VII SA/Wa 55/14

Maciej Majewski – starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013 znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić S. T. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż S. T. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, siostrą i bratem. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 12,32 ha oraz 8,5 ha w dzierżawie, a także z emerytury matki wnioskodawcy i świadczenia ZUS siostry. Łączny wskazany dochód rodziny to 7 901,61 zł. W piśmie z dnia 2 września wnioskodawca wskazał, że dochód ze sprzedaży mleka (6 000 zł), to przychód, a faktyczny dochód to około 1 000 – 1 500 zł. m-c. Posiadany majątek obejmuje ww. nieruchomość rolną. Podał, że posiada ciągnik MTZ o wartości około 15 000 zł., przyczepę o wartości około 20 000 zł. Dodał, że brat jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje dochodów. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie sądu wskazał, że miesięczne stałe wydatki to: składki KRUS – 150 zł., telefon 120 zł., prąd 400 zł., gaz 120 zł., woda 180 zł., żywność 2 000 zł., leki i rehabilitacja 1000 zł., usługi weterynaryjne 1 000 zł., kredyt 1 500 zł. (rata miesięczna), opłaty podczas żniw 17 000 zł., nawozy 1 000 zł., dodatki do paszy 1 000 zł. W gospodarstwie wnioskodawca posiada następujący inwentarz żywy: krowy 12 szt., cielęta 15 szt., cielaki roczne 4 szt. oraz prowadzi następujące uprawy buraki cukrowe zboża. Wnioskodawca otrzymał roczną dopłatę bezpośrednią w 2014 r. w wysokości 24 447,04 zł. Do ww. pisma wnioskodawca dołączył oświadczenia członków rodziny, zaświadczenie z urzędu pracy o pozostawaniu przez W. T. bezrobotnym, kopię wciągu z rachunku bankowego, kopie decyzji o przyznaniu płatności w ramach programów UE, kopię dokumentów PIT za 2013 r. matki i siostry. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową S. T. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. około 20 ha, prowadzi hodowlę zwierząt, a jednocześnie uprawia rośliny. Z gospodarstwa uzyskuje stały dochód, który jest powiększony o dopłaty bezpośrednie z funduszy Unii Europejskiej. Jak wynika z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawca przez okres miesięczny V-VII 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 24 857,58 zł i posiadał na koniec lipca na koncie bieżącym 25 954,46 zł. Wnioskodawca zaznaczył wprawdzie, że jego sytuacja materialna jest trudna, jednakże z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Okoliczności sprawy wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.