VII SA/Wa 55/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-10

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który ponosi znaczne zadłużenie i ma niskie dochody, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą i posiada majątek (nieruchomość, samochód), może zostać częściowo zwolniony z kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść całości należnego wpisu sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jego zadłużenie i niskie dochody. Jednakże, posiadanie majątku i prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia odmowę zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące jego sytuacji finansowej, dochodów, zadłużenia, kosztów utrzymania oraz posiadanych aktywów. Po analizie przedstawionych informacji, sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając wnioskodawcę z wpisu sądowego w wysokości 500,00 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500,00 złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2009r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500,00 złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 19 lutego 2009r wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 24 marca 2009r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą i jakie uzyskuje z tego tytułu miesięczne dochody, należało podać ich wysokość, na jaką kwotę jest obecnie zadłużony i z jakiego tytułu, wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), ile wynoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo) oraz do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach uzyskanych z działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Wyjaśnienia wpłynęły do Sądu w dniu 6 kwietnia 2009r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Z powołanych przepisów wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasadny odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie mając na względzie dane przedstawione we wniosku i piśmie wyjaśniającym oraz wysokość wpisu sądowego ( 500,00 złotych) uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść całości należnego wpisu bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z podanych informacji w formularzu wynika, że wnioskodawca pobiera rentę w wysokości 486,00 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że płaci alimenty na córkę w kwocie 400 złotych miesięcznie. W piśmie wyjaśniającym z dnia 31 marca 2009r. oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą –sklep spożywczy, z którego nie uzyskuje dochodu, gdyż koszty uzyskania przychodu są wyższe od przychodu. Wnioskodawca posiada dom o pow. 90m², działkę o pow. 800 m ² oraz samochód osobowy Ford Mondeo z 1993r. Skarżący podał, iż uzyskuje pomoc od matki, która mieszka w pobliżu i utrzymuje się z w wysokości 1.192,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, iż z uwagi na ograniczone środki finansowe ma zaległości w opłacaniu rachunków za zużycie wody w wysokości 214,98 złotych , za energię elektryczną 656,89 złotych oraz podatek od nieruchomości w wysokości 1.224,00 złotych. Po podsumowaniu zadłużenie skarżącego wynosi 2.095,87 złotych. Wnioskodawca podał, że miesięczne koszty jakie ponosi na utrzymanie domu to: opłata za gaz w wysokości 25,00 złotych, opłata za telefon 25,00 złotych, podatek od nieruchomości 70,00 złotych, energię elektryczną w wysokości 150,00 złotych, wywóz szamba 30,00 złotych. Wskazał ponadto, że kwotę 300,00 złotych przeznacza na żywność, na leki 50,00 złotych, na paliwo 200,00 złotych oraz na ubezpieczenie samochodu 680,00 złotych rocznie, którego współwłaścicielem jest ojciec. Biorąc pod uwagę powyższe, a przede wszystkim zadłużenia jakie wnioskodawca posiada uznano, że nie jest w stanie jednorazowo uiścić całego wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500,00 złotych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego też względu uznano, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego w wysokości 500,00 złotych. Jednocześnie oceniono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie może ponieść ewentualnie pozostałych kosztów sądowych. Podkreślić bowiem należy, iż wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą z której zapewne uzyskuje chociażby niewielkie dochody, ponadto uzyskuje pomoc od matki, posiada samochód osobowy i ponosi wyszczególnione wyżej wydatki. Powyższe dane wskazują, że jest w stanie samodzielnie ponosić ewentualnie pozostałe koszty sądowe w sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło