VII SA/Wa 553/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-23
Skład orzekający: Jadwiga Smoucha, Bogusław Cieśla, Marta Kołtun – Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów dotyczących znakowania środków spożywczych, polegające na przypisywaniu im właściwości leczniczych, jest proporcjonalna i zgodna z prawem, jeśli jej wysokość została ustalona na podstawie wartości zakwestionowanych produktów, a nie zysku przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów dotyczących znakowania środków spożywczych, polegające na przypisywaniu im właściwości leczniczych, jest zgodna z prawem i proporcjonalna, jeśli jej wysokość została ustalona na podstawie wartości zakwestionowanych produktów, a nie zysku przedsiębiorcy. Ustawodawca nie uzależnia wysokości kary od zysku, a jedynie od wartości żywności nieprawidłowo znakowanej. Kara ta, nawet jeśli stanowi 10% maksymalnego wymiaru, ma charakter odstraszający i służy ochronie konsumentów.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za wprowadzanie do obrotu środków spożywczych z nieprawidłowym oznakowaniem, które sugerowało im właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom. Kara została nałożona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, a następnie utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Sanitarnego, z wyjątkiem części dotyczącej braku wniosku o wpis do rejestru. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując głównie wysokość nałożonej kary, uznając ją za rażąco wygórowaną i nieproporcjonalną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smoucha, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo Produkcyjnego [...] sp. j. [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych oddala skargę
Sygnatura akt VII SA/Wa 553/18
UZASADNIENIE
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2017r., na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c) i pkt 4, ust. 2 pkt 1 i 2, art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ) - wymierzył spółce: "T." Spółka Jawna T.H., W. H. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowo-Produkcyjne
1) karę pieniężną w wysokości 9956,5 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt sześć złotych i pięćdziesiąt groszy) za czyn wymieniony w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w związku z art. 7 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenie komisji (WE) nr 608/2004
2) karę pieniężną w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych) za czyn wymieniony w art. 103 ust. 1 pkt 4 w związku art. 63 ust. 2 pkt 10, ust. 3 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
W uzasadnieniu organ podał, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...].02.2017 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w zakładzie Hurtownia T. - platforma allegro.pl (użytkownik: [...]).
Kontrola dotyczyła wprowadzenia do obrotu, prezentacji i reklamy środków spożywczych na platformie allegro.pl. Ocenie poddano wyrywkowo wybrane produkty: [...] / witamina [...] g, [...] / naturalny [...] 600g, I[...] 1 kg, [...] 1kg, [...] 1 kg".
W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów art. 103 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez prowadzenie działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów oraz wprowadzanie do obrotu środków spożywczych w sposób sugerujący posiadanie przez nie właściwości zapobiegania chorobom i leczenia chorób.
Organ wojewódzki podał analizie dokumentację przekazaną przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w tym protokół kontroli (nr [...]) z wydrukowaną z portalu allegro ofertą produktową sprzedającego, zawierającą następujące treści:
- [...]/ [...] 500 g. - zastosowanie: szczególne znaczenie ma rola witaminy C w metabolizmie lipidów oraz w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca: pod wpływem kwasu askorbinowego szybciej goją się rany, złamania i siniaki a krwotoki są dużo mniej obfite: skutki niedoboru: szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń.
- [...] / naturalny [...] 600g - "zalety: wspomaga leczenie zmian zwyrodnieniowych stawów, spełnia ważna rolę w leczeniu osteoporozy osteoartrozy. wspomaga leczenie żylaków, likwiduje stany zapalne skóry, wspomaga leczenie skóry alergicznej.
- [...] 1 kg - "zalety: obniża poziom ogólnego i złego cholesterolu, podnosi za to poziom dobrego cholesterolu, obniża poziom ryzyka zachorowania na rozmaite odmiany raka układu pokarmowego, szczególnie na raka jelita grubego, zdecydowanie wpływa na polepszenie stanu kości, zmniejsza ryzyko osteoporozy, inulina wpływa doskonale na pracę jelit, także w zakresie wypróżnień, zmniejsza dolegliwości związane z biegunkami i zapobiega zaparciom".
- [...] 1kg - "zastosowanie: w chorobach serca, profilaktycznie działa przeciwnowotworowo".
- [...] 1kg - "zalety: [...] zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia wpływając na obniżenie cholesterolu całkowitego i [...]. obniża poziom ryzyka zachorowania na rozmaite odmiany raka układu pokarmowego, szczególnie na raka jelita grubego.
Zdaniem organu prezentacja i reklama tych produktów sugeruje właściwości lecznicze, co jest niezgodne z art. 7 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25.10.2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności(...) (Dz. Urz. UE L 2011. 304. 18 z późn. zm.)
Stwierdzono w obrocie handlowym (sprzedaż internetowa) następujące ilości środków spożywczych:
- [...] / [...] [...] 500 g, w ilości 260 szt., cena jednostkowa: 13 zł.
- [...] / [...] 600g, w ilości 62 szt., cena jednostkowa: 29 zł
- [...] 1 kg , w ilości 305 szt., cena jednostkowa: 25 zł.
- [...] 1 kg , w ilości 36 szt., cena jednostkowa: 10 zł.
- [...] 1 kg, w ilości 25 szt., cena jednostkowa: 270 zł.
Zgodnie z artykułem 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 - informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada, przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślenie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych, przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem.
Stosownie do art. 7 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia, informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób bądź też odwoływać się do takich właściwości, co ma zastosowanie również do reklamy i prezentacji środków spożywczych, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim są pokazywane.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że oferty produktowe zamieszczone na portalu allegro przez firmę "T." Spółka Jawna T. H., W. H. Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowo-Produkcyjne, naruszają przepisy rozporządzenia, gdyż przypisują tym środkom spożywczym właściwości zapobiegania i leczenia chorób bądź odwołują się do takich właściwości, a ponadto w przypadku produktu pn. [...] / witamina [...] 500 g, nazwa może wprowadzać konsumenta w błąd przypisując kwasowi l-askorbinowemu lewoskrętność, natomiast jest to związek chemiczny prawoskrętny o skręcalności właściwej +20,5
+21,5.
Litera L występująca w nazwie kwasu [...] dotyczy konfiguracji przestrzennej L oraz nie oznacza, że związek ten jest lewoskrętny.
Zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ustalając wysokość kary pieniężnej wzięto pod uwagę: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia i dotychczasową działalność na rynku spożywczym.
Analizując stopień szkodliwości czynu wzięto pod uwagę okres naruszenia jak i jego rozmiar oraz postawę strony wobec naruszenia przepisów komentowanej ustawy.
Nie można jednoznacznie określić początku zachowania sprzecznego z prawem zarówno, co do działalności związanej ze sprzedażą internetową żywności jak i wprowadzania do obrotu środków spożywczych w sposób sugerujący posiadanie przez nie właściwości zapobiegania chorobom i leczenia chorób.
Wśród czynników mających wpływ na rozmiar naruszenia, wzięto pod uwagę m.in.: charakterystykę środka spożywczego, jego odbiorców, liczbę środków spożywczych których dotyczyło naruszenie, liczbę odbiorców do których dotarły, stopień niezgodności z odpowiednimi przepisami przewidującymi określony obowiązek oraz skutki które naruszenie wywołało na rynku.
Przedsiębiorca przedstawił do wglądu świadectwa kontroli jakości, certyfikaty analizy, certyfikaty zgodności wystawione przez producentów kwestionowanych produktów. Biorąc to pod uwagę organ uznał, że były to produkty bezpieczne, jednorodne bez dodatkowych składników, sprowadzane z Unii Europejskiej oraz dopuszczone wcześniej do obrotu, produkty trwałe mikrobiologiczne z niskim ryzykiem szkodliwości zdrowotnej.
Jednakże produkty te mogły trafiać do szerokiej grupy konsumentów. Podczas kontroli stwierdzono, że na stronie allegro w sprzedaży znajdowały się znaczne ilości oferowanych środków spożywczych.
Ilości oferowanych środków spożywczych stwierdzona podczas kontroli w dniu 15.02.2017 r.:
- [...] / witamina [...] 500 g - 260 szt.,
- [...] / naturalny [...] 600g - 62 szt.,
- [...] 1 kg - 305 szt.,
- [...] 1kg - 36 szt.
- [...] 1kg - 25 szt.
Łączna wartość brutto zakwestionowanych środków spożywczych podczas kontroli w dniu 15.02.2017 r. wyniosła 19. 913 zł.
W związku z powyższym zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wysokość kary mogła być wymierzona do 99.565zł (5 x 19.913zł).
Z przedstawionej przez stronę dokumentacji wynikało, iż w roku 2016 sprzedano łącznie 277,33 kg kwestionowanego towaru o łącznej wartości brutto: 6044,50 zł, a łączny zysk ze sprzedaży wyniósł: 2789,86 zł.
Organ nie odnotował negatywnych skutków, których naruszenie wywołało na rynku oraz wśród konsumentów. Badając stopień szkodliwości czynu organ uwzględnił również inne okoliczności, w tym zwłaszcza postawę strony po ujawnieniu naruszenia.
Z protokołu z dnia 15.02.2017 r. wynika, że przedsiębiorca w dniu kontroli zrezygnował z wprowadzania do obrotu środków spożywczych za pośrednictwem portalu allegro (wydruk wygenerowanego profilu użytkownika [...] z dnia [...].02.2017 r. potwierdzający statut), ponadto w tym samym dniu złożył wniosek o dokonanie zmian w rejestrze rozszerzając działalność o sprzedaż przez Internet oferowanych środków spożywczych.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, głównie ze względu na charakterystykę kwestionowanego środka spożywczego, ilość środków spożywczych których naruszenie dotyczyło jak i reakcję strony, szkodliwość czynu oceniono jako umiarkowanie niską.
Jednocześnie organ wskazał, że nie posiada pełnych informacji w zakresie korzyści, które strona osiągnęła z zachowania niezgodnego z prawem, gdyż nie określono początku sprzedaży przez Internet kwestionowanych środków spożywczych, a przedstawiony zysk ze sprzedaży dotyczy jedynie 2016 r.
Analizując stopień zawinienia uwzględniono stanowisko strony, że prezentacja wyrobów wynikała z postępowania innych użytkowników, jak i formy prowadzenia działalności przez platformę sprzedażową.
Jednak od przedsiębiorcy działającego na rynku spożywczym, należy wymagać aby przewidywał możliwość zachowania sprzecznego z prawem oraz posiadania wiedzy na temat przepisów prawa żywnościowego regulujących prowadzoną działalność.
Strona nie była do tej pory karana, a zgodnie ze swoim oświadczeniem, dba o zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa na dowód przedstawiając certyfikaty oraz deklaracje polityki [...].
Uwzględniając okoliczności zarówno obciążające, w tym znaczną ilość kwestionowanych środków- spożywczych w sprzedaży jak i okoliczności łagodzące, tj. umiarkowanie niską szkodliwość czynu, nieświadomość strony, jej postawę, dotychczasową działalność na rynku spożywczym, organ I instancji zdecydował o ustaleniu wysokości kary na znacznie niższym niż maksymalny poziom.
Za wprowadzanie do obrotu środków spożywczych w sposób sugerujący posiadanie przez nie właściwości zapobiegania chorobom i leczenia chorób, wysokość kary ustalono na poziomie połowy wartości kwestionowanej ilości środków spożywczych tj. 9.956,50 zł.
T. sp. j. T.H., W. H. z siedzibą w B. wniosła odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2017r.
Decyzji zarzuciła naruszenie art. 103 ust. 1 pkt b lit. c w zw. z art. 104 ust. 2 z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 k.p.a. i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegające m.in. na nałożeniu kary zbyt wysokiej, w porównaniu do zaistniałego zdarzenia, w tym przewyższającej praktyki organu w podobnych sprawach.
W uzasadnieniu strona wskazała, że co do zasady nie kwestionuje rozstrzygnięcia i dokonanych ustaleń, ale podnosiła, że naruszenia miały charakter nieumyślny i nieprzemyślany, w długoletniej działalności spółki były incydentalne i marginalne.
Stopień zawinienia jest niski, produkty był bezpieczne, nie odnotowano żadnych negatywnych skutków naruszenia na rynku, wobec czego szkodliwość czynu może być oceniana jako (umiarkowanie) niska.
W takim stanie ustalenie kary pieniężnej w wysokości połowy wartość zakwestionowanych ilości środków spożywczych, która to kwota ponad trzykrotnie przewyższa ustalony przez organ łączny zysk ze sprzedaży, było rażąco wygórowane.
Nie ma podstaw do twierdzenie, że spółka popełniać będzie podobne czyny w przyszłości, czy że w jakikolwiek inny sposób zmieni, dotychczas nienaganny sposób konkurowania na rynku.
Obciążenie spółki karą, która wielokrotnie przewyższa zysk nie ma uzasadnienia w aksjologii wymierzania kar w postępowaniu administracyjnym (w tym związanym z bezpieczeństwem żywności), nie jest proporcjonalne do skali i charakteru naruszeń, ani nie mieści się w zakresie przesłanek z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Orzeczone kary wyraźnie odbiegają wysokością od rozstrzygnięć w takich samych lub podobnych sprawach.
Właściwa kara pieniężna w tej sprawie, powinna być wymierzona w zakresie między wartością 1% górnego zagrożenia karą, a 10% zakwestionowanych ilości środka spożywczego, czyli między kwotą 995,65zł a 1.991,30zł.
Ustalenia organu dotyczące ilości zakwestionowanych środków spożywczych, oparte były o ilości "oferowane" na portalu [...]. W rzeczywistości jednak ilości te nie odpowiadały prawdziwemu stanowi towaru.
Wynika to z zasad działania portalu [...], w ramach którego sprzedający może wskazać większą ilość towaru, niż ma w rzeczywistości. Pracownik spółki, który ustawiał aukcje, podawał ilości niejako "na wyrost". Rzeczywista wartość zakwestionowanych środków spożywczych na dzień 15 lutego 2017r. opiewała na kwotę 7.335,40zł netto, a więc ok. 9.022,54zł brutto (czyli ponad dwa razy mniej, niż ustalił to organ).
Organ wskazując zysk spółki ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów podał kwotę 2.789,86zł, nie zważając na to, że jest to wyłącznie wynik bilansowy. Od każdej aukcji sprzedawca zobowiązany był wypłacić prowizję wynoszącą 8% ceny końcowej.
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i pkt 4 oraz art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 i 60), po rozpatrzeniu odwołania "T." sp. j. T. H., W. H. P.H.U.P. od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2017 r. - utrzymał w mocy pkt 1 zaskarżonej decyzji oraz uchylił i umorzył postępowanie organu I instancji w pkt 2 zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż kwestia znakowania środków spożywczych jest szczegółowo określona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.
Rozporządzenie ma zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Ma ono również zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego.
Rozdział II art. 3 rozporządzenia 1169/2011, zawierający ogóle zasady dotyczące informacji na temat żywności, stanowi, iż: podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów poprzez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności'".
Natomiast w art. 4 rozporządzenia 1169/2011 zawarto zasady dotyczące obowiązkowych informacji na temat żywności: przy rozważaniu potrzeby umieszczania obowiązkowej informacji na temat żywności, w celu umożliwienia konsumentom dokonywania świadomych wyborów, uwzględnia się rozpowszechnione zapotrzebowanie większości z nich na niektóre informacje, które uważają za szczególnie cenne, lub wszelkie ogólne akceptowalne korzyści dla konsumentów."
Ponadto zgodnie z art. 6 ww. rozporządzenia - "każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu (...) muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodne z niniejszym rozporządzeniem.".
Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.
Zgodnie z art. 7 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia 1169/2011 - "Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. (...) informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości". Dotyczy to nie tylko oznakowania środków spożywczych, ale również ich reklamy oraz prezentacji zamieszczanych na stronach internetowych, na których oferowane są do sprzedaży.
Jak wynika z art. 14 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 - "bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych określonych w art. 9 w przypadku żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość:
a) obowiązkowe informacje na temat żywności, z wyjątkiem danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit. f) muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość lub być dostarczane z użyciem innych właściwych środków wyraźnie określonych przez dany podmiot działający na rynku spożywczym.".
Stosownie do art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1169/2011 - "podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informacje na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą łub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. Podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informacje na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych.".
W świetle przepisów prawa żywnościowego niedopełnienie obowiązku w zakresie znakowania środków spożywczych jest poważnym uchybieniem podmiotu działającego na runku spożywczym.
Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, iż prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumenta, który biorąc pod uwagę treść oznakowania podejmuje świadomą decyzję o zakupie tego, a nie konkurencyjnego produktu.
Obowiązkiem przedsiębiorcy wprowadzającego żywność do obrotu jest przekazanie konsumentowi wszystkich informacji wymaganych przepisami prawa żywnościowego.
Protokół kontroli sanitarnej nr [...] z dnia [...].02.2017 r., został podpisany przez współwłaścicieli firmy "[...]" s.j. bez wniesienia uwag i zastrzeżeń. Spółka "T." Sp. j. T. H., W. H. P.H.U.P, jako przedsiębiorstwo działające na rynku spożywczym - wprowadzając środki spożywcze do obrotu, była odpowiedzialna za ich właściwe znakowanie.
