VII SA/Wa 541/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-18
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, która stanowi podstawę uchylenia, nie stała się ostateczna, lecz została uchylona lub stwierdzono jej nieważność?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego tylko wtedy, gdy decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stała się ostateczna. Jeśli decyzja organu nadzoru budowlanego została uchylona lub stwierdzono jej nieważność, nie może stanowić podstawy do uchylenia pozwolenia na budowę, ponieważ została wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. i J. L. na decyzję Wojewody uchylającą ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji (Prezydent) uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, powołując się na decyzję PINB wstrzymującą roboty budowlane i zobowiązującą do sporządzenia projektu zamiennego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że decyzja PINB, na którą się powoływał, została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak czynnego udziału stron i wadliwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (Prezydenta), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. T. i J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A.T. i J.L. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r, Nr 142 poz. 1592, ze zm.) uchylił z urzędu ostateczną decyzję Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] wydaną dla N. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] o pozwoleniu na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (apartamentowych) z garażem podziemnym, na terenie nieruchomości przy ulicy [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) w W., przeniesioną decyzją nr [...] z dnia [...] na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul.[...]. Podniesiono, że w toku postępowania stwierdzono, iż zachodzą przesłanki o których mowa w artykule 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane i dlatego należało uchylić ww. decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zwany dalej PINB [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych w związku z robotami prowadzonymi z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz nakazał zabezpieczenie budowy przed dostępem osób trzecich.
PINB [...] decyzją [...] z dnia [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego przedmiotowej inwestycji. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A.T. i J. L. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, zarzucając naruszenie:
1) art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej
decyzji, pomimo nie rozpatrzenia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej decyzji
Burmistrza Gminy W. z dnia [...] (nr [...]),
2) art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji, na decyzji
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] (nr [...]), która została wycofana z obrotu prawnego na podstawie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...]
3) art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo
budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nie zapewnienie stronom
czynnego udziału w niniejszym postępowaniu,
4) art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie zamieszczenie w zaskarżonej
decyzji uzasadnienia faktycznego oraz uzasadnienia prawnego.
W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak : [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wobec odstąpienia przez inwestora od warunków udzielonego pozwolenia na budowę PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na Inwestora - Firmę "B." Sp. z o.o. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z opinią techniczną oceniającą prawidłowość ich wykonania. Następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] (działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego) zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego przedmiotowej inwestycji uwzględniającego dotychczas dokonane zmiany, zaopiniowanego przez rzeczoznawcę ds. ochrony środowiska, zabezpieczeń przeciwpożarowych, sanitarnohigienicznych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ wskazał, że z art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego wynika obowiązek uchylenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji zezwalającej na budowę, w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Organ odwoławczy wskazał na błąd w decyzji organu I instancji, przez powołanie w uzasadnieniu tej decyzji jako materialnej podstawy rozstrzygnięcia decyzji PINB Nr [...] z dnia [...], która wyeliminowana
została z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Okoliczność tę organ ocenił jako niemającą wpływu na wynik postępowania i treść decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. T. i J. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] w całości, zarzucając:
naruszenie prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie
decyzji w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] Nr [...] wydana przez PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiąca podstawę do
wydania decyzji w trybie art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego, została prawomocnie
uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
Nr [...] z dnia [...] ([...]),
naruszenie prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez wydanie
decyzji sytuacji, gdy toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące decyzji
Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...]. Decyzją ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...]. Ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stanowi natomiast przeszkodę prawną, zgodnie z art. 156 §1 pkt 3 K.p.a. uniemożliwiającą prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie. Obecnie bowiem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt OSK 368/04)
toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej od wyroku Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r. (sygn. akt IV SA 290/01) oddalającego
skargi J. L. i A. T. na wyżej wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia [...], która nie jest prawomocna.
naruszenie art. 10 oraz art. 40 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego,
poprzez nie doręczenie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] wszystkim osobom, które są stronami przedmiotowego postępowania, a które zostały szczegółowo ustalone w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie dotyczącej decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...], a tym samym uniemożliwienie wszystkim uprawnionym osobom wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu,
naruszenie przepisów art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez niezapewnienie
Stronie Skarżącej wnikliwego i szybkiego rozpoznania sprawy i wydania decyzji
przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o umorzenie postępowania wskazując, iż wydał nową decyzję w trybie autokontroli z dnia [...] którą uchylił decyzję z dnia [...] zaskarżoną do Sądu, ze względu na jej błędne uzasadnienie i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że dokonując kontroli wydanego przez siebie rozstrzygnięcia stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz jej wady nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wszystkim osobom, które zdaniem Skarżących są stronami niniejszego postępowania, organ wskazał, iż zarzut ten stanowi przesłankę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że w postępowaniu administracyjnym naruszone zostało prawo materialne i procesowe w stopniu, który mógł wpłynąć na końcowy wynik sprawy.
Powołany przez organy jako podstawa rozstrzygnięcia artykuł 36 a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zobowiązany jest do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydanie przez organ nadzoru budowlanego
decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego rodzi po stronie organu, który wydał pozwolenie na budowę obowiązek jego uchylenia, jednak tylko wtedy, gdy wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego decyzja stanie się ostateczna.
W niniejszej sprawie stanowiąca podstawę do wydania przez Prezydenta [...] w trybie art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego decyzja PINB [...] z dnia [...] Nr [...] nie stała się ostateczna. W wyniku wniesionego przez skarżących odwołania decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stwierdził jej nieważność. Tym samym decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że decyzja PINB [...] z dnia [...] Nr [...] mogła stanowić podstawę materialną uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, bezpodstawnie zatem wydano zaskarżoną decyzję art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego.
Błędnie zatem organy uznały, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego uzyskała charakter ostateczności. W takim przypadku nie znajduje natomiast zastosowania przepis art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Rzeczą bowiem organu administracji architektoniczno -budowlanej jest jedynie ustalenie przesłanki w postaci wydania ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego.
Na marginesie dodać można, że decyzja wydana w trybie autokontroli, z powołaniem się na art. 54 § 3 p.p.s.a., w której organ podjął nieudaną próbę zmiany uzasadnienia zaskarżonej decyzji będącej obecnie przedmiotem kontroli Sądu, wskazując inne decyzje jako podstawę rozstrzygnięcia z art. 36 a Prawa budowlanego, nie może podlegać ocenie w ramach rozstrzyganej sprawy, gdyż prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 458/09, stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] wydanej w trybie autokontroli, w treści której nie wskazano zresztą na istnienie innej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z tych względów wniosek organu o umorzenie postępowania
sądowoadministracyjnego nie mógł być uwzględniony.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien najpierw ustalić, czy została w ogóle wydana decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i czy decyzja taka stała się ostateczna, gdyż od tego zależy możliwość zastosowania art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego. Organ przed rozstrzygnięciem winien także ustalić czy toczące się przed Naczelnym Sadem Administracyjnym postępowanie w sprawie (sygn. akt OSK 368/04) zostało już prawomocnie zakończone i ocenić wpływ wyniku tego postępowania na toczącą się sprawę.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200
ustawy p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło