VII SA/Wa 548/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego postanawia: 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., którym przyznano E. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 złotych, w pozostałym zakresie wniosek zaś oddalono, w ten sposób, że przyznać ponadto prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 150 złotych, 2. przyznać E. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r. przyznano E. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 złotych, w pozostałym zakresie wniosek zaś oddalono. W dniu 5 grudnia 2013 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym E. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wobec faktu, iż strona wniosła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jak również o ustanowienie radcy prawnego, przedmiotowy wniosek rozpoznano w zakresie zmiany postanowienia z dnia 27 maja 2013 r. oraz w nowym zakresie tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Z treści złożonego wniosku wynika, iż E. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie mężem i synem (uczniem szkoły średniej). Dochód rodziny wynosi 3300 złotych (wynagrodzenie z tytułu umów o pracę). Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o pow. 52 m², współwłasność nieruchomości rolnej o pow. 0,3933 ha oraz współwłasność nieruchomości o pow. 0,0967 ha. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że uzyskiwane dochody w całości są przeznaczane na bieżące wydatki, wśród których podstawową pozycję stanowi zakup żywności, lekarstw, utrzymanie domu. Nadmieniła także, że ponosi koszty utrzymania całej nieruchomości jak również koszty postępowania sądowego o zniesienie współwłasności. Wskazać należy, iż informacje przedstawione we wniosku z dnia 5 grudnia 2013 r. są tożsame z informacjami stanowiącymi za podstawę postanowienia z dnia 27 maja 2013 r., z tymże wynika z nich, że w chwili obecnej dochód w rodzinie zmalał o 700 złotych. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd uznał, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Stwierdzono, że poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni. Jednocześnie oceniając sytuację majątkową strony, a więc fakt, iż uległa ona pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca modyfikację wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia z dnia 27 maja 2013 r. Jednakże mając na względzie, iż wnioskodawczyni posiada stały miesięczny dochód, zaś koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane, a spadek dochodu nie nastąpił w sposób radykalny, Sąd zwolnił wnioskodawczynię jedynie z obowiązku poniesienia ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 150 złotych. Pozostałe koszty postępowania (100 złotych z tytułu ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) są w zasięgu możliwości finansowych strony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.