VII SA/Wa 554/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. K. i S. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 i art. 84 b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w/w decyzją Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego dla A. i S. K. [...]. Działając w oparciu o przepis art. 84 b Prawo budowlane, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę legalności wydanej przez Wójta Gminy w [...] decyzji oraz ustalił, iż zachodzą okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji i po zbadaniu posiadanych dokumentów w oparciu o stan prawny jaki obowiązywał w dniu wydania tego rozstrzygnięcia stwierdził szereg nieprawidłowości w postępowaniu organu pierwszej instancji tj: - brak wniosku strony o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę lub protokołu przyjęcia wniosku wniesionego ustnie (nie odnotowano również odpowiedniego wpływu w rejestrze korespondencji przychodzącej w Urzędzie Gminy [...]) (art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), - strona nie przedstawiła dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), - decyzja o pozwoleniu na rozbudowę budynku została wydana w oparciu o nie ostateczną (przed upływem 14 dni) decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 129 ust. 2 i 130 ust. 1 kpa), - projekt zagospodarowania działki sporządzono na podkładzie mapowym, który nie może służyć dla celów projektowych, brak charakterystycznych wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich ( art. 34 ust. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego), - projektant nie udokumentował posiadania odpowiednich uprawnień, nie ma więc możliwości ustalenia czy posiadał uprawnienia do sporządzenia przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego ( art. 12 ust. 2 ustawy Prawo budowlane), - projekt budowlany wykonany został niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 1998 r. nr 140 poz. 906), ponieważ: - oprawa projektu budowlanego umożliwia jego dekompletację (§ 6 ust. 1 rozporządzenia), - rysunki rzutów części projektowanej obiektu wykonane w niewłaściwej skali (§ 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), - w projekcie brak rysunków przedstawiających układ konstrukcyjny obiektu, zastosowanie schematów konstrukcyjnych, założenia przyjęte do obliczeń i podstawowe wyniki obliczeń (§ 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia), - nieprawidłowa jest wysokość ściany oddzielenia przeciwpożarowego - 0,7 m (§ 235 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140). Organ podał, że istotnym dla sprawy jest ustalenie, że w wyniku wykonania projektu zagospodarowania działki na podkładzie mapowym nie przeznaczonym do celów projektowych, właściwy organ bez zastrzeżeń przyjął zgodę na nadbudowę budynku granicy, od osoby która nie była właścicielem sąsiedniej działki, natomiast właściciel działki której dotyczy sprawa w ogóle nie brał udziału w postępowaniu. Zdaniem Wojewody [...] powyższe nieprawidłowości są wynikiem wadliwie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, z uwagi na powyższe może on zostać zastosowany w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wykazało, że decyzja Wójta Gminy [...] jest dotknięta wadą wymienioną w tym przepisie. Wadą natomiast jest dotknięte samo postępowanie, a więc zebranie materiału dowodowego na podstawie którego podjęta została decyzja. Tak więc nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie stało się powodem wadliwej decyzji. W opinii Wojewody [...], właściwy organ winien wznowić postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy [...] eliminując przytoczone wyżej nieprawidłowości. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. odwołanie wniósł właściciel działki sąsiedniej M. K. Zdaniem odwołującego się, decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., naruszyła prawo w sposób rażący, a Wojewoda [...] winien stwierdzić jej nieważność. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. K. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. w całości i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego " ustalono, iż sporządzający projekt rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] posiada uprawnienia do sporządzania projektów, planów robót konstrukcyjnych i instalacyjnych. Tym samym projekt budowlany został sporządzony przez osobę, która nie posiadała do tego odpowiednich uprawnień. Niewątpliwie jest to rażące naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż właściwy organ sprawdza wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane". Z tego względu organ odwoławczy uznał, że weryfikowana decyzja Wójta Gminy Porąbka jest dotknięta wadą wymienioną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Na skutek skargi wniesionej przez A. i S. K. decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym 13 maja 2008 r. w sprawie VII SA/Wa 322/08 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu sąd podał, iż w jego ocenie decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. W ocenie sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien poczynić własne ustalenia czy osoba sporządzająca projekt budowlany zatwierdzony kontrolowaną decyzją posiadała wymagane do projektowania uprawnienia przy uwzględnieniu art. 104 Prawa budowlanego, przy czym sąd wskazał, że w aktach znajduje się pismo z którego wynika, że Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa dokonała wyjaśnienia co do treści uprawnień budowlanych wynikających z wydanej dla projektanta decyzji nr [...] przez Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w [...] z dnia [...] marca 1961 r. Nadto sąd podniósł, że organ odwoławczy winien odnieść się do wszystkich uchybień stwierdzonych przez organ I instancji i dokonać oceny, czy zostały one właściwie zakwalifikowane zarówno co do rodzaju uchybień jak i stopnia naruszenia prawa. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. w całości i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2001 r. W uzasadnieniu odnosząc się do ustaleń poczynionych przez Wojewodę [...] organ odwoławczy uznał, że: stwierdzone naruszenia § 6 ust 1, § 11 ust 2 pkt 3, § 13 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz naruszenie art. 130 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie nie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa. Zdaniem organu w aktach brak jest wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na rozbudowę obiektu budowlanego, jednakże z treści decyzji Wójta Gminy wynika, że jej wydanie nastąpiło po rozpatrzeniu wniosku A. i S. K., co stanowi, że brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że inwestorzy nie złożyli przedmiotowego wniosku. Również stanowisko organu wojewódzkiego, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością tj. działką [...] na cele budowlane, zdaniem organu odwoławczego jest niezasadne bowiem jak wynika z odpisu księgi wieczystej inwestorzy są właścicielami tej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ uznał, że miało ono charakter rażący, gdyż projekt budowlany obejmujący adaptację poddasza na mieszkanie, wykonanie nowego dachu o konstrukcji jętkowej, wykonaniu nowych ścian zewnętrznych parteru, który powinna wykonać osoba legitymująca się uprawnieniami do sporządzania projektów architektonicznych został sporządzony poprzez osobę która posiada - co wynika z treści decyzji z [...] marca 1961 r. nr [...] - uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi oraz do sporządzania projektów robót konstrukcyjno - instalacyjnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i S. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, iż kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji gdy projektantem obiektu był inżynier budownictwa lądowego posiadający uprawnienia budowlane od 1961 r., a więc osoba posiadająca wysokie kwalifikacje zawodowe w zakresie wykształcenia i praktyki, przy czym zakres robót określony w części opisowej projektu wskazuje, że nie był znaczny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za zasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2009 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] wydaną [...] września 2007 r. i stwierdzająca nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego z uwagi na rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 - polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego sporządzonego przez osobę nie posiadającą uprawnień do sporządzania projektów architektonicznych. Kontrolowana decyzja została wydana po uchyleniu wcześniej wydanej decyzji tego organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ przy ponownym rozstrzyganiu odwołania od decyzji Wojewody [...] związany był oceną prawną i wskazaniami Sądu wyrażonymi w uzasadnieniu w/w wyroku. Wskazania te dotyczyły sposobu działania organu także przy ocenie zarzutu naruszenia przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę przepisu art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i zobowiązywały organ odwoławczy do dokonania własnych ustaleń ( z odniesieniem się do treści pisma Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wyjaśniającego zakres uprawnień budowlanych projektanta) dla oceny czy osoba sporządzająca projekt budowlany zatwierdzony kontrolowaną decyzją posiadała wymagane uprawnienia. W takim zakresie ustaleń organ nie dokonał, nie wykazał czy powoływane przez Sąd pismo Izby Inżynierów może mieć jakiś wpływ na zakres wynikających z decyzji z [...] marca 1961 r. uprawnień projektanta. To powoduje, że należy uznać, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przy tym podnieść, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie może dokonać samodzielnej analizy wydanej decyzji w części dotyczącej zarzutu naruszenia art. 35 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż w przedstawionych aktach administracyjnych brak jest tak decyzji nr [...] Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w [...] z [...] marca 1961 r. wydanej projektantowi w sprawie jego uprawnień budowlanych jak i pisma Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, które przywoływał Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] maja 2008 r. Uchybienia te nie pozwalają na przeprowadzenie prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i uzasadniają uchylenie decyzji do ponownego rozstrzygnięcia, które powinno być wydane zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego określonymi w przepisach art. 7, art. 77 i 107 kpa oraz z uwzględnieniem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 159 poz 1270 ze zm), orzekł jak w sentencji wyroku.