VII SA/Wa 552/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r., II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 552/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku D. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...] lutego 2004r. odmawiającą uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003r., którą uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2001r. i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 1999r. nakazującej D. S. dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego realizowanego na podstawie nieprawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr ewid. [...] przy ul. W. w [...] -utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2004r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2004r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż na wniosek D. S. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003r. We wniosku skarżący podał, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi. Skarżący po zapoznaniu się w dniu [...] października 2003r. z materiałami dowodowymi na podstawie, którego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z [...] września 2003r. wskazał, iż są one niekompletne i przedłożył dodatkowe dokumenty, które w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie stanowią istotnych dla sprawy dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa dających podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2003r. W ocenie organu przedstawione dowody nie przesądzają o tym, iż budowa budynku, którego rozbiórkę nakazano została rozpoczęta już po uprawomocnieniu się decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo organ wskazał, iż podnoszony przez skarżącego zarzut pozbawianie go udziału w postępowaniu, w którym zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999r. nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003r., gdyż decyzja ta wydana została w odrębnym postępowaniu, w którym skarżący brał udział. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł D. S. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. i [...] września 2003r. zarzucając rozstrzygnięciom naruszenie art. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 145 § 1 kpa oraz art. 7 kpa. Zdaniem skarżącego stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania wynikające z art. 145 § 1 kpa jest błędne, gdyż posiadał on prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydaną w oparciu o nią prawomocną decyzję z [...]września 1999r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. W dacie wydania nakazu rozbiórki decyzja o pozwoleniu na budowę była już ostateczna, a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten ma na celu likwidację stanu niezgodnego z prawem, który w tej dacie już nie istniał. Zdaniem skarżącego w sytuacjo, gdy inwestor rozpocznie budowę na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie można wydać na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał nadto, iż jego zdaniem nowymi istotnymi dowodami w sprawie są dowody zgromadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2001r., którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...]. Przedstawione okoliczności, w ocenie skarżącego jednoznacznie wskazują, iż w sprawie nie zachodziły warunki do odmowy wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżona decyzja wydana została w trybie wznowionego postępowania, które jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie toczące się na skutek wniosku o wznowienie jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi prostej kontynuacji postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Celem tego postępowania jest ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna dotknięte jest określonymi wadami oraz czy i w jakim zakresie wadliwość tego postępowania wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej. Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący podał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w dniu [...] września 2003r. decyzję ostateczną, którą odmówił stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego nie znał wyników postępowania przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wyniku, którego w dniu [...] października 2001r. organ wydał decyzję o umorzeniu prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] przy ul. W.. Zebrany w toku tego postępowania materiał dowodowy m.in. w postaci zeznań świadków nie potwierdził rozpoczęcia przez inwestora D. S., robót budowlanych przed ustatecznieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd nie wdając się w ocenę tej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania uznał, iż bez odniesienia się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do tych nowych dowodów nie mogło dojść do rozstrzygnięcia sprawy. Skoro, bowiem podstawą wydania decyzji rozbiórkowej był fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed ustatecznieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę nie można uznać by zebrany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, ustalający w sposób odmienny datę rozpoczęcia budowy nie miał znaczenia dla sprawy. W ocenie Sądu jest to istotna okoliczność, którą organ rozpatrując sprawę nieważności decyzji winien uwzględnić. Choć z akt nie wynika, dlaczego zostało wszczęte postępowanie zakończone wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] października 2001r., to niewątpliwe jest, że w ramach tego postępowania zebrane zostały dowody, które powinny być ocenione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, gdyż mogły wpłynąć na odmienne stanowisko organu stwierdzającego nieważność decyzji. Brak odniesienia się przez organ do wskazanych okoliczności przesądza, iż zarówno skarżona decyzja Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzająca ją decyzja tegoż organu wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa zobowiązujących organy administracji państwowej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor, który rozpoczął roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę niewątpliwie narusza art. 28 Prawa budowlanego, jednakże nie spełnia podstawowej przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, którą jest brak wymaganego pozwolenia na budowę w momencie wydawania decyzji rozbiórkowej. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego SA/SZ z dnia 5 września 2001r sygn. akt SA/SZ 2652/00 Sąd wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż "rozpoczęcie budowy na podstawie decyzji nieostatecznej nie może być w świetle treści art. 48 i 28 ustawy Prawo budowlane uznane za objęte hipotezą pierwszego z tych przepisów" (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego IV SA 241/99 z dnia 21 marca 2001r.). Zważywszy na powyżej wskazane naruszenia przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Sąd na podstawie art., 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Na mocy art. 152 wyżej cytowanej ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku.