VII SA/Wa 550/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-27
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która posiada znaczące zadłużenie, dochody z emerytury i działalności gospodarczej, a także obciążona jest opłatą legalizacyjną i ponosi koszty leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów, znacznego zadłużenia, wszczętego postępowania egzekucyjnego, nałożonej opłaty legalizacyjnej oraz kosztów leczenia, uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z emerytury i dochodu z działalności gospodarczej, posiada znaczące zadłużenie kredytowe (620 tys. zł), wobec niej wszczęto postępowanie egzekucyjne, a także obciążono ją opłatą legalizacyjną w wysokości 50 000 zł. Ponadto, wnioskodawczyni jest chora nowotworowo i ponosi koszty leczenia. Pomimo posiadania nieruchomości, sąd uznał jej sytuację materialną za na tyle trudną, że uzasadnione jest przychylenie się do wniosku.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej postanawia: przyznać E. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż E. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z emerytury wnioskodawczyni w wysokości 1 300 zł. oraz dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 436 zł. Mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi, wg oświadczenia, straty. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 360 m2 i mieszkanie o pow. 120 m2. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, posiada zadłużenie kredytowe na kwotę 620 tys. zł. Z uwagi na niespłacanie kredytu wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne (komornicze) Wskazała, że aby wyjść z długów stara się sprzedać nieruchomość, w której prowadzi działalność gospodarczą [...]. Wskazała, że ponosi następujące koszty utrzymania: żywność około 1 500 zł. miesięcznie, odzież 1 000 zł. rocznie, opłaty za mieszkanie: prąd 100 zł. (dom) i 1 000 zł. (kawiarnia), gaz 500 zł. (dom) i 500 zł. (kawiarnia), woda 150 zł. (dom), 150 zł. (kawiarnia), telefon 300 zł. miesięcznie, internet 100 zł. miesięcznie, ubezpieczenie domu i kawiarni 580 zł. rocznie, leki 300 zł. miesięczne, środki czystości 150 zł. miesięcznie. Wskazała, że jest osobą chorą (choroba nowotworowa). Do wniosku dołączono kopie zaświadczeń o stanie zdrowia, kopię dokumentu PIT za 2014 r. kopie wyciągu z rachunku bankowego, kopię zaświadczenia z ZUS o zaleganiu ze składkami społecznymi (zaległość na kwotę 6 856 zł.).
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznania prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. W. uznać należy,
iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu Wnioskodawczyni z mężem utrzymuje się z emerytury oraz kwoty z działalności gospodarczej w łącznej wysokości 1 736 zł. Posiada zadłużenie w wysokości 620 tys. zł. Obecnie wobec wnioskodawczym została wszczęta egzekucja komornicza. Dodatkowo należy wskazać, że wnioskodawczyni obciążona została opłata legalizacyjną w wysokości 50 000 zł. za dobudowanie sanitariatów w celu umożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie wymogami sanitarnymi. Dodatkowe koszty wnioskodawczyni ponosi te z uwagi na leczenie ciężkiej choroby. Wprawdzie wnioskodawczyni posiada dom o pow. 360 m2, a dodatkowo mieszkanie o pow. 120 m2 to jednak uznano, że wobec trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych i opłacić zawodowego pełnomocnika.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w z w. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło