VII SA/Wa 54/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-20

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, gdy strona wnioskująca o wznowienie nie powołała się na żadną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. i nie było możliwe ustalenie, czy wniosek został złożony w terminie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wznowić postępowania administracyjnego, jeśli strona wnioskująca nie powołuje się na żadną z ustawowych przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a.). W takiej sytuacji organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma. Jeśli strona nie wskaże przyczyn wznowienia, organ powinien odmówić jego wznowienia. Ponadto, niedopuszczalne jest wydawanie decyzji merytorycznej w sytuacji, gdy nie zostało jednoznacznie wyjaśnione, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie uchylenia własnej decyzji. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane, a następnie nakazał doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Po odwołaniu i wznowieniu postępowania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia swojej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Strona skarżąca podnosiła, że budowa nie wymagała pozwolenia i była jej potrzebna ze względów osobistych. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, ale zdaniem sądu, nie powołała się na żadne ustawowe przesłanki wznowienia ani nie było możliwe ustalenie terminu złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2004r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2004r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Postanowieniem z dnia [...]grudnia 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.50 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych przy dobudowie ganku do budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]wykonywanych bez pozwolenia przez Z. W. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 i 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał Z. W. wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie polegających na: • przedłożeniu inwentaryzacji architektoniczno budowlanej wykonanych robót oraz robót do wykonania, • uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, • wykazaniu się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, • przedłożeniu zgody współwłaściciela budynku, w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. W. podnosząc zarzut, iż w sprawie realizowanej przez nią inwestycji nie mają zastosowania przepisy prawa budowlanego. Nadto zabudowa nie ma związku z częścią budynku należącą do pozostałych współwłaścicieli. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin wykonania czynności do [...]lipca 2003 roku zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Pismem z dnia [...]lipca 2003 roku Z. W. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że grunt na którym realizowana jest budowa należy do Gminy w [...], a budowa wiatrołapu nie narusza interesu współwłaścicieli budynku ponieważ nie powoduje żadnych zmian wewnątrz budynku. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2004 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2004 roku, Nr [...] roku [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wnioskująca nie powołała się na żadną z przesłanek wznowienia wymienionych w kpa. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. W. podnosząc zarzut, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Budowa wiatrołapu ze względu na jego wielkość jej zdaniem nie wymagała pozwolenia na budowę. Witrołap jest jej natomiast potrzebny, gdyż jest osobą niepełnosprawną, ma problemy z poruszaniem i musi posiadać bezpieczne wejście i wyjście z mieszkania. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Z. W. podnosząc zarzut, iż nie jest w stanie uzyskać zgody na inwestycję od jednej ze współwłaścicielek budynku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z rażącym naruszeniem art.148 kpa, art.149§1 i §3 kpa i art.151 kpa. Zgodnie z treścią art.148 podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zgodzić należy się z twierdzeniem organów administracji, iż ocena tego czy wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania następuje dopiero w postępowaniu wznowieniowym. Nie można jednak przyjąć, tak jak to uczyniły organy administracji, że każde żądanie strony wznowienia postępowania musi skutkować wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Przede wszystkim we wniosku o wznowienie postępowania strona musi powoływać się na jedną z przesłanek wznowienia określonych w art.145§1 kpa lub 145a kpa. Powołanie się na przesłanki wznowienia może polegać na bezpośrednim wskazaniu przepisu prawnego i opisie przesłanki lub na samym opisie tej przesłanki. Nie może jednak być tak, że strona żąda wznowienia postępowania tylko dlatego, że jest niezadowolona z wydanej decyzji. Wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie to nie może przekształcić się w kolejną instancję odwoławczą. Jeśli strona postępowania występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania i nie wskazuje przyczyn wznowienia, o których mowa w art.145§1 kpa lub 145a kpa to należy wezwać ją do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez wskazanie przyczyny lub przyczyn wznowienia. Jeśli strona mimo tego przyczyn tych nie wskazuje to organ administracji winien zgodnie z treścią art. 149§3 kpa odmówić wznowienia postępowania, a nie postępowanie wznawiać i rozpoznawać wniosek merytorycznie. Wskazanie przyczyn wznowienia ma również bardzo ważne znaczenie z tego powodu, że podanie o wznowienie postępowania zgodnie z treścią art. 148 kpa strona może wnieść w określonym terminie. Organ administracji właściwy do wznowienia postępowania ma obowiązek ustalić czy podanie wniesione zostało w terminie. Termin do wniesienia podania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Skoro strona w swoim podaniu nie powołuje się na takie okoliczności to nie sposób ustalić czy podanie zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalne jest zdaniem Sądu wydawanie decyzji określonej w art.151 kpa w sytuacji gdy nie zostało jednoznacznie wyjaśnione czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Analiza treści wniosku o wznowienie postępowania, który złożyła Z. W. wskazuje, iż wyraża ona jedynie niezadowolenie z zapadłej w zwykłym postępowaniu decyzji i polemizuje z jej uzasadnieniem. Nie powołała się ona na żadną z przesłanek wznowieniowych określonych w art.145§1 kpa lub art.145a kpa. Nie sposób też w tej sytuacji ustalić czy wniosek o wznowienie postępowania złożony przez Z. W. został złożony w terminie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny więc przede wszystkim wyjaśnić czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania tj. czy skarżąca powołuje się na przesłanki wznowienia, a jeśli tak to czy podanie o wznowienie zostało złożone w terminie. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 b, art.153 i art.135 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło