VII SA/Wa 550/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych, związanych z remontem i wymianą pionów wodno-kanalizacyjnych w budynku oficyny przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. L. Podczas wizji w terenie w dniu [...] maja 2008 r. stwierdzono, że w lokalu skarżącego nr [...] wykonane zostały dwa piony wodno-kanalizacyjne, jeden w łazience, drugi w kuchni, dokonano również wymiany muszli sedesowej, natomiast nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem organu powyższe roboty stanowiły bieżącą konserwację, więc nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenie w administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto pouczono skarżącego, że spory dotyczące szkód materialnych spowodowanych na skutek wykonywania robót budowlanych należy rozstrzygać polubownie lub dochodzić w sądach powszechnych na drodze cywilno-prawnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r, Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wymiana muszli sedesowej stanowi bieżącą konserwację i prace w tym zakresie mogły być wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia w administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast prace budowlane polegające na wymianie pionów kanalizacyjnych są pracami mającymi charakter prac remontowych, a nie bieżącej konserwacji. Zatem remont polegający na wymianie pionów kanalizacyjnych w obiekcie budowlanym wymaga zgłoszenia tych prac do właściwego organu, zaś w przypadku gdy wykonywany jest w obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymaga uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na wykonanie prac remontowych. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na niedopełnienie przez inwestora obowiązku zgłoszenia bądź uzyskania pozwolenia na wykonanie prac remontowych brak jest przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, które powinno być dalej prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organowi I instancji zarzucono przeprowadzenie postępowania z naruszeniem art. 10 k.p.a. poprzez wysłanie do skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania razem z zaskarżonym rozstrzygnięciem uniemożliwiając mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a ponadto zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. L. dochodząc odsunięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od dalszego postępowania w sprawie i przekazanie sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie sumy 850 zł na jego rzecz od właściciela nieruchomości tytułem poniesionych kosztów przy usuwaniu zagrożeń publicznych. W skardze podniesiono zarzuty związane z nieprofesjonalnym przeprowadzeniem remontu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący złożył miedzy innymi kserokopię dokumentu z dnia [...] sierpnia 2007 r., w którym [...] Konserwator Zabytków informuje, że budynek przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 1978 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny związany jest natomiast granicami zaskarżonego aktu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej robót budowlanych związanych z remontem i wymianą pionów wodno-kanalizacyjnych w budynku oficyny przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy uchylając decyzję kasacyjną uznał, iż prace budowlane polegające na wymianie pionów kanalizacyjnych są pracami remontowymi, które stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagają zgłoszenia takich prac do odpowiedniego organu architektoniczno-budowlanego. Jednakże art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego wymaga przy pracach remontowych obiektów wpisanych do rejestru zabytków uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Sąd zgadza się z poglądem organu II instancji, że prace polegające na wymianie pionów kanalizacyjnych stanowią prace remontowe, a nie bieżącą konserwację i w zależności od tego w jakiego rodzaju budynku mają być dokonane, a więc czy w budynku wpisanym do rejestru zabytków czy nie wymagają odpowiednio pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z pisma skarżącego J. L. z dnia [...] grudnia 2008 r. skierowanego do Prokuratora Rejonowego [...] jak i z oświadczenia skarżącego wpisanego do protokołu [...] oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. wynika, iż obiekt przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków. Kwestia ta, podobnie jak i w przypadku braku takiego wpisu, sprawa remontu przez inwestora - nie została wyjaśniona przez organ I instancji. Oczywiście Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, że wymiana muszli sedesowej stanowi bieżącą konserwację i w tym zakresie nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia wykonania takich prac. Natomiast jak wynika z akt sprawy organ I instancji prowadził postępowanie odnośnie wymiany pionów wodno-kanalizacyjnych, nie zaś wymiany muszli sedesowej w lokalu użytkowym przez skarżącego. W tej kwestii Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził żadnych ustaleń, nie zakwalifikował również całości tych prac z punktu widzenia Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tej sytuacji zdaniem Sądu prawidłowa była decyzja kasacyjna organu II instancji, bowiem zgodnie z przepisami prawa nie można było przeprowadzić całego postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Natomiast sam skarżący formułuje zarzuty związane z nieprofesjonalnym przeprowadzeniem remontu, które jak stwierdził naraziły go na straty materialne. Kwestie te nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny. Jak wyjaśniono skarżącemu powyższe kwestie materialne mogą być przez niego dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zdaniem Sądu administracyjnego kwestią do wyjaśnienia przez organ I instancji jest również legitymacja skarżącego J. L. do uczestnictwa w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie do zainicjowania postępowania administracyjnego odnośnie prac remontowych w budynku przy ul. [...] przysługuje jedynie podmiotom posiadającym interes prawny. Interes prawny można wywodzić z naruszenia określonego przepisu przysługującego wnioskodawcy. Najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów prawa budowlanego, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla organów administracyjnych stroną uprawnioną do zgłoszenia żądań o charakterze administracyjno-prawnym, w tym wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca. Ewentualne uznanie, iż skarżący nie był legitymowany do wszczęcia postępowania administracyjnego odnośnie prac remontowych w budynku przy ul. [...] może spowodować wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania z urzędu w celu wyjaśnienia podanych okoliczności. Brak byłoby wówczas podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego, a następnie rozpatrzenia jego odwołania od decyzji I instancji. Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie po pierwsze wyjaśnienie legitymacji J. L. i stosownie do poczynionych ustaleń w prowadzonym z urzędu lub na wniosek postępowaniu ustalenie czy budynek, w którym wykonano wymiany pionów kanalizacyjnych, jest objęty ochroną konserwatorską czy nie. W następstwie powyższych ustaleń organ zobowiązany jest do przeprowadzenia odpowiedniego postępowania na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu wszelkich materiałów zebranych w sprawie oraz dokonaniu ich oceny niezbędne jest szczegółowe uzasadnienie podjętego orzeczenia stosownie do wymogów jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.