VII SA/Wa 544/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-03

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Wiech – Baranowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy projekt budowlany obejmuje działki, na które inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana bez wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Brak takiego prawa, zwłaszcza gdy projekt obejmuje działki, na które nie uzyskano zgody wszystkich współwłaścicieli, jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę przyłącza kablowego. Pozwolenie to zostało wydane w 1998 roku, a następnie sprostowane w 2004 roku. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożyli J. i W. R., podnosząc brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz naruszenie ich własności. Organy administracji kolejno odmawiały wszczęcia postępowania, uchylały decyzje i ponownie rozpatrywały sprawę, aż do ostatecznego stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Wiech – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. Skargę oddala VII SA/Wa 544/06 UZASADNIENIE Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] czerwca 1998 roku zatwierdził projekt przyłącza kablowego i udzielił pozwolenia na jego budowę na działkach nr [...] i [...], z tym że w decyzji tej Starosta Powiatowy postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] lipca 2004 roku, na podstawie art. 113 § 1 Kpa uznając, iż zaistniała omyłka pisarska sprostował numer działki której dotyczy decyzja z "[...]" na "[...]". W dniu 16 lipca 2004 roku J. i W. R. złożyli do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z uwagi na brak przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, a nadto naruszenie ich własności poprzez ułożenie kabla na działce nr [...]. Wojewoda [...] – po rozpatrzeniu wniosku decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 roku – odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. i W. R. decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Na decyzję tę skargę do Sądu Administracyjnego wniósł A. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 września 2005 roku wydanym w sprawie VII SA/Wa 49/05 oddalił skargę. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] sierpnia 2005 roku, na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wymieniona we wniosku okoliczność realizacji inwestycji bez posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także zajęcie cudzej własności nie może być przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stanowić może przesłankę do ewentualnego wznowienia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania J. i W. R. na tę decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] stycznia 2006 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż jednym z podstawowych warunków od spełnienia którego uzależniona została – stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane – możliwość uzyskania decyzji udzielającej pozwolenie na budowę stanowi wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami, które wskazuje decyzja w sprawie pozwolenia na budowę. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji obejmowało częściowo działkę nr [...], przy czym w dniu wydania kontrolowanej decyzji inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o nr [...] na umiejscowienie na jej obszarze podziemnego przewodu energetycznego. Wobec tego kontrolowana decyzja zdaniem organu zapadła z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. C. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 roku Starosta Powiatowy w R. dokonał w trybie art. 113 § 1 Kpa sprostowanie z urzędu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1998 roku przez zastąpienie numerów ewidencyjnych działek "[...] i [...]" na nr "[...] i [...]" – podniósł, iż przedstawił przy wniosku o wydanie pozwolenia na budowę tytuł do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Skarżący wskazał również że w dniu 14 sierpnia 1998 roku otrzymał od swoich rodziców w drodze darowizny działkę nr [...] z tym, iż przed przekazaniem mu działki rodzice wyrażali zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Skarżący podał także że S. W. wyraził zgodę na powyższą inwestycję złożył oświadczenie na piśmie które w swej treści wskazywało na to, że jest on wyłącznym właścicielem albo co najmniej wyłącznym dysponentem działki nr [...]. Skarżący podniósł w końcu, że projekt budowlany przewiduje że kabel przebiega wyłącznie przez działkę nr [...] która należała do inwestora. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Nadto organ podniósł, że treść decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 roku jest sprzeczna z projektem zagospodarowania terenu będącym integralną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści decyzji sprostowanej postanowieniem Starosty Powiatowego z dnia [...] lipca 2004 roku wynika, że pozwolenie na budowę wydane zostało na działki [...] i [...]. Natomiast z projektu zagospodarowania terenu wynika, że przedmiotowa inwestycja przebiega przez działki nr [...], [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] stycznia 2006 roku uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 roku odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu w R. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza kablowego i stwierdzająca nieważność tej ostatniej decyzji. Kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w wyniku postępowania nieważnościowego – samodzielnego postępowania nadzwyczajnego, które może być uruchomione tylko w przypadkach ściśle określonych w art. 156 Kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie, w pkt drugim, wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 roku w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza kablowego zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane mogła być wydana wyłącznie temu kto wykazał, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością - na której planowana była inwestycja objęta wnioskiem na cele budowlane. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 11 cytowanej wyżej ustawy przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania na niej prac budowlanych. Tak więc zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jednym z podstawowych warunków jaki winien być spełniony przed wydaniem inwestorowi decyzji o pozwoleniu na budowę było wykazanie się przez niego prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa przesądza o odmowie wydania pozwolenia na budowę. Wydanie zaś pozwolenia pomimo braku takiego prawa, stanowi wprost naruszenie w/w przepisu Prawa budowlanego. Kwestionowaną decyzją Kierownik Urzędu Rejonowego w R. wydał A. C. pozwolenie na budowę przyłącza kablowego na działkach nr [...] i [...] (po sprostowaniu) – w granicach określonych projektem zagospodarowania terenu. Zaś stanowiący integralną część projekt techniczny przyłącza wskazuje, iż inwestycja będzie realizowana również na działce [...] i [...]. Inwestor wykazał prawo do dysponowania na cele budowlane jedynie działką nr ew. [...]] oraz przedstawił pisemne oświadczenie współwłaściciela działki nr [...] (S. W.) wyrażające zgodę na podłączenie linii do transformatora znajdującego się na jego działce. Pozostali współwłaściciele tej nieruchomości nie wyrazili zgody na dysponowanie przez inwestora ich nieruchomością, na cele budowlane, co więcej już w dniu 29 lipca 1998 roku skierowali do Zakładu Energetycznego pismo w którym z uwagi na wykonanie przyłącza kablowego na ich działce bez ich zgody żądają usunięcia wykonanego przyłącza i doprowadzenia posesji do stanu poprzedniego. Nadto należy podkreślić, iż kwestionowana decyzja była poprzedzona decyzją Prezydenta Miasta R. wydaną [...] grudnia 1997 roku ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z której treści wynika, że cała inwestycja łącznie z wszelkimi przyłączami będzie obejmowała jedynie działkę przy ul. [...] – z czego wynika że wydana decyzja – pozwolenie na budowę kabla jest sprzeczna z poprzedzającą ją decyzją o warunkach zabudowy. W kontrolowanej decyzji z dnia [...] czerwca 1998 roku postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] lipca 2004 roku przez Starostę Powiatowego w R. na podstawie art. 113 § 1 Kpa sprostowany został numer działki objętej inwestycją z nr "[...]" na nr ew. "[...]". Zgodnie z art. 113 § 1 Kpa organ administracji publicznej może prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych decyzjach, jednakże sprostowanie to nie może zmieniać kształtu merytorycznego decyzji – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Nadto należy podkreślić, iż przedstawiony przez inwestora projekt techniczny odzwierciedlający przebieg inwestycji nie zawiera działki o nr ew. [...] – a więc istnieje rażąca sprzeczność pomiędzy treścią decyzji (po jej sprostowaniu) i dołączonym projektem technicznym. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy uznać, iż kwestionowana decyzja udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę przyłącza kablowego, została wydana bez spełnienia przez inwestora wymogu art. 32 Prawa budowlanego z 1994 roku w postaci konieczności wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Utrwalone w tej kwestii orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego tak pod rządami Prawa budowlanego z 1974 roku, jak i obecnej ustawy z 1994 roku uznaje, iż brak wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy, które wymagają od inwestora spełnienia tego kryterium (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – IV SA 1092/00 z 27 lutego 2002 roku, IV SA 2045/01 z dnia 18 marca 2003 roku i IV SA 700/01 z dnia 4 grudnia 2002 roku.) Wobec tego organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż w/w decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego i naruszenie to nie da się pogodzić z założeniami działania organu praworządnego państwa (art. 6 Kpa). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło