VII SA/Wa 537/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P O na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P O kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...]po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...] . Z akt sprawy wynikało, że w toku przeprowadzonych w dniu 14 stycznia 2015 r., oględzin w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...] , stwierdzono, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z warunkami technicznymi. Budynek nie odpowiadał przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie szerokości biegu klatki schodowej prowadzącej na wyższe kondygnacje, czym naruszono przepis § 68 ust. 1 ww. rozporządzenia. Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. organ I instancji poinformował [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych prowadzonych przy ww. budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, iż dla spornej inwestycji dokonano jedynie zgłoszenia robót niewymagających pozwolenia na budowę, obejmujących swoim zakresem: docieplenie elewacji zewnętrznej, tynkowanie i malowanie, izolacja fundamentów, wymiana pokrycia dachowego, wymiana barierek, wymiana okien. Ponadto w dniu 19 stycznia 2015 r. [...] przedłożył inwentaryzację budowlaną lokali w ww. budynku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. organ powiatowy nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia: zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. dopuszczono do udziału w postępowaniu na prawach strony [...]. W związku z nieprzedłożeniem przez [...] wymaganych dokumentów, decyzją z dnia [...] października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał [...] rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną z dnia [...] stycznia 2016 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że inwestor wykonał w spornym obiekcie roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku o klatkę schodową oraz o dodatkową kondygnację - poddasze użytkowe. Na wykonanie tego typu prac konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie posiadał. Organ odwoławczy uznał, za prawidłowe przeprowadzenie przez organ powiatowy procedury legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego. Wobec nie przedstawienia przez [...] wymaganych dokumentów, wypełniona została dyspozycja 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązująca organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dokonanej rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów odnośnie błędnego uznania [...] za adresata decyzji nr [...] wskazał, że skarżący jest inwestorem i w chwili prowadzenia robót budowlanych posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wynikało z oświadczenia załączonego do zgłoszenia. Natomiast odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia [...] czynnego udziału w postępowaniu, podkreślił, że organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] dopuścił [...] na prawach strony do udziału w postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił m.in. naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że adresatem decyzji o nakazie rozbiórki winien być inwestor, a nie właściciel i posiadacz nieruchomości tj. [...] 2. art. 17 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. poprzez niezastosowanie powyższego przepisu, zgodnie z którym za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości, oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w ten sposób, że nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Zarządu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1937r, co również skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nielegalnie rozbudował i nadbudował przedmiotowy budynek. 2. naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a. poprzez brak zapewnienia [...] czynnego udziału w postępowaniu i dopuszczenie jej do udziału dopiero w tym samym dniu, w którym została wydana decyzja przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organy obu instancji błędnie uznały, że skarżący posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej postępowaniem, a co za tym idzie, że może on przedłożyć na żądanie organu oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy jedynym podmiotem mogącym przedłożyć wnioskowane oświadczenie jest [...] , która sprawuje faktyczny i prawny zarząd nad budynkiem przy ul. [...] Podniósł również, że w wyniku tych błędnych ustaleń, Wspólnota została pozbawiona możliwości legalizacji samowoli budowlanej, a obowiązkiem rozbiórki obciążono osobę nie mającą obiektywnej możliwości dokonania legalizacji i nieposiadającą prawa do dysponowania nieruchomością na cele. Zarzucił też organowi, że ten nie rozważył możliwości skierowania decyzji do Wspólnoty jako właściciela i zarządcy nieruchomości, czym pozbawił ją w istocie prawa do zalegalizowania ewentualnej samowoli. Również nie zapewnienie Wspólnocie czynnego udziału w postępowaniu, wskazuje na wadliwość zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że wielokrotnie informował organ, że wzywanie go do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz dostarczenia określonych dokumentów jest bezcelowe, gdyż wzywana powinna być Wspólnota jako podmiot mający obiektywną możliwość spełnienia żądań organu. Skarżący wskazywał, że w szczególności nie ma prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, a zatem nie może i nie jest uprawniony do dokonywania jakichkolwiek czynności związanych z nieruchomością. W uzasadnieniu skargi zwrócono też uwagę na niewykonalność decyzji organu I instancji, związaną z nieposiadaniem przez niego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości i wydaniem jej pomimo możliwości dokonania legalizacji przez Wspólnotę. W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest logicznie sprzeczne i narusza wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. W sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] nakazująca rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego została sformułowana w sposób nieprecyzyjny, który uniemożliwia jej wykonanie. Nie wiadomo bowiem jakich części budynku dotyczy decyzja rozbiórkowa. W trakcie postępowania organ pierwszej instancji pominął udział [...] istniejącej w przedmiotowym budynku, która jako strona postępowania powinna od samego początku brać w nim udział. Tymczasem [...] została dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony tego samego dnia, w którym organ pierwszej instancji wydał decyzję rozbiórkową, co uniemożliwiło jej uczestniczenie we wcześniejszej fazie postępowania legalizacyjnego. Przede wszystkim jednak organy obu instancji nie wyjaśniły kwestii samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku. Sprawa rozbudowy i nadbudowy nie była przedmiotem oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2015 r. i nie wiadomo na podstawie jakich ustaleń organ przyjął, że do takich robót doszło. Z protokołu oględzin wynika, że oględziny dotyczyły wyłącznie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Nie ma w nim mowy o tym, aby doszło do samowolnej rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku. Co prawda w aktach sprawy znajdują się przedłożone przez członków Wspólnoty zdjęcia przedstawiające roboty budowlane wykonywane przy przedmiotowym budynku, jednak zdjęcia te nie zostały przeanalizowane i opisane przez organ nadzoru budowlanego dlatego nie wiadomo na podstawie jakich dowodów organ przyjął, że skarżący działając w warunkach samowoli budowlanej rozbudował i nadbudował budynek. Organ nie wyjaśnił także, w jakim okresie skarżący dopuścił się zarzucanej mu samowoli budowlanej. Już w odwołaniu skarżący powołał się na projekt budowlany zatwierdzony decyzją Zarządu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1937 r. podnosząc, że zakres wykonanych robót był zgodny z tą dokumentacją. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego zarzutu. W trakcie postępowania nie wyjaśniono także kwestii związanych z posiadaniem przez skarżącego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie wiadomo jakiego lokalu skarżący jest właścicielem i jaki posiada udział we współwłasności nieruchomości wspólnej. Do zgłoszenia skarżący załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując tytuł prawny z którego prawo to wynika. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zapoznać się z tym tytułem. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii dotyczących przede wszystkim samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy powoduje konieczność uchylenia obu zaskarżonych decyzji oraz postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.