Zgodnie z rozporządzeniem nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdz. 15, t. 6, str. 463 ze zm.) podmioty działające na rynku spożywczym (...) zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności (...) z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Zatem obowiązkiem podmiotu działającego na ryku spożywczym jest stosowanie się do przepisów prawa żywnościowego, w tym również do wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011 w zakresie znakowania żywności.
Spółka "T." Sp. j. T.H., W. H. P.H.U.P w sposób rażący naruszyła prawo w zakresie znakowania wprowadzanych do obrotu środków spożywczych, poprzez przypisywanie środkom spożywczym właściwości leczniczych bądź odwołujących się do takich właściwości, czy też zapobiegania chorobom- poprzez wskazanie m. in.: "Produkt pn. [...]/ [...] 500 g: [...]:,(...) zastosowanie: (...) szczególne znaczenie ma rola [...] w metabolizmie lipidów oraz w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca, (...) pod wpływem kwasu askorbinowego szybciej goją się rany, złamania i siniaki, a krwotoki są dużo mniej obfite; skutki niedoboru: szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utarta apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń".
Niedopełnienie obowiązku w zakresie prawidłowego znakowania środków spożywczych jest poważnym uchybieniem podmiotu działającego na runku spożywczym.
Zakwestionowane pod względem oznakowania środki spożywcze, tj. "[...]", "[...]", "[...] / naturalny [...] g", "[...] / [...] 500g: [...]", "[...] 1 kg" ze względu na informacje zawarte na stronie internetowej, sugerowały, iż są to suplementy diety o właściwościach leczniczych (pomimo braku takiej kwalifikacji).
Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będącej skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzanych do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i innych podobnych postaciach, saszetek, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego.
Zatem niewłaściwe znakowanie ww. produktów poprzez sugerowanie konsumentom właściwości leczniczych lub odwołujących się do takich właściwości może przyczynić się do utraty zdrowia lub nawet życia przez konsumentów.
W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego – T. H. i W. H. zasadnie zostali ukarani karą pieniężną w wysokości 9.956,50 zł w związku z faktem nieprzestrzegania wymagań w zakresie znakowania określonych w przepisach rozporządzenia 1169/2011.
Ustawodawca w art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewiduje odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym w postaci kary pieniężnej.
Wymierzając karę pieniężną w wysokości 9 956,50 zł organ wziął pod uwagę szereg przesłanek, w tym również dotyczącą łącznej wartości brutto zakwestionowanych środków spożywczych (19.913 zł). Uwzględniono fakt, iż hurtownia "T." uzyskała decyzję PPIS w B. zatwierdzającej nowy profil działalności tj. sprzedaż środków spożywczych "na odległość".
W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, organ instancji w sposób właściwy dokonał oceny szkodliwości czynu i szczegółowo wyjaśnił wszelkie istotne dla sprawy okoliczności, dokonał pełnej analizy materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia 1169/2011, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Natomiast art. 103 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność.
Wartość brutto nieprawidłowo znakowanych środków spożywczych wynosiła 19. 913 zł, zatem maksymalna kara mogła wynieść 99.565 zł.
Natomiast kara pieniężna wymierzona w wysokości 9.956,50zł, stanowi 10 % maksymalnej jej wysokości.
W każdym przypadku, o którym mowa w art. 103 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia - organ obowiązany jest wymierzyć karę pieniężną o ile zostanie ustalone, że doszło do naruszenia prawa żywnościowego ustanowionego w ww. przepisie i nie może od wydania tego rodzaju orzeczenia odstąpić. Odpowiedzialność za delikty administracyjne określone w omawianych przepisach oparta jest na zasadzie winy obiektywnej. Przesłanka winy subiektywnej ("zawinienia") nie ma znaczenia dla kary pieniężnej z art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Ustawodawca w art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewidział jedynie możliwość miarkowania kary, w oparciu o dodatkowe okoliczności, w tym dotyczące stopnia zawinienia.
Główny Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do obniżenia wysokości nałożonej kary. W jego ocenie wymierzenie kary w niższej kwocie nie zapewniłoby realizacji celów zapobiegawczych kary.
Kary pieniężne za naruszenie wymagań prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, co wynika z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002, który stanowi, że "Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.".
Organy urzędowej kontroli żywności, ustalając wysokość kary pieniężnej, muszą brać pod uwagę wszystkie ww. przesłanki. Zapewnienie skuteczności i odstraszającego charakteru kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest zaś szczególnie istotne z tego względu, że kary te służą zapewnieniu przestrzegania wymagań prawa żywnościowego, a tym samym stoją na straży bezpieczeństwa żywności oraz zdrowia konsumentów. Organ urzędowej kontroli żywności wymierzając karę uwzględnia nie tylko gwarancje przysługujące przedsiębiorcy, który naruszył wymagania prawa żywnościowego, ale również interesy konsumentów żywności.
Jednocześnie organ II instancji uznał, że bezzasadnie została nałożona kara pieniężna 1 000 zł w związku z wprowadzaniem do obrotu środków spożywczych za pośrednictwem Internetu bez złożenia w wniosku o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż hurtownia "T." w B. uzyskała w dniu [...].09.2013 r. decyzję PPIS w B. zatwierdzającą zakład w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej środków pomocniczych i dodatków do produkcji wędliniarskiej, konfekcjonowaniu przypraw oraz transportu ww. środków samochodami. W decyzji tej widnieje zapis, iż "ww obiekt wpisany jest do rejestru zakładów prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. pod numerem [...].
Zatem przedmiotowa hurtownia posiadała zarówno decyzję zatwierdzającą jak i wpis do rejestru zakładów. Nie potwierdził się fakt prowadzenia działalności hurtowni "T." bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast było to prowadzenie działalności w zakresie niezgodnym z decyzją o zatwierdzeniu zakładu tj. rozszerzono działalność o wprowadzanie do obrotu środków spożywczych za pośrednictwem Internetu.
Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że organ pierwszej instancji nie wymierzył kary na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który przewiduje karę pieniężną w przypadku stwierdzenia, że żywność jest produkowana lub wprowadzana do obrotu w zakresie niezgodnym z zatwierdzeniem, lecz na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, który ma zastosowanie w przypadkach, gdy zakład działa bez zatwierdzenia i bez wpisu do rejestru.
Kary pieniężne przewidziane w art. 103 ust. 1 pkt 4 oraz 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia dotyczą różnych stanów faktycznych, a ich dolna i górna granica oraz sposób ustalania zostały określone w ustawie odmiennie.
Przedmiotem postępowania nie była kwestia zgodności prowadzonej działalności z zakresem określonym w decyzji o zatwierdzeniu zakładu, lecz kwestia prowadzenia działalności bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów.
Dlatego organ odwoławczy uchylił pkt 2 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, gdyż nałożenie na spółkę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy bezpieczeństwie żywności i żywienia było bezpodstawne.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wysokość kary pieniężnej ustala właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, a nie przedsiębiorca, który naruszył art. 103 ww. ustawy.
Do kar pieniężnych mają zastosowanie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Oznacza to m. in., że zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ może podejmować ewentualne decyzje w przedmiocie umorzenia w całości lub w części płatności (kary), a także rozłożenia zapłaty na raty, w przypadku wykazania przez stronę ważnego interesu prywatnego lub interesu publicznego.
P.H.U.P. T. Sp. j. T. H., W. H. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2017r. zarzucili naruszenie:
I. art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c w zw. z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 k.p.a. i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegające m.in. na nałożeniu kary zbyt wysokiej, w tym przewyższającej praktyki w podobnych sprawach,
II. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego i dogłębnego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy, w tym pominięcia że stopień zawinienia był niski, produkty były bezpieczne, nie odnotowano żadnych negatywnych skutków naruszenia na rynku, wobec czego szkodliwość czynu powinna być oceniana jako niska, a nadto nie uwzględniono dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku spożywczym,
III. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów i argumentów odwołania (i innych pismach w sprawie), w szczególności w zakresie nieuwzględnienia praktyki orzeczniczej i wysokości kar nakładanych w podobnych sprawach, jak również nieuwzględnienia dyrektywy interpretowania przepisów nakładających kary pieniężne na korzyść podmiotu sankcjonowanego, nieuwzględnienie zarzutów dotyczących rzeczywistej wartości zakwestionowanego towaru oraz zysku spółki, dotychczasowej działalności podmiotu, niskiego stopnia zawinienia oraz niskiej szkodliwości czynu,
IV. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, w szczególności w zakresie stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu, wielkości produkcji zakładu, przy jednoczesnym przyjęciu w sposób arbitralny, że "wymierzenie kary w niższej wysokości nie zapewniłoby realizacji celów zapobiegawczych kary",
V. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przez m.in. niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię przywołanych przepisów.
Skarżący (po sprecyzowaniu na rozprawie) domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że strona nie przeczy okolicznościom faktycznym sprawy. Jednak naruszenie wskazanych przepisów było dość marginalne, nie wywołało żadnych negatywnych konsekwencji (wywołać nie mogło), a jednocześnie na korzyść skarżącej przemawiają wszystkie okoliczności, jakie powinien organ uwzględnić przy "miarkowaniu" kary. Porównanie z podobnymi przypadkami poddawanymi ocenie przez sądy administracyjne i organy, wskazuje, że nałożona kara jest rażąco wysoka i niesprawiedliwa.
Główny Inspektor Sanitarny dokonał błędnej wykładni art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c i art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Zabrakło odniesienia się do wszystkich zarzutów i argumentów strony skarżącej, a jednocześnie podano wyjaśnienia ogólnikowe, lapidarne.
Stosowanie sankcji, z istoty swojej prowadzące do władczej ingerencji w prawa i wolności jednostki, wymaga konfrontacji z zasadą proporcjonalności (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2004r., SK 21/03, oraz wyrok TK z dnia 12 stycznia 1999r., P 2/98, czy wyrok TK z dnia 27 kwietnia 1999r" P 7/98).
Organ uznał m.in., że stopień zawinienia jest niski, produkty był bezpieczne, nie odnotowano żadnych negatywnych skutków naruszenia na rynku, wobec czego także szkodliwość czynu może być oceniana jako (umiarkowanie) niska, etc.
Ustalenie kary pieniężnej w wysokości połowy wartość zakwestionowanych ilości środków spożywczych, która to kwota ponad trzykrotnie przewyższa ustalony przez organ łączny zysk ze sprzedaży jest rażąco wygórowane.
Nie ma podstaw do wnioskowania, że spółka popełniać będzie podobne czyny w przyszłości.
Strona wskazała, że właściwą karą pieniężna, powinna być kara w zakresie między wartością 1% górnego zagrożenia karą, a 10% zakwestionowanych ilości środka spożywczego, czyli między kwotą 995,65zł a 1.991,30zł.
Ilości zakwestionowanych środków spożywczych, ustalono w oparciu o ilości "oferowane" na portalu [...]. Rzeczywista wartość zakwestionowanych środków spożywczych na dzień 15 lutego 2017r. opiewała na kwotę 7.335,40zł netto, a więc ok. 9.022,54zł brutto (czyli ponad dwa razy mniej, niż ustalił to organ).
Organ wskazując zysk spółki ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów podał kwotę 2.789,86zł, nie zważając na to, że jest to wyłącznie wynik bilansowy. Prowizja od sprzedaży wynosi 8% ceny końcowej (uwzględniającej także koszty dostawy), wcześniej było to 10%.
Przyjęcie rzeczywistych wartości, zarówno jeśli chodzi o ilość i wartość towarów, jak i zysk przedsiębiorcy, pokazuje jak wysoką i nieproporcjonalną karę nałożono.
Główny Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje uwzględnienie.
Strona skarżąca zasadniczo nie kwestionuje naruszeń, które było podstawą wymierzenia kary pieniężnej. Zarzuty zawarte w skardze odnoszą się przede wszystkim do kwestii wymiaru (wysokości) kary, która w ocenie strony jest "rażąco wysoka i niesprawiedliwa", "zbył wygórowana i nieproporcjonalna, (...), wyraźnie niesprawiedliwa".
Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149, z późn. zm.), kary pieniężne, o których mowa w art. 103, wymierza w drodze decyzji właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny.
Organ sanitarny, stosownie do art. 104 ust. 2 ww. ustawy - wymierzając karę uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu.
Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdz. 15, t. 6, str. 463 ze zm.) - Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Zatem organy urzędowej kontroli żywności, ustalając wysokość kary pieniężnej, muszą brać pod uwagę wszystkie ww. przesłanki.
Zapewnienie odstraszającego charakteru kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorców na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest istotne, albowiem kary te służą przestrzegania wymagań prawa żywnościowego, niezwykle istotnego z punktu widzenia konsumenta.
Organ wymierzając karę, uwzględnia nie tylko gwarancje przysługujące przedsiębiorcy, który naruszył wymagania prawa żywnościowego, ale również interesy konsumentów żywności.
Prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumenta, który biorąc pod uwagę treść oznakowania oraz prezentacji, reklamy i promocji podejmuje decyzję o zakupie konkretnego produktu.
P.H.U.P. T. Sp. j. T. H., W. H., jako przedsiębiorstwo działające na rynku spożywczym - wprowadzające środki spożywcze do obrotu, była odpowiedzialna za ich właściwe znakowanie.
Zgodnie z rozporządzeniem nr 178/2002 - podmioty działające na rynku spożywczym (...) zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności (...) z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Skarżący naruszyli prawo w zakresie znakowania wprowadzanych do obrotu środków spożywczych, poprzez przypisywanie środkom spożywczym właściwości leczniczych bądź odwołujących się do takich właściwości, czy też zapobiegania chorobom
Podkreślenia wymaga, że nawet nieświadome naruszenie wymagań wynikających z obowiązujących przepisów prawa żywnościowego, nie może stanowić usprawiedliwienia w odniesieniu do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Odnosząc się do wysokości kary pieniężnej, która oparcie miała również w ustaleniach faktycznych - ilościowych, stwierdzić trzeba, iż protokół kontroli sanitarnej z dnia [...].02.2017 r., podpisany został przez współwłaścicieli firmy T. H., W. H. bez uwag i zastrzeżeń.
Ze stron internetowych portalu allegro (użytkownik: [...]), wynikało, że firma T. oferowała do sprzedaży 688 sztuk środków spożywczych o łącznej wartości 19.913zł, z nieprawidłowym oznakowaniem (sugerującym konsumentom właściwości lecznicze lub odwołujące się do takich właściwości).
Zdaniem Sądu, kara pieniężna wymierzona w niniejszej sprawie w wysokości 9.956,50 zł (tj. 10% maksymalnego wymiaru) jest w proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia przepisów i niewątpliwie mieści się w ustawowych granicach.
Łączna wartość brutto zakwestionowanych ilości środków spożywczych podczas kontroli w dniu 15.02.2017 r. wyniosła - 19.913 zł.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wysokość kary mogła być wymierzona do kwoty 99.565 zł (5 x 19.913).
Organ uwzględnił okoliczności obciążające stronę, w tym ilości kwestionowanych środków spożywczych jak i okoliczności łagodzące tj. umiarkowanie niską szkodliwość czynu, jej postawę po ujawnieniu naruszenia, dotychczasową działalność na rynku spożywczym.
Nie można było jednoznacznie ustalić początku zachowania sprzecznego z prawem związanego z wprowadzania do obrotu środków spożywczych w sposób sugerujący posiadanie przez nie właściwości zapobiegania chorobom i leczenia chorób.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że za wprowadzanie do obrotu środków spożywczych w sposób sugerujący posiadanie przez nie właściwości zapobiegania chorobom i leczenia chorób, adekwatna będzie kara na poziomie połowy wartości kwestionowanej ilości środków spożywczych tj. 9.956,50 zł.
Przypomnieć należy, że ustawodawca nie uzależnił wysokości kary pieniężnej od zysku ze sprzedaży, ale od wartości żywności nieprawidłowo znakowanej, co zostało prawidłowo zastosowane w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu nie można takiej argumentacji zarzucić dowolności, a samej karze nieproporcjonalności.
Kara jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia, a zarazem ma charakter odstraszający - nie tylko w odniesieniu do skarżącego, ale też w zakresie prewencji ogólnej.
Odnosząc się do zarzutu iż "orzeczone kary wyraźnie odbiegają od praktyki rozstrzygnięć w takich samych lub bardzo podobnych sytuacjach'', należy stwierdzić, iż każda sprawa rozpoznawana jest przez organy (różnej właściwości miejscowej) indywidualnie.
Kary pieniężne wymierzone na tej samej podstawie prawnej, ale o innym charakterze, z podobną ilością i wartością zakwestionowanych środków spożywczych pod względem oznakowania, mogą być wymierzone w różnych wysokościach.
Przedmiotowa kara pieniężna, wymierzona została w wysokości 9.956,50 zł, co stanowi 10 % maksymalnej jej wysokości.
Zdaniem Sądu, organ ocenił sprawę w sposób prawidłowy. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło