VII SA/Wa 537/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2005 roku znak [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 25 marca 2003 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa stwierdził, że odwołanie W. P. z dnia 28 czerwca 2002 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], nakazującej W. P. opracowanie inwentaryzacji wykonanych robót z ekspertyzą i opinią techniczną oraz projektu dla robót koniecznych do zakończenia robót przy budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w Obr. [...] położonej przy ul. [...] w markach bez wymaganego pozwolenia na budowę, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa. W dniu 22 czerwca 2004 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo W. P[. Zostało potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] z dnia [...] lutego 2005 r., na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 144 kpa, w związku z tym wnioskiem W. P. umorzył postępowanie w przedmiocie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak: [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu wniosku W. P. z dnia 15 lutego 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...], umarzającym postępowanie w przedmiocie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Zdaniem organu z powyższego jednoznacznie wynika brak możliwości stosowania przepisów art. 156-159 kpa (regulujących tryb nadzwyczajny – stwierdzenie nieważności) wobec postanowień, od których nie przysługuje zażalenie. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], którego stwierdzenia nieważności żąda W. P., wydane na podstawie przepisu art. 134 kpa, jest stosownie do brzemienia tego przepisu postanowieniem ostatecznym. Organ stwierdził, że skoro sprawa ta nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty, a zatem zachodzi konieczność umorzenia wszczętego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. P. wnosił o u chylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając krzywdzące go decyzje, popełnił błąd w ich doręczeniu, a następnie pozbawił go możliwości odwołania się od nich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżone i poprzedzające je postanowienie zapadły z obrazą przepisu art. 105 kpa w zw. z art. 157 § 3 kpa. Przedmiotowe postępowanie toczyło się, jak uznał organ, w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia. Postępowanie nieważnościowe jako postępowanie szczególne rządzi się porządkiem ustawowo określonym przez przepisy art. 156-159 kpa. Zgodnie z dyspozycją art. 157 § 3 kpa może dojść do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracyjnego, czy zachodzą przesłanki formalno-prawne warunkujące jego dopuszczalność. Sąd podziela argumentację organu, co do tego, że na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nie przysługuje zażalenie (a wprost skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego), a tym samym w świetle art. 126 kpa brak jest możliwości poddania tego postanowienia kontroli w trybie postępowania nieważnościowego. W tej sytuacji organ powinien był orzec w trybie art. 157 § 3 kpa o odmowie wszczęcia postępowania. Na podstawie art. 157 § 3 kpa orzeka się bowiem co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania (podobnie jak w przypadku odmowy wznowienia postępowania – art. 149 kpa). Zdaniem Sądu pismo W. P. z dnia [...] czerwca 2004 r. zostało zakwalifikowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. bez podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia intencji wnioskującego. Zdaniem Sądu naruszono zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) i zasadę udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa) Zdaniem Sądu, wnikliwego wyjaśnienia wymaga to czego faktycznie dochodził w swoim piśmie z dnia 22 czerwca 2004 r. W. P. W szczególności należy rozważyć, czy w/w pismo nie stanowi faktycznie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. - wskazuje na to zawarta w w/w piśmie argumentacja, co do wadliwości, czy też braku doręczenia tej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania. Podkreślenia wymaga to, że o tym jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę postępowania administracyjnego decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego pismo to skierowała. Jednakże w razie wątpliwości organ administracji, mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).