VII SA/Wa 53/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W związku z pismami U. K. dotyczącymi braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W., pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzili w dniu 11 marca 2009 r. wizję w budynku przy ul. [...] [...] w W. Podczas niej ustalono, że "wejście do lokalu nr [...] znajduje się w długim prześwicie bramowym, wejście ze schodów ma szer. śr. 85 cm, podest o wym. 1,02 x 1,52, wysokość podestu schodów wynosi 60 cm. Przy lokalu nr [...] na podeście schodów brak barierki - balustrady - taki stan stwarza zagrożenie." W tej sytuacji organ zawiadomieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W. Po rozpoznaniu wymienionej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr – [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane oraz § 296 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] jako właścicielowi budynku przy ul. [...] [...] w W., obowiązek wykonania balustrady przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W., w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ opisał ustalenia faktyczne poczynione w toku prowadzonego postępowania oraz wskazał, że zgodnie z § 296 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, schody zewnętrzne i wewnętrzne, służące do pokonania wysokości przekraczającej 0,5 m, powinny być zaopatrzone w balustrady lub inne zabezpieczenia od strony przestrzeni otwartej. Mając na uwadze stan faktyczny istniejący w sprawie oraz treść przywołanego przepisu, organ uznał, że należało na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane orzec nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. złożonego od w/w decyzji, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r., którą organ, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W jej uzasadnieniu organ przedstawił stan sprawy oraz działania podjęte przez organ I instancji. Wskazał, że jego kompetencje – jako organu odwoławczego - obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego oraz procesowego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Stwierdził, że organ I instancji dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w sposób niedostateczny dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia, nie podjął bowiem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że organ I instancji stwierdził co prawda, że brak jest barierki - balustrady, jednakże nie wskazał jaka jest przyczyna jej braku. W szczególności nie wykazał, iż brak barierki spowodowany został pogorszeniem stanu technicznego obiektu. Z szeregu pism załączonych do akt sprawy wynika natomiast, iż barierka przy wejściu do lokalu nr [...] znajdowała się zawsze i została w bliżej nieustalonym czasie zdemontowana. Powyższe oznacza, iż brak barierki w chwili obecnej spowodowany został wykonaniem określonych robót - demontażu barierki i nie jest związany z pogorszeniem stanu technicznego obiektu. W takiej sytuacji, w ocenie organu II instancji, postępowanie prowadzone w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane obarczone zostało wadą prawną jako prowadzone w nieadekwatnej do stanu faktycznego procedurze. Niniejsze postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż znajdujący się w prześwicie bramowym podest prowadzący do indywidualnego lokalu jest częścią wspólną obiektu. Ponadto organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, dlatego też należało uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r. i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. złożył U. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając skargę wskazała, m.in. iż zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o interwencję w sprawie braku barierki - balustrady przy schodach prowadzących bezpośrednio do jej mieszkania, ponieważ na pisma, które kierowała do zarządu wspólnoty, w tej sprawie otrzymywała odpowiedzi odmawiające naprawy barierki, kiedy ta była jeszcze tylko uszkodzona. Natomiast po zdemontowaniu resztek barierki zarządca odmówił zainstalowania nowej. W skardze wskazała także, że jej zdaniem organ powiatowy prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny istniejący w sprawie tj. stwierdził brak zabezpieczenia schodów i zagrożenie dla zdrowia i życia. W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga U. K. jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., w związku z art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane, a także z naruszeniem art. 7, 77, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo uznał, że zainicjowane pismami U. K. postępowanie prowadzone w sprawie braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W. winno toczyć się w trybie przepisów 50 - 51 ustawy Prawo Budowlane. Stwierdzić należy, iż celem tego postępowania nie było doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem lecz usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego tego obiektu. Tryb postępowania określony w art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane umiejscowiony jest w Rozdziale 5 ustawy Prawo budowlane dotyczącym budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych i znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy roboty budowlane wykonywane były: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia; 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska; 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. Tryb ten służy więc doprowadzaniu wykonanych z naruszeniem prawa robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Z akt sprawy wynika, iż w związku z pismami U. K. dotyczącymi braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...], pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzili w dniu 11 marca 2009 r. wizję w budynku przy ul. [...] [...] w W. Podczas niej ustalono m.in., że przy lokalu nr [...], na podeście schodów brak jest barierki (balustrady) i taki stan stwarza zagrożenie. W niniejszej sprawie – sprawie braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W. – mamy więc do czynienia z sytuacją, kiedy to obiekt budowlany ze względu na jego niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do takiego stanu, iż znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, który wymaga wydania, na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. W ocenie Sądu, właściwie więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadził postępowanie wszczęte na skutek wymienionych wniosków U. K., w trybie określonym w art. 66 ustawy Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu, jak również to, że art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Organ będzie miał na uwadze także, że art. 66 ustawy Prawo budowlane służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przy czym przepis ten nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy, a roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie powinny dokładnie zostać określone i nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ponadto organ II instancji, orzekając w sprawie braku barierki przy wejściu do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. winien pamiętać o tym, że organ administracji publicznej nie bada przyczyn, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy Prawo budowlane, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając jedną z wymienionych przyczyn organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest skierować nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela lub zarządcy budynku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł się na art. 152 tej ustawy.