VII SA/Wa 530/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-16

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych i norm, a także niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, mogą być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, dlaczego zarzucane naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i norm, a także niezgodność projektu z warunkami zabudowy, miały charakter rażący. Sąd podkreślił, że ocena naruszenia jako rażącego wymaga zbadania jego wagi, skutków społeczno-gospodarczych oraz tego, czy prowadzi do powstania skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, co nie zostało wykazane przez organy. W związku z tym, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności, została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Organy uznały, że decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco naruszała Prawo budowlane z 1994 r. w związku z przepisami dotyczącymi przewodów kominowych oraz zgodności projektu z warunkami zabudowy. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kwestionując ocenę naruszeń jako rażących.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na rozbudowę budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. za), po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej E. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego i przebudowę przyłącza gazowego na terenie działki nr [...]położonej w miejscowości [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Badając w trybie odwoławczym, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzję o pozwoleniu na budowę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż narusza ona w sposób rażący art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. w związku z § 142 Rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10, poz. 46), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, czyli w dniu [...] grudnia 2000r. oraz art. 35 ust. 1 pkt b Prawa budowlanego z 1994r. Organ wskazał, że art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., stanowił w dacie wydania badanej decyzji, czyli w dniu 07 grudnia 2000r., że "obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy techniczne" . Przepis § 142 w/w Rozporządzenia stanowił, iż "przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Dopuszcza się wyprowadzanie przewodów spalinowych bezpośrednio przez ściany zewnętrzne budynków, przy zachowaniu warunków określonych w § 176 ust. 7". Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie, jak wynika z projektu budowlanego, rozbudowę stanowiącą przeszkodę (zasłonę) wobec istniejących przewodów kominowych zaprojektowano w odległości ok. 1,3 m, ok. 2,3m oraz ok. 5,5m od tychże przewodów kominowych. Natomiast Polska Norma nr PN-89/B-10425: "Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły, wymagania techniczne i badania przy odbiorze", stanowi, że . przy sytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę, dla prawidłowego działania przewodów, ich wyloty powinny znajdować się ponad płaszczyzną wyprowadzoną pod kątem 12 ° w dół od poziomu najwyższej przeszkody dla kominów znajdujących się w odległości od 3,0m do 10,0m od tej przeszkody przy dachach stromych, co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody dla kominów znajdujących się w odległości od 1,5 do 3,0m oraz co najmniej o 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5m od tej przeszkody. Zdaniem organu tak zaprojektowana nadbudowa narusza uzasadnione interesy osób trzecich w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994r., gdyż w wyniku jej realizacji powstaje stan niezgodny z prawem, tzn. projektowana rozbudowa stanowiąca przeszkodę (zasłonę) wobec istniejących przewodów kominowych zakłóca ich prawidłowe funkcjonowanie i użytkowanie. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...]rażąco narusza art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. w związku z § 142 Rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10, poz. 46), gdyż nadbudowa została zaprojektowana niezgodnie z w/w przepisem techniczno - budowlanym i Polską Normą nr PN-89/B-10425, co obliguje organ do stwierdzenia jej nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto organ uznał, że zatwierdzony projekt budowlany jest niezgodny z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]marca 2000r., znak: [...]ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla niniejszej inwestycji. Decyzja ta obligowała do "opracowania szczegółów konstrukcyjno-architektonicznych zabezpieczenia budynku, konstrukcji dachu, dla poszczególnych etapów rozbudowy i nadbudowy, w nawiązaniu do części budynku nierozbudowanego". Wymogu powyższego nie spełniał projekt budowlany, pomimo to został on zatwierdzony przez Wójta Gminy [...] Zatem zatwierdzając przedmiotowy projekt budowlany decyzją z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...], Wójt Gminy [...]rażąco naruszył art. 35 ust. 1 pkt b Prawa budowlanego z 1994r.. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, czyli w dniu [...] grudnia 2000r., stanowił, że "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt b Prawa budowlanego stanowi dodatkową przesłankę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że w świetle przepisów Prawa budowlanego dopuszcza się jedynie możliwość sprawdzenia projektu budowlanego, stąd niezrozumiały jest dla niej zarzut sformułowany w zaskarżonej decyzji, wobec organu wydającego pozwolenie na budowę. Skarżąca wskazała też, że sprawa naruszenia § 142 Powołanego w decyzji Rozporządzenia "po stwierdzeniu jego niezgodności została fizycznie usunięta na budowie jako nie istotne odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę wykonanego w procedurze art. 36a ust. 4 Prawa budowlanego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem prawa. Organy zarzuciły kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji pozwolenia na budowę (wyżej opisanej), że dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa – art. 5, 35 Prawa budowlanego, w zw. z § 142 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji pozwolenia na budowę. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest nie tylko wskazanie jakie konkretne przepisy zostały naruszone, ale także dlaczego naruszenia te zostały ocenione jako rażące. W ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie uchybiły temu obowiązkowi. Badanie zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi i normami w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z treścią art. 35 Prawa budowlanego na datę [...]grudnia 2000 r., kiedy wydawano pozwolenie na budowę, zależała od uznania organu, wynika to z faktu, że pełną odpowiedzialność za projekt ponosi projektant. Zdaniem Sądu w tym kontekście szczególnego uzasadnienia wymaga stwierdzenie organu, że wskazane naruszenie prawa miało charakter rażący. Podobnie organy nie wykazały z czego wywodzą rażący charakter naruszenia prawa w odniesieniu do decyzji pozwolenia na budowę – wobec ustalenia braku opracowania w projekcie, zabezpieczenia budynku dla poszczególnych etapów rozbudowy przewidzianego w pkt 4.6 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]marca 2000 r. Wójta Gminy [...] Wskazać należy, ze zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego traktowanie naruszenia prawa jako "rażącego" może mieć miejsc e tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.04.1996 r. sygn. akt III SA 565/95, biul. Skarb. 1997/2/26; wyrok Sądu najwyższego z dnia 20.06.1995 r. sygn. akt III ARN 22/95). Dla oceny, czy naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa istotne jest zbadanie skutków społeczno-gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Za rażące należy uznać bowiem takie naruszenie prawa, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie ma rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawnego, ani charakter przepisu, który został naruszony. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższą argumentację. Rozważy i oceni charakter stwierdzonych w kontrolowanej decyzji naruszeń prawa, w szczególności to czy w okolicznościach niniejszej sprawy można traktować te naruszenia jako rażące. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło