VII SA/Wa 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania S. J., reprezentowanej przez E. G., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], nakazującej S. J. rozbiórkę ustępu nie skanalizowanego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w M., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że niniejsze postępowanie w sprawie ww. budynku ustępu zostało wszczęte na wniosek M. B.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], nakazał S. J. rozbiórkę przedmiotowego ustępu. Powyższa decyzja organu I instancji została wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze decyzji kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...]. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał w dniu [...] grudnia 2007 r. decyzję rozbiórkową (znak: [...]), która jednak została uchylona przez organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] - po dokonaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. ponownych oględzin przedmiotowego ustępu oraz po przeprowadzeniu w dniu 22 sierpnia 2008 r. rozprawy administracyjnej - decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], nakazał S. J. rozbiórkę ustępu. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji zapadła zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organu Ii instancji wskazał, że decyzja rozbiórkowa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 104 k.p.a. Ustęp murowany, dwu-oczkowy ustęp nie skanalizowany o wymiarach 2,60 x 1,76 m zlokalizowany jest na terenie działki nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w M., w linii ogrodzenia z sąsiednią działką nr ew. [...]. Jednocześnie nie stwierdzono istnienia na sąsiedniej działce nr ew. [...] bezpośrednio przy wspólnej granicy podobnego rodzaju obiektu. S. J. nie posiada żadnych dokumentów świadczących o legalności tego obiektu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym dwóch rozpraw administracyjnych przyjęto, że ustęp ten został zrealizowany w latach 50-tych XX wieku. Przeprowadzone w dniu 30 czerwca 2008 r. oględziny ustępu wykazały, że dół ustępowy nie posiada szczelnego dna. Organ wskazał, że w świetle przepisów art. 332, art. 333 i art. 334 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli na wykonanie urządzeń pomocniczych, związanych z budynkami (takich jak doły kloaczne, czy ustępy) było wymagane uzyskanie pozwolenia właściwej władzy. Ponadto z treści przepisu art. 256 wynika, że: "Doły ustępowe powinny być urządzone oddzielnie i izolowane od ścian budynku. Odległość dołu ustępowego od studni powinna wynosić co najmniej 10 m, a od granic sąsiada - co najmniej 2 m (ust. 1). Dopuszcza się urządzenie na sąsiednich działkach bezpośrednio przy wspólnej granicy tych działek dołów ustępowych, położonych obok siebie (ust. 2). Doły ustępowe powinny być szczelnie zakryte z pozostawieniem odpowiedniego otworu do czyszczenia, zaopatrzonego w podwójne szczelne zamknięcie (ust. 3) Organ II instancji stwierdził, mając na uwadze usytuowanie ustępu, że nie spełnia on powyższych wymogów. Zdaniem organu drugiej instancji podany przez stronę skarżącą odmienny sposób wykorzystywania tego obiektu, przy jednoczesnym pozostawieniu siedziska i dołu kloacznego, nieszczelnego zbiornika na nieczystości nie oznacza zmiany funkcji tego obiektu na budynek gospodarczy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że została wyczerpana dyspozycja art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem przedmiotowy ustęp nie tylko narusza przepisy o sytuowaniu tego typu obiektów, ale przede wszystkim, poprzez nieszczelność zbiornika (brak dna) powodującą przenikanie substancji szkodliwych z nieczystości zgromadzonych w latach poprzednich do gruntu wraz z wodami gruntowymi i opadowymi, powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła S. J., reprezentowana przez E. G.. Dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, skarżąca podniosła obrazę prawa materialnego art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez błędną jego interpretację, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji przez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, niepełny i wybiórczy - oględziny wykazały, że nie ma żadnych oznak użytkowania ustępu, w tym także w dole kloacznym, a ubikacja do użytku domowników znajduje się w budynku mieszkalnym. E. G., przed Sądem podała, że po śmierci skarżącej stała się właścicielką nieruchomości z ustępem - poparła skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W świetle przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym {art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)}. Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, że ustęp powstał w warunkach samowoli budowlanej, w ostrej granicy działki, w latach 50-tych XX wieku. Zasadnie zatem przyjęto, że zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w szczególności art. 37 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Legalność obiektu wzniesionego przed 1 marca 1975 r., winna być oceniana według przepisów obowiązujących w momencie jego budowy, natomiast kiedy zachodzi potrzeba podjęcia czynności naprawczych organ powinien prowadzić postępowanie na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku bowiem samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 83/89, publ. ONS 1989/1/38). W niniejszej sprawie organ II instancji zasadnie przywołał obowiązujące w okresie budowy obiektu przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli na wykonanie urządzeń pomocniczych, związanych z budynkami. Organ wykazał że usytuowanie obiektu jest niezgodne z ww. przepisami technicznymi w takim zakresie, że nie zachodzi możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Sąd podziela pogląd organu drugiej instancji, że podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność wykorzystywania tego ustępu od 1977 r. do przetrzymywania różnego typu narzędzi nie stanowi usprawiedliwienia dla odstąpienia od nakazu jego rozbiórki. Obiekt nadal zachował wszystkie elementy stanowiące jego cechy jako ustępu nie skanalizowanego - jest wyposażony w zbiornik na nieczystości (nieszczelny), ma dwa oczka klozetowe. Stan faktycznego przeznaczenia obiektu, gdzie wg skarżącej przechowuje się narzędzia ogrodowe, wobec utrzymania jego wyposażenia wyżej opisanego nie może wpłynąć na zmianę oceny charakteru i przeznaczenia obiektu. Faktyczne zagrożenie musiałoby być kontrolowane przez całodobowe obserwacje. W tych okolicznościach wystarczającą przesłanką dla uznania, że ustęp powoduje niebezpieczeństwo o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., musi być ustalony stan wypłukiwania z nieszczelnego zbiornika, nagromadzonych przez lata nieczystości, czy osadów po nich do wód gruntowych i stan "gotowości" obiektu wynikający z faktu pozostawienia jego wyposażenia, siedziska i dołu kloacznego, co jednoznacznie wskazuje, że nie zmieniono funkcji tego obiektu jako ustępu, na budynek gospodarczy. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).