VII SA/Wa 552/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji kosztów transportu sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/WA 552/08 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r., Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 4, art. 19 ust 2-5, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) nie wyraził zgody, na refundację kosztów transportu sanitarnego pacjenta (R.C.) z przejścia granicznego w O. do Wojewódzkiego Specjalistycznego [...] w O. Organ stwierdził, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu, o wynagrodzenie za w/w świadczenie opieki zdrowotnej jest T. w O. jako realizujący świadczenie, nakazał dokonania przez B. C. zwrotu kwoty 1782,00 zł przekazanej przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zgodnie z otrzymaną fakturą i decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...], z dnia [...] maja 2007 r. ponadto nakazał zwrot przez T. w O. kwoty 1782,00 na rzecz R. C., który dokonał opłaty za zrealizowany transport, oraz uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. zgodnie z decyzją nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu decyzji podał, iż ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie przewiduje możliwości zwrotu, na wniosek świadczeniobiorcy, kosztów za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej. Podmiotem ubiegającym się od organu Funduszu o wynagrodzenie za udzielone świadczenie opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy jest wyłącznie świadczęniodawca – T. w O. - realizujący świadczenie, w tym przypadku transport sanitarny. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych po rozpatrzeniu odwołania R. C., od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] września 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy podkreślając, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ponownie rozpoznawał sprawę z uwagi na uchylenie jego uprzedniej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2007 r.). W związku z powyższym Prezes NFZ wskazał, iż organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sytuacja, w której organ nie uzupełnia postępowania dowodowego, również nie zwalnia go od wykonania obowiązków określonych w art. 10 § 1 Kpa. Zachowanie tych wymogów nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, którego niewykonanie pociąga za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył R. C. reprezentowany przez B. C., wnosząc o "przychylne rozpatrzenie skargi". W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione przez skarżącego. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 Kpa, organ odwoławczy na skutek wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenia się jedynie do weryfikacji decyzji organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 Kpa zgodnie, z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego całości lub w znacznej części. Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia sprawy traktowana jest przez ustawodawcę jako wyjątkowa. Decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko w sytuacji, gdy: - organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź - w przeprowadzonym przez ten organ postępowaniu wyjaśniającym w sposób rażący naruszono przepisy prawa procesowego. W takim wypadku organ odwoławczy, aby dokonać ustalenia prawidłowości stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko postępowanie dowodowe. W tym kontekście nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ nie tylko nie wykazał w jakim zakresie strona została pozbawiona udziału w postępowaniu ale także, iż naruszenie przepisów postępowania miało rażący charakter. Tylko bowiem takie naruszenie przepisów procesowych uzasadniałoby wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Wydanie decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w związku z czym niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. W niniejszej sprawie brak ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia stanowi uchylanie się od wydania decyzji merytorycznej. Przypomnieć nadto należy, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydając zaskarżoną decyzję orzekał powtórnie, gdyż jego uprzednia decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. (wydana także na podstawie art. 138 § 2 Kpa) została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r., sygnatura akt VII SA/Wa 1677/07. Zgodnie z art. 153 Ppsa, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ związany jest oceną prawną sądu do czasu ostatecznego zakończenia sprawy. Stwierdzić należy, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co także powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. cw związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku.