VII SA/Wa 547/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W E i Z E na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy zarejestrowania pojazdu I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R M tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Decyzją ostateczną z dnia 26 lutego 2013 r. Prezydent [...] orzekł o rejestracji pojazdu marki [...] nr nadw. [...] pod numerem [...] na rzecz Z E i W E. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 66 ust. 3a, art. 66a ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: u.p.r.d.) uchylił ww. decyzję i odmówił zarejestrowania tego pojazdu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. do urzędu wpłynęło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013r o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu pod nr rej. [...] na rzecz [...] S.A. Z uzasadnienia tego postanowienia oraz otrzymanych od Prezydenta [...] akt postępowania wynika, że zgodnie z postanowieniem Komendy [...] Policji z dnia [...] 12.2012r (sygn. akt. [...] ) przedmiotowy samochód został uznany za dowód rzeczowy i wydany za zobowiązaniem na przechowanie Z E do czasu ustalenia prawowitego właściciela. W toku dochodzenia prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w [...] ustalono, iż pojazd po raz pierwszy został zarejestrowany w dniu [...] .01.2000r w Wydziale Komunikacji [...] na podstawie sfałszowanych dokumentów. Pojazd poddano ekspertyzie biegłego z zakresu mechanoskopii, który ponad wszelką wątpliwość ustalił, iż 1. numer nadwozia (VIN) pojazd został sfałszowany przez przerobienie. Ujawnienie oryginalnego numeru nadwozia jest niemożliwe gdyż fałszerstwa dokonano poprzez wycięcie fragmentu blachy przegrody czołowej z numerem fabrycznym oraz wspawanie fragmentu przegrody czołowej z nowym numerem nadwozia, 2. tabliczka znamionowa pojazdu został przerobiona, 3. badań numeru silnika nie prowadzono, 4. w pojeździe ujawniono naklejki z numerem produkcyjnym ([...], na podstawie którego można ustalić prawdziwą tożsamość pojazdu. Ponadto organ uzyskał informację z Sądu Rejonowego dla [...] do którego w dniu [...] grudnia 2012 r. został skierowany akt oskarżenia przeciwko T J i innym. Wobec ujawnienia powyższych faktów Prezydent [...] w dniu [...] lipca 2013r wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2013r dotyczącą rejestracji pojazdu na rzecz Z E i W E. Następnie uznał, że pojazd nie spełnia warunków technicznych określonych w art. 66 ust 3a oraz art. 66a ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r- Prawo o ruchu drogowym zgodnie oraz określonych w § 11 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z tymi przepisami pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne tj. numer VIN, numer nadwozia, podwozia lub ramy. Numer ten powinien być umieszczony przez producenta w sposób trwały na nadwoziu, ramie lub innym podobnym, podstawowym elemencie konstrukcyjnym. Ponadto pojazd samochodowy musi być wyposażony w tabliczkę znamionową określoną w załączniku nr 4 do wskazanego wyżej rozporządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , po rozpatrzeniu odwołania Z E i W E, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2014 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji wyjaśniając dodatkowo, że skarżący zakupili samochód w dniu [...] lutego 2000r korzystając z kredytu bankowego dlatego samochód został zarejestrowany na rzecz [...] S.A, a skarżący byli wpisani do dowodu rejestracyjnego jako jego użytkownicy . Przeniesienie własności na skarżących nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2012r po spłacie kredytu i w tym samym roku samochód zabezpieczono jako dowód rzeczowy w sprawie, a następnie wydano skarżącym na przechowanie. Po otrzymaniu samochodu skarżący dokonali jego przerejestrowania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zacytował treść art. 72 u.p.r.d. i powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99 ) wskazał, że wszystkie dokumenty przedłożone do rejestracji muszą być prawdziwe w sensie materialnym (wydane przez podmiot do tego upoważniony) i w sensie formalnym (zgodne ze stanem faktycznym). Tymczasem z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że numer nadwozia (VIN) pojazdu został sfałszowany przez przerobienie. Ujawnienie oryginalnego numeru nadwozia jest niemożliwe gdyż fałszerstwa dokonano poprzez wycięcie fragmentu blachy przegrody czołowej z numerem fabrycznym oraz wspawanie fragmentu przegrody czołowej z nowym numerem nadwozia. Ponadto tabliczka znamionowa pojazdu została przerobiona, zaś w toku postępowania prokuratorskiego ustalono, iż pierwsza rejestracja pojazdu (w dniu [...] stycznia 2000 r. w Wydziale Komunikacji [...] na nazwisko A F) została dokonana na podstawie podrobionej faktury zakupu. Oznacza to, że już w toku postępowania prokuratorskiego ustalono ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotowy pojazd ma nieoryginalny numer nadwozia oraz niefabryczną tabliczkę znamionową z tym numerem. Ponadto ustalenia Prokuratury zostały potwierdzone ekspertyzą z zakresu mechanoskopii, wykonaną przez policyjnych specjalistów. Z ustaleń ekspertyzy wynika, że numer nadwozia [...] nie jest oryginalnym oznakowaniem identyfikacyjnym pojazdu – znajduje się on na kawałku blachy wspawanym w miejscu, z którego wycięto fragment karoserii z oznakowaniem fabrycznym. Ten sam numer, widniejący na przynitowanej tabliczce znamionowej, również okazał się nieoryginalny W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu albowiem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nakazuje wznowić postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu odwoławczego skoro oznakowanie przedmiotowego pojazdu okazało się przerobione, organ trafnie wydał decyzję o uchyleniu decyzji o rejestracji pojazdu oraz odmówił jego zarejestrowania, bowiem zgodnie z art. 66 ust. 3a u.p.r.d. pojazd musi posiadać numery identyfikacyjne nadane przez producenta. Odwołujący się nie spełnili również przesłanek z art. 66a ust. 2 u.p.r.d., aby starosta mógł im zezwolić na nabicie nowych numerów identyfikacyjnych Organ podkreślił, że dopełnienie wszystkich wymogów staranności przy nabywaniu pojazdu ma znaczenie jedynie dla oceny prawnokarnej nabywcy pojazdu, natomiast dobra wiara nabywcy nie ma zupełnie znaczenia dla kwestii rejestracji pojazdu. Jeśli bowiem okaże się, że pojazd został nabyty na podstawie fałszywych dokumentów albo posiada niefabryczne oznakowania identyfikacyjne bądź został nabyty od osoby nieuprawnionej do dysponowania pojazdem, to nawet w wypadku zachowaniu wymogów staranności przez nabywcę bezwzględnym obowiązkiem organu rejestrującego jest podjęcie działań przewidzianych prawem. Organ wskazał także, dlaczego uznał zarzuty odwołania za niezasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wnieśli W E, Z i A E , wnosząc o jego unieważnienie z powodu naruszenia ich interesu prawnego poprzez znaczące ograniczenie prawa do korzystania z własności. Wskazali, że jednostronna ocena zdarzeń sprzed przeszło piętnastu i bezwzględne, formalistyczne potraktowanie ich nie jest słuszne, nie uwzględnia ich słusznego interesu i wywołuje poczucie krzywdy. Podkreślili, że w celu potwierdzenia prawdziwości informacji zawartych w umowie sprzedaży uzyskali zaświadczenie o legalności pojazdu z Europejskiego Rejestru Pojazdów. W ich ocenie organ nie uwzględnił okresu przedawnienia, choć od pierwszej decyzji o rejestracji po zawarciu umowy kupna w dniu [...] lutego 2000 r. upłynęło 14 lat, co wyczerpuje warunki przedawnienia wskazane w art. 118 Kodeksu cywilnego w związku z art. 83 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne oraz ocena zgromadzonego materiału dowodowego przez organy orzekające została dokonana w sposób prawidłowy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności z opinii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy [...] Policji wynika, że przeprowadzone badania mechanoskopijne przedmiotowego samochodu wykazały, iż numer nadwozia (VIN) pojazdu został sfałszowany poprzez podrobienie. Podrobienie to polegało na wycięciu fragmentu blachy przegrody czołowej z numerem pierwotnym i wspawaniu w to miejsce fragmentu blachy z numerem obecnym. W tym przypadku nie jest możliwe ujawnienie oryginalnego numeru nadwozia. Wspawany nowy numer nadwozia został powtórzony na tablicy znamionowej. Do opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej zostały załączone zdjęcia obrazujące przebieg badań mechanoskopijnych. Sfałszowanie numerów nadwozia i tablicy znamionowej powoduje, że dokument w oparciu, o który pojazd był uprzednio zarejestrowany nie odzwierciedlał rzeczywistych cech pojazdu przedstawiając jego fałszywy obraz, niezgodny z fabryczną numeracją istotnych części zarejestrowanego pojazdu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że nieoryginalność, a więc sfałszowanie numeru nadwozia (które w rozpoznawanej sprawie nie może budzić uzasadnionych wątpliwości), powoduje, że dokumenty w oparciu, o które pojazd był uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności samochodu na rzecz skarżącej spółki (por. wyrok NSA z 07.04.1999 r., sygn. II SA 260/99, wyrok NSA z 03.09.1998 r., sygn. II SA 927/98). Konsekwencją bezprawnego przerobienia numerów identyfikacyjnych przedmiotowego pojazdu była więc wadliwość dokumentów, które fałszywie ukazywały okoliczności faktyczne istotne dla prawidłowego zarejestrowania samochodu. W takim stanie rzeczy ostateczna decyzja administracyjna rejestrująca pojazd samochodowy na podstawie takich dowodów nie mogła pozostać w obrocie prawnym. Organy orzekające we wznowionym postępowaniu administracyjnym prawidłowo wypełniły dyspozycję art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., odmawiając rejestracji spornego samochodu. Trafnie bowiem wywiedziono w uzasadnieniach decyzji obu instancji, że dokumenty nieodzwierciedlające rzeczywistych cech pojazdu, a więc jego faktycznych numerów identyfikacyjnych, nie mogły stanowić podstawy do zarejestrowania samochodu wobec niespełnienia warunku prawnego ujętego w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. Ustalenie wadliwości, które mają być podstawą do zarejestrowania pojazdu, powoduje, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro takie dowody nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Odnosząc się do zarzutów skarżących wyjaśnić należy, iż dowodem potwierdzającym sfałszowanie numerów nadwozia i tablicy znamionowej samochodu jest przeprowadzony w ramach postępowania karnego dowód w postaci ekspertyzy kryminalistycznej w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy [...] Policji gdzie dokonano badań mechanoskopijnych. Dowód ten został oceniony przez organy w oparciu o zebrany materiał dowodowy w sprawie, przy czym skarżący nigdy nie kwestionował prawidłowości jego przeprowadzenia, jak również wyników tam określonych nigdy też nie przedstawił innego dowodu, który potwierdzałby, że posiadane przez pojazd numery identyfikacyjne są oryginalne, nadane przez jego producenta. Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej o nabyciu samochodu w dobrej wierze trzeba wskazać, że do kompetencji organów rozpoznających wniosek o rejestrację nie należy dokonywanie ustaleń co do istnienia określonego stosunku prawnego lub prawa –w tym także rozstrzyganie kwestii ewentualnego nabycia własności rzeczy ruchomej w warunkach określonych w art. 169 § 1 lub § 2 k.c. – gdyż postępowanie w tym zakresie przekazano do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.). Względy społeczne na które powołuje się strona nie mogą być brane pod uwagę przez sądy administracyjne. Zgłoszony przez skarżących zarzut przedawnienia nie jest trafny z tego względu, że nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołany przez skarżących art. 83 § 1 p.p.s.a. dotyczy terminów dokonania czynności procesowych. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).