VII SA/Wa 538/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-13
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego w zakresie terminu wykonania obowiązku, powołując się na przyszłe plany inwestycyjne strony i interes społeczny, w sytuacji gdy przepisy szczególne (Prawo budowlane) nakładają obowiązek szybkiego usunięcia nieprawidłowości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w zakresie terminu wykonania obowiązku, powołując się na przyszłe plany inwestycyjne strony i interes społeczny, jeśli przepisy szczególne (Prawo budowlane) nakładają obowiązek szybkiego usunięcia nieprawidłowości. Zastosowanie art. 155 KPA wymaga, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się zmianie decyzji, a przyszłe, niepewne plany inwestycyjne nie mogą stanowić podstawy do odwlekania wykonania nałożonego obowiązku, co stałoby w sprzeczności z zasadą praworządności.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę wiaduktu kolejowego w zakresie terminu wykonania obowiązku. Skarżąca domagała się przedłużenia terminu rozbiórki do lipca 2020 r., argumentując to interesem społecznym związanym z planowaną modernizacją linii kolejowej oraz brakiem zagrożenia ze strony obiektu. Organy administracji uznały, że przyszłe plany inwestycyjne nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2016 r. znak: [...], na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania [...] - utrzymał w mocy z decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmawiającą zmiany, w trybie art. 155 Kpa ostatecznej decyzji [...] WINB nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. nakazującej rozbiórkę wiaduktu kolejowego w km 95,061 linii kolejowej nr [...] relacji [...] (działka nr [...] m. [...] obr. [...] - teren zamknięty, obszar kolejowy) w terminie do [...] grudnia 2016 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku.
Organ wskazał, że według protokołów z kontroli okresowych stanu technicznego, przyczółki kamienne wiaduktu kilkanaście lat temu zabetonowano do wysokości około 1,20 m od spodu konstrukcji, a sam wiadukt częściowo zasypano. Od 1995 r. został on przeznaczony do likwidacji, która nie została zakończona. Wiadukt przestał pełnić swoją funkcję i nie nadaje się do remontu. Wobec powyższego [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nakazał, w terminie od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2016 r., rozbiórkę wiaduktu.
Dalej organ przedstawił przesłanki zastosowania art. 155 Kpa i przytoczył art. 67 ust. 1 Prawo budowlane, podkreślając, ze w świetle ww. regulacji obowiązkiem organu jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, tj. wyznaczenia możliwie krótkiego, ale racjonalnego z punktu widzenia obiektywnej możliwości realizacji obowiązku, terminu wykonania nakazanych czynności.
Przepisy art. 66 i art. 67 Prawo budowlane stanowią nie tylko upoważnienie dla organu nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, lecz wręcz obowiązek jej wydania, a zaniechanie wydania stanowiłoby naruszenie prawa.
W ocenie organu odwoławczego, zarówno w interesie społecznym, jak i dobrze pojętym interesie strony leży rozebranie wiaduktu w racjonalnym terminie.
Bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia pozostają kwestie deklarowanych przyszłych działań dotyczących przebudowy linii kolejowej. Nie mogą one przemawiać za uwzględnieniem wniosku, albowiem organ nie może opierać rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, lecz obowiązany jest uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny.
l
Skargę na ww. decyzję złożyła [...] S.A., zarzucając obrazę przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez naruszenie:
- art. 155 k.p.a, poprzez niezbadanie sprawy pod kątem uzasadnionego interesu strony i interesu społecznego, przejawiającą się błędnym uznaniem, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za zmianą decyzji ostatecznej w zakresie przedłużenia terminu realizacji obowiązku rozbiórki wiaduktu w km 95,061 linii kolejowej nr [...] relacji [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. na dzień [...] lipca 2020 r.,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 15 oraz art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego - w tym pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącego przy jednoczesnym niepełnym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów wyrażonych w toku postępowania odwoławczego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Zdaniem strony zmiana terminu realizacji rozbiórki jest uzasadniona w szczególności słusznym interesem społecznym związanym z dążeniem do umożliwienia prowadzenia na terenie prac, ruchu kolejowego.
Obiekt bowiem zlokalizowany jest na terenie torów kolejowych w istotnym węźle łączącym cztery linie kolejowe, w tym dwie magistralne. Prace rozbiórkowe wymuszą zamknięcie torowe powodując paraliż w ruchu kolejowym, pasażerskim i szerokich grup pracowników dojeżdżających do dużych zakładów pracy w okolicach [...].
Rozbiórka podczas zaplanowanej przebudowy - modernizacji linii pozwoli na zapobieżenie niepotrzebnemu ponoszeniu znacznych kosztów związanych z rozbiórką oraz zapobiegnie powstaniu znacznych utrudnień w ruchu towarowym i pasażerskim. Podczas modernizacji zostanie tak przebudowany węzeł komunikacyjny, że nie doprowadzi to do istotnych opóźnień w ruchu pociągów.
Nadto obiekt nie stwarza zagrożenia, jest zabezpieczony, a jego stan monitorowany. Leży na terenie zamkniętym do którego nie mają dostępu osoby trzecie, nie stwarza zatem żadnego zagrożenia dla życia, czy zdrowia osób.
Istotną jest również okoliczność, iż prace modernizacyjne, które były zaplanowane na tym odcinku linii kolejowej do końca 2016 r. (stąd termin realizacji rozbiórki - podany przez samego skarżącego i przyjęty przez organ) zostały przełożone
z uwagi na przedłużające się prace modernizacyjne i rewitalizacyjne na ościennych
2
liniach i obiektach kolejowych zlokalizowanych dookoła węzła komunikacyjnego [...], które wymusiły skierowanie właśnie tam dodatkowego ruchu pociągu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2016 r. utrzymującą w mocy z decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. - odmawiającą zmiany - w trybie art. 155 Kpa - ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakazującej rozbiórkę wiaduktu kolejowego, w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Wskazać zatem na wstępie trzeba, że stosownie do art. 155 k.p.a. ostateczna decyzja, na mocy której strona nabyła prawo może być, za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji lub jej uchylenie może nastąpić tylko w razie spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.
Podstawową przesłanką uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Zastosowanie art. 155 k.p.a. nie może bowiem naruszać innych przepisów, ani też nie może służyć odwlekaniu wykonania nałożonego obowiązku, czym w sprawie niniejszej byłoby akceptowanie przedłużania w nieskończoność terminu zakreślonego w decyzji nakazującej rozbiórkę ww. wiaduktu, w trybie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ korzysta z pewnego marginesu swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może samodzielnie oceniać istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Ta stanowcza regulacja
3
prawna nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony.
Argumentacja przedstawiona w skardze, w której u podstaw do przedłużenia terminu rozbiórki wiaduktu legły plany przyszłej ewentualnej, a zatem niepewnej modernizacji tego odcinka linii kolejowej przez skarżącą (w latach 2016-2020) prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższe stoi w sprzeczności z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a.
Wbrew zatem temu, co podnoszono w odwołaniu i w skardze, przyszłe plany inwestycyjne skarżącej nie mogły zatem stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany w zakresie terminu decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2014r., nakazującej przystąpienie do robót rozbiórkowych - w i tak długim, bo ponad dwuletnim okresie - gdyż taka przesłanka nie mieści się w art. 155 k.p.a. ponadto
Należy mieć na uwadze, że decyzja wydana na podstawie art. 67 Prawa budowlanego zawiera nakaz rozbiórki obiektu, który to nakaz ma na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu zabudowy na danym terenie, czyli w istocie doprowadzenie do zgodności w tym zakresie z wymogami interesu publicznego. Temu, aby cel regulacji został spełniony, służy regulacja wymagająca określenia w decyzji poza nakazem rozbiórki adresowanym do podmiotu odpowiedzialnego za należyte i utrzymanie obiektu budowlanego także terminu przystąpienia do robót rozbiórkowych i ich zakończenia.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło