VII SA/Wa 554/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 12 kwietnia 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w skład gospodarstwa domowego skarżącego wchodzi pięć osób. Trójka dzieci pozostaje w wieku szkolnym. Wspólny dochód w rodzinie wynosi 6 819 zł. i stanowi go kwota najmu lokalu oraz wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – mieszkania – o pow. 62 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,4 ha przeliczeniowego, a ponadto kamienicy w T. Strona nie wykazała posiadania oszczędności, ani innego majątku. Dodała, że ponosi następujące koszty utrzymania: spłata komornika 1000 zł., spłata kredytu 400 zł., spłata kredytu zaciągniętego przez żonę 230 zł., podatek od nieruchomości 214 zł., ZUS 400 zł., PIT 500 zł., czynsz za mieszkanie 100 zł., gaz 70 zł., paliwo 300 zł., bilet syna 70 zł. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Skarżący poinformował, że kredyty służą spłaceniu adwokata Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wygrał sprawę w sądzie cywilnym. Dodał, że nie był z rodziną na wczasach od 15 lat i nie ma takiej możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, stosownie do art. 245 § 2 ww. ustawy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe i przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową skarżącego uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z nadesłanego wniosku oraz okoliczności przedstawionych przez skarżącego w sprzeciwie nie wynika, aby strona była w sytuacji majątkowej powodującej, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca utrzymuje się z łącznego dochodu pochodzącego z wynajmu lokalu i wynagrodzenia za pracę żony w łącznej wysokości 6819 zł. brutto miesięcznie, a ponadto posiada dwa kredyty. Okoliczności te świadczą, że strona posiada środki nie tylko na bieżące utrzymanie, ale potrafi również zgromadzić oszczędności, które może przeznaczyć na spłatę kredytów. Z tych przyczyn na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.