VII SA/Wa 55/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-11
Skład orzekający: Monika Kramek, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów, że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Postępowanie legalizacyjne w takich przypadkach powinno toczyć się na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. Dopiero ocena projektu zamiennego przez organ pozwoli na dalsze rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładającą na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Powodem takiej decyzji było stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu sporządzenia projektu przez osobę bez wymaganych uprawnień, co nastąpiło po zakończeniu robót budowlanych. Skarżący kwestionowali możliwość zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w tej sytuacji, podnosząc m.in. naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. S. i A. S. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
Przedmiotem skarg T. S. i A. S. (dalej: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydana w przedmiocie nałożenia na Ł. S. i M. S., obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 23 sierpnia 2019 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") wpłynął wniosek A. S., współwłaściciela działki przy ul. [...] w [...] o wszczęcie postępowania w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] PINB odstąpił od nakładania na inwestorów – Ł. S. i M. S., wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji uznał żądanie wnioskodawcy za bezzasadne.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...][...] WINB uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. – dalej: Prawo budowlane) nałożył na inwestorów Ł. S. i M. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której doszło do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę ww. budynku. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji było rażące naruszenie prawa, tj. art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, poprzez sporządzenie projektu budowlanego przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień do pełnienia funkcji projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Okoliczność ta zdaniem PINB uzasadniała przeprowadzenie względem obiektu wybudowanego na podstawie tak sporządzonej dokumentacji projektowej postępowania naprawczego i zatwierdzenia nowej dokumentacji budowlanej sporządzonej w całości.
PINB wskazał, że do inwestycji realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę, wyeliminowanego następnie z obrotu prawnego, nie znajduje zastosowania dyspozycja art. 48 Prawa budowlanego, a tryb postępowania określony w art. 50-51 Prawa budowlanego. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i doprowadzenie wykonanych robót budowlanych wykonanych do daty wyeliminowania jej z obrotu prawnego nie może być oceniane jako samowola budowlana i w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie postępowanie naprawcze, uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego.
Organ powiatowy podniósł, że z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, którą zatwierdzono projekt budowlany budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], powstał stan, w którym wykonane roboty budowlane nie mają oparcia w zatwierdzonej dokumentacji budowlanej.
Pismem z dnia 30 września 2020 r. odwołanie od decyzji PINB wniósł A. S., zaś pismem z dnia 7 października 2020 r. T. S.
Pierwszy ze skarżących wskazał, że w świetle aktualnych przepisów Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie mogą prowadzić postępowania zmierzającego do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego oznacza, że organy po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pozbawione są możliwości prowadzenia postępowania prowadzącego do zatwierdzenia projektu zamiennego. Jeżeli inwestor nie uzyska pozwolenia na budowę po stwierdzeniu nieważności poprzedniego pozwolenia, organ winien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. Podkreślił również liczne naruszenia przez inwestycję zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i rozporządzenia w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
T. S. decyzji PINB z dnia [...] września 2020 r., zarzucił naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez błędne zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy sporządzenie projektu budowlanego zamiennego dla obiektu budowlanego przy ul. [...] nie przywróci stanu zgodnego z prawem;
- rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 77-78, art. 8 oraz art. 107 § 1 k.p.a., polegające na oparciu decyzji i jej uzasadnienia na dowolnej argumentacji w oderwaniu od przepisów prawa i obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności na odstąpieniu od zasady, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał na okoliczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, podzielając ocenę PINB, co do tego, że w sytuacji takiej jak w rozpoznawanej sprawie zastosowania nie znajdzie art. 48 Prawa budowlanego, ale tryb przewidziany w art. 50-51 tej ustawy.
[...] WINB podniósł, że postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest obowiązkiem, a nie uprawnieniem organów nadzoru budowlanego, a tym samym są one zobowiązane do wydania jednego z trzech nakazów określonych w tym przepisie. Zaznaczył, że jakkolwiek Prawo budowlane nie odnosi się wprost do sytuacji, gdy po zakończeniu procesu inwestycyjnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji lub ją uchylono, to w oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdzić należy, że koniecznym jest prowadzenie w takiej sytuacji postępowania naprawczego uregulowanego w art. 51 tej ustawy.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
[...] WINB ocenił, że na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, którą zatwierdzono projekt budowlany spornego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] powstał stan, w którym wykonane roboty budowlane nie mają oparcia w zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Stwierdził, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych zasadnym było nałożenie przez organ I instancji na inwestorów obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponadto, za zasadnością sporządzenia dokumentacji projektowej zamiennej przemawia treść opinii rzeczoznawcy budowlanego, wskazująca na niezgodność z przepisami pierwotnego projektu, w tym jego części dotyczącej zagospodarowania terenu, co podnosili również skarżący w trakcie prowadzonego postępowania. Konieczność przeprowadzenia względem spornego obiektu postępowania naprawczego i zatwierdzenia nowej dokumentacji budowlanej sporządzonej w całości, była również szczególnie uzasadniona z uwagi na sporządzenie pierwotnego projektu w zakresie rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych przez osobę nieposiadającą stosownych uprawnień (co było przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę).
Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżących, [...] WINB przytoczył art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i podkreślił, że sam fakt złożenia projektu budowlanego zamiennego nie legalizuje wykonanych robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający – jeśli zajdzie taka potrzeba – doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu powiatowego będzie natomiast sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego
Skargi na powyższą decyzję WINB wnieśli T. S. (pismo z dnia 14 grudnia 2020 r.) – sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/WA 55/21 i A. S. (pismo z dnia 22 grudnia 2020 r.) - sprawa zarejestrowana pod sygn. VII SA/WA 56/21.
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zobowiązania organu odwoławczego do przedstawienia kompletnej dokumentacji sprawy łącznie ze wszystkimi załącznikami i wnioskami składanymi jako wnioski dowodowe w toku postępowania, a które nie były w posiadaniu organu w dacie wydawania decyzji, T. S. podniósł, że nie można zaakceptować prowadzenia sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt Prawa budowlanego. Nie ma bowiem mowy o istotnych odstępstwach, gdyż nie ma pozwolenia na budowę oraz projektu stanowiącego podstawę do jego wydania. Takie postępowanie przeczy skutkom, które niesie za sobą stwierdzenie nieważności. W ocenie skarżącego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności wywołuje skutki wsteczne. Skarżący podniósł, że pozwolenie na budowę zostało wydane z pominięciem skarżących jako stron, jak również naruszało ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób na tyle znaczny, że nie jest możliwe w żaden sposób wyeliminowanie niezgodności w tamach postępowania naprawczego. Pozwolenie na budowę naruszało ponadto przepisy techniczno-budowlane odnoszące się w szczególności do odległości obiektów budowlanych i ich części do granicy z sąsiednią działką budowlaną.
Zdaniem skarżącego nikt nie poniósł odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej za naruszenia, do których doszło przy sporządzaniu pierwotnego projektu budowlanego, wydawaniu pozwolenia na budowę oraz wykonywaniu czynności kontrolnych w ramach nadzoru budowlanego. Zarzucił organowi odwoławczemu, że akta sprawy zostały zdekompletowane, brakowało w nich dokumentów dołączonych do odwołania każdego ze skarżących. W ocenie skarżącego powyższe uchybienie naruszało art. 80 k.p.a., a organy w procedowanej sprawie nie mogły w sposób prawidłowy wydać rozstrzygnięć, w oparciu o niepełne akta administracyjne. Ponadto organy całkowicie ignorowały wnioski dowodowe formułowane przez strony. Wskazał na naruszenia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie powierzchni biologicznie czynnej, wskaźnika powierzchni oraz przepisów techniczno-budowlanych w odniesieniu do zrealizowanego wjazdu do garażu.
Zdaniem skarżącego przejawem bezprawnego negatywnego wpływu inwestycji na działkę sąsiednią jest ogrodzenie, którego wysokość od strony ul. [...] wynosi ponad 2,70m.
A. S. zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez [...] WINB wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i ustaleniem w sposób należyty i wyczerpujący, czy w sprawie może dojść do przywrócenia stanu zgodnego z prawem po złożeniu projektu zamiennego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku motywowania podjętej decyzji i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w trakcie toczącego się postępowania, co stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji;
- dokonanie niewłaściwej subsumpcji art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego do stanu faktycznego sprawy, co nie uprawniało organu prowadzącego postępowanie naprawcze do wydania rozstrzygnięcia o złożeniu przez inwestorów projektu zamiennego w sytuacji, gdy wykonanie tego obowiązku przez inwestorów nie przywróci stanu zgodnego z prawem;
- rażące naruszenie art. 8 k.p.a., mające wpływ na wydaną decyzję przez uniemożliwienie stronie dochodzenia jej praw na skutek obstrukcji stosowanej przez organ I instancji, który pomimo wielokrotnego uchylenia jego rozstrzygnięć związanych z przedmiotową sprawą przez organy administracyjne wyższego stopnia nadal uchyla się od rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie o stwierdzenie ich nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniósł, że organ bez przeprowadzenia powstępowania dowodowego z pominięciem wniosków skarżącego i faktów znanych z urzędu, które ujawniają materialno-prawne podstawy, do uruchomienia procedury zawartej w art. 51 ust. 1-2 Prawa budowlanego za wszelką cenę ogranicza wyjaśnienie sprawy do kwestii procesowych poprzez uzyskanie projektu zamiennego.
Zdaniem skarżącego brak jest podstawy prawnej w Prawie budowlanym do uruchomienia trybu naprawczego, która jest zgodna ze stanem faktycznym sprawy. Wskazał na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie rzędnych terenu, niezapewnienia minimalnego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej, zburzenia przez inwestora 50 – letniego ogrodzenia skarżącego, które nie pokrywało się z linią graniczną działek naniesioną na mapę zasadniczą oraz podniesienia poziomu działek, co spowodowało zmianę kierunku spływu wód opadowych.
Skarżący podniósł, że w jego ocenie nałożony przez PINB obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest niewykonalny ponieważ część dotychczas wykonanych robót budowlanych jest niezgodna z prawem.
Odpowiadając na skargi [...] WINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 56/21 Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi T. S. o sygn. akt VII SA/Wa 55/21 ze sprawą ze skargi A. S. o sygn. akt VII SA/Wa 56/21 i postanowił prowadzić sprawę dalej pod sygn. akt VII SA/Wa 55/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi podlegały oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd podziela argumentację organu, co do zasadności nałożenia na inwestorów obowiązku przedstawienia sporządzenia i przedłożenia - w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze specyficzną sytuacją faktyczną polegającą na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Ł. S. na budowę ww. budynku, już po zrealizowaniu przez inwestora – w okresie gdy decyzja posiadała przymiot ostateczności – objętych tym pozwoleniem robót budowlanych.
Przepisy ustawy Prawo budowlane nie odnoszą się wprost do sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji lub ją uchylono. Nie ma unormowania, które wprost odnosiłoby się do sytuacji, gdy usunięto z obrotu prawnego pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego po zakończeniu budowy. Tym niemniej nie można rozumieć przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w ten sposób, że wyłącza on stosowanie przez organ nadzoru budowlanego innych rozstrzygnięć niż wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Należy przyjąć, że art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polegało na przedłożeniu dodatkowego projektu budowlanego, jego ocenie i ewentualnym zatwierdzeniu. Skoro regulacja art. 51 Prawa budowlanego ma zmierzać do doprowadzenia budowy (robót budowlanych) do stanu zgodnego z prawem, to na mocy ust. 7 tego przepisu należy przyjąć, że dopuszczalne jest w tym celu przedłożenie zamiennego projektu budowlanego, dokonanie jego oceny i ewentualne zatwierdzenie go. Stan zgodności z prawem, w sytuacji wyeliminowania pozwolenia na budowę, można bowiem uzyskać, gdy sporządzony zostanie projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych.
Wbrew zatem oczekiwaniu skarżących w stosunku do robót budowlanych wykonanych na podstawie wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji, postępowanie legalizacyjne winno toczyć się nie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, lecz właśnie na podstawie art. 50-51 tej ustawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r. o sygn. akt II OSK 1336/10 oraz z dnia 25 lutego 2014 r. o sygn. akt II OSK 2286/12 – publ. Cbosa).
Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3116/14, zgodnie z którym wyeliminowanie pozwolenia na budowę po zakończeniu inwestycji, której ono dotyczyło, powoduje, że z obrotu prawnego znika podstawa prawna potwierdzająca stan legalnego istnienia określonej inwestycji. Również projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją przestaje istnieć w obrocie prawnym, co nie pozbawia go wartości jako aktu technicznego. Organ nadzoru nie wydaje ponownie pozwolenia na budowę, gdyż inwestycja została zakończona. Organ nadzoru prowadzi natomiast postępowanie zmierzające do ustalenia, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami.
W sytuacji, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych), powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Taka sytuacja oznacza zaś, że może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który pozwala - po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - na dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 499/19 – LEX nr 2726453).
Stąd też uzasadnionym było, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydenta z dnia [...] października 2015 r. zezwalającej na realizację spornej inwestycji, nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego decyzją PINB z dnia [...] września 2020 r.
W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że zarzuty skarg w powyższym zakresie nie są trafne. Nie prowadzi to zarazem do wniosku, że kwestia zalegalizowania budynku inwestorów jest w pełni przesądzona. Sam fakt złożenia projektu budowlanego zamiennego nie legalizuje wykonanych robót budowlanych. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający - jeśli zajdzie taka potrzeba - doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązkiem organu powiatowego będzie sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Jeśli wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami to możliwe będzie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i w dalszym etapie udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Natomiast w przypadku gdy rozwiązania przyjęte przez inwestora nie będą odpowiadać przepisom szczególnym, nie będzie można mówić o wypełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia warunków technicznych, czy przepisów planistycznych przy realizacji spornego obiektu Sąd ocenił jako przedwcześnie formułowane na obecnym etapie postępowania.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia powoływanych w skargach przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżących, organ wydający zaskarżoną decyzję podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.
Organ sprostał tym wymaganiom, dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczności istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ odwoławczy prawidłowo przywołane i wyeksponowane.
Ze wszystkich wyżej wymienionych względów, Sąd oddalił skargi jako nieuzasadnione na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019, poz.2325 ze zm.).
Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło