pierwszej instancji, co uniemożliwiło sądowi kontrolę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą L. K. demontaż samowolnie wybudowanej ścianki z płyty kartonowo-gipsowej w klatce schodowej budynku mieszkalnego. Organ uznał, że ścianka narusza przepisy dotyczące parametrów schodów i dróg ewakuacyjnych. L. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] marca 2000 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił, iż w budynku mieszkalnym należącym do L. i Z. K., L. K. na poziomie parteru przy schodach piwnicznych wewnętrznych wybudowała ścianę z płyty kartonowo – gipsowej. Wskutek tego dostęp do jednego z pomieszczeń zajmowanego przez Z. K. stał się bardzo utrudniony. Jest to pokój na parterze, do którego możliwe jest dojście tylko wewnętrzną klatką schodową z wejściem z poziomu piwnicy. Wysokość pierwszego stopnia schodów wynosi 65 cm, a w środkowej części schodów wysokość prześwitu mierzona od spodu stropu do wierzchniej powierzchni schodów wynosi 1,40 m. wymiary te nie są zgodne z wymogami § 242 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 i 7 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła L. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 77 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.)), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za zasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, nakładającą na skarżącą L.K. obowiązek zdemontowania samowolnie wybudowanej ściany wewnętrznej w klatce schodowej budynku mieszkalnego – w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzje organów, zdaniem składu orzekającego, zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a ich uzasadnienia nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków, które są niezbędne do ustalenia podstaw faktycznych rozstrzygnięcia. Jest to warunek konieczny do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami obowiązującego prawa, a także zgodnego z istniejącym stanem faktycznym. Organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a następnie do oceny na jego podstawie czy dana okoliczność została udowodniona. Ustalając fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć wszystkie wnioski podniesione przez stronę, ponieważ zaniechanie w tym zakresie określonych działań przez organ, zwłaszcza wtedy, gdy strona powołuje się na konkretne i ważne dla niej okoliczności w sprawie jest istotnym uchybieniem procesowym. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania wyjaśniającego w sposób rzetelny, który wyjaśniłby wszystkie okoliczności w sprawie spoczywa na właściwym organie administracji publicznej. W sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia. Na podstawie tak przeprowadzonego postępowania organ wydaje rozstrzygnięcie, uzasadnienie którego winno wskazywać podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia i zawierać wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Powyższe zasady postępowania jednoznacznie określają przepisy procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. Zasady te, zgodnie z art. 140 k.p.a., obowiązują również organ odwoławczy, gdyż jego obowiązkiem jest nie tylko skontrolowanie postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji lecz rozpatrzenie sprawy od nowa w jej całokształcie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej ograniczenia możliwości korzystania z drogi komunikacji wewnętrznej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W., spowodowanego wybudowaniem przez współwłaścicielkę budynku wewnętrznej ścianki gipsowo – kartonowej w klatce schodowej budynku i wydając rozstrzygnięcie nakazujące zdemontowanie tej ścianki – organ nie przedstawił żadnych dokonanych ustaleń, ani też podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Nałożył na skarżącą obowiązek zdemontowania ścianki, a uzasadnił swoje rozstrzygnięcie niezgodnością parametrów schodów usytuowanych w budynku z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzając zaś naruszenie § 242 ust. 3 w/w rozporządzenia – dotyczącego wymogów określonych dla dróg ewakuacyjnych, podał, że koniecznym dla doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem będzie nałożenie obowiązku zdemontowania ścianki. Organ nie wyjaśnił również w jaki sposób wybudowana ścianka narusza przepisy prawa i jakie. Tak niespójne, pobieżne uzasadnienie decyzji uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organów, tym bardziej, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powtórzył jej uzasadnienie, nie dokonując własnych ustaleń ani ocen. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